FDA Chấp Thuận Lumipulse Test Để Định Bệnh Alzheimer’s

Một Bước Tiến Quan Trọng?

Cơ Quan Điều Hành Thực Phẩm và Thuốc Men (FDA) Hoa Kỳ vừa cho phép dùng test Lumipulse để định bệnh Alzheimer’s sớm. Test này dùng nước tủy sống (CSF) của bệnh nhân để đo lường tỷ số chất Beta-amyloid với 42 amino-acids so với Beta-amyloid chỉ có 40 amino-acids tiết ra từ não của bệnh nhân. Beta-amyloid là một thành phần chinh trong các mãng viêm (neuritic plaques) trong não bộ của bệnh Alzheimer’s và chất có 42 amino-acids rất độc hại cho tế bào não. Nghiên cứu cho thấy Lumipulse test có giá trị tương đương với PET scan (Positron Emission Tomography) để xác định Beta-amyloid trong não của bệnh nhân nhưng tiện lợi, nhanh chông và rẻ tiền hơn nhiều.

https://www.medscape.com/viewarticle/973451?sso=true&impID=4222210&uac=413967HY&src=wnl_newsalrt_220504_MSCPEDIT_AlzheimerTest

Năm ngoai, FDA chấp thuận thuốc Aduhelm (aducanumab) để chửa bệnh Alzheimer’s. Thuốc này dùng kháng thể để xóa bớt chất Beta-amyloid với hy vọng sẻ làm giảm bớt hoặc kềm chế sự tiến triễn của căn bệnh quái ác. Nhiều chuyên gia đả tỏ thái độ bất mãn với FDA vì thuốc Aduhelm không có tác dụng trên chất Tau, cũng là một thanh phần quan trọng trong não bộ có bệnh Alzheimer’s.

FDA’s Decision to Approve New Treatment for Alzheimer’s Disease | FDA

Tuy vậy, trong tương lai gần, quyết định chấp thuận cho dùng test Lumipulse để định bệnh và thuốc Aduhelm để chửa bệnh sẻ bắt đầu một bước tiến quan trọng trong Y khoa đối phó với không những bệnh Alzheimer’s mà còn các bệnh khác có sự hiện diện của chất Beta-amyloid trong não bộ như:

  1. Hậu Chấn Thương Não Mãn Tính: Các cầu thủ bóng bầu dục Mỹ (Football) thường bị ảnh hưởng nặng gây trầm cảm và lãng trí. Nhiều cựu quân nhân Mỹ trong chiến tranh vung vịnh Ba Tư bị mìn nổ gây chấn thương não, các nạn nhân của tai nạn giao thông với chấn thương hộp sọ cũng bị triệu chứng tương tự.
  2. Các võ sĩ về già bị chứng Lãng Trí Do Đấm Đá (Dementia Pugilistica)
  3. Các trẻ em bị Down’s Syndrome (Mongoloid) sống đến tuổi 35-40 thường bị bệnh Alzheimer’s. Vì có thừa một Nhiễm Sác Thể 21 là nơi gen của Beta-amyloid xuất phát, do đó có thừa nên dễ nhiễm bệnh. Nhận xét trên các em còn cho thấy Beta-amyloid xuất hiện trước Tau.

Nếu nghiên cứu cho thấy các nhóm kể trên có thể dùng Lumipulse test và chửa hiệu quả với Aduhelm thì quả thật là một nhảy vọt đáng mừng cho các bệnh nhân mà cho đến nay vẫn chưa có thuốc chửa.

Phạm Hiếu Liêm, MD

Retired Jackson T. Stephens Chair and Professor of Geriatric Medicine, UAMS