Các quan chức Tòa Bạch Ốc đã gợi ý rằng chương trình xóa nợ
cho sinh viên của Joe Biden sẽ được tài trợ hoàn toàn bằng một
sự giảm thiểu thâm hụt liên bang, vốn có khả năng làm trầm trọng
thêm nguồn thu để chi tiêu của chính phủ.
Hồi tháng trước (tháng Tám), ông Biden thông báo rằng ông sẽ xóa
bỏ các khoản vay chính phủ liên bang của sinh viên lên tới
20,000 USD đối với những người nhận trợ cấp từ chương trình
Pell Grant và 10,000 USD cho những người vay tiền khác có thu
nhập dưới 125,000 USD mỗi năm.
Hành động này đã làm dấy lên lo ngại trong các nhà lập pháp và
các chuyên gia khác vốn cho rằng điều này có thể làm tăng nợ
quốc gia trong lúc lạm phát tăng vọt trên khắp đất nước.
Trình bày về chương trình xóa nợ tại một cuộc họp báo hôm 26/08,
ông Bharat Ramamurti, Phó giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia,
cho biết: “Chương trình này được chi trả và nhiều hơn nữa bằng
số tiền từ việc giảm thiểu thâm hụt mà chúng ta đã theo đúng
hướng cho năm nay.”
“Chúng ta đang đi đúng hướng để giảm thâm hụt 1.7 ngàn tỷ USD
trong năm nay. Điều đó có nghĩa là, thực tế mà nói, so với năm
trước, Bộ Ngân khố thu vào nhiều hơn chi ra đến 1.7 ngày tỷ USD.
Và chúng ta đang sử dụng một phần trong số đó — một phần rất
nhỏ — để cứu trợ các gia đình trung lưu vốn dĩ phù hợp với kế
hoạch của Joe Biden”
Ông Ramamurti nói thêm: “Vì vậy, vâng, chúng tôi xem như khoản
này được chi trả toàn bộ.”
Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO), thâm hụt liên bang
ở mức 727 tỷ USD trong 10 tháng đầu năm tài chính 2022, giảm
so với mức thâm hụt 2.5 ngàn tỷ USD so với cùng thời kỳ năm
tài chính 2021.
Tuy nhiên, theo CBO, mức thâm hụt vẫn không hề nhỏ và chỉ
tính riêng trong tháng Bảy, nó đã ở mức 212 tỷ USD, khi chính
phủ thu vào 272 tỷ USD nhưng lại vung ra 484 tỷ USD, đánh dấu
mức thâm hụt lớn thứ hai trong vòng một tháng của năm
tài chính này.
‘Làm cho tài chính quốc gia trở nên tồi tệ hơn’
Các chuyên gia cho rằng việc chi trả cho chương trình xóa nợ cho
sinh viên từ việc giảm thâm hụt sẽ chỉ khiến nợ quốc gia thêm
trầm trọng và làm tăng lạm phát trong khi tạo thêm gánh nặng
cho người nộp thuế.
“Họ chỉ đang tìm kiếm bất kỳ câu chuyện nào mà họ có thể kể
để giúp họ thoát khỏi thực tế rằng họ đang làm cho nền tài chính
của quốc gia trở nên tồi tệ hơn,” ông Marc Goldwein, giám đốc
chính sách cao cấp của Ủy ban phi đảng phái vì một Ngân sách
Liên bang Có trách nhiệm(Committee for a Responsible Federal
Budget), nói với Fox News.
“Điều này sẽ khiến cho tình trạng thâm hụt thêm trầm trọng.
Điều này là không cách nào tránh khỏi.”
The Penn Wharton Budget Model, một tổ chức phi đảng phái
thuộc Khoa Kinh doanh Wharton của Đại học Pennsylvania, đã
ước tính rằng chương trình xóa nợ cho sinh viên của ông Biden
sẽ tiêu tốn từ 469 tỷ USD đến 519 tỷ USD trong thập niên tới.
Trong khi đó, các thành viên Đảng Cộng Hòa trong Ủy ban Ngân
sách Hạ viện tin rằng chương trình này sẽ tiêu tốn tiền thuế của
người dân Mỹ hơn 330 tỷ USD và 70% những người được
hưởng lợi từ kế hoạch này sẽ nằm ở “nửa trên của phổ thu nhập.”
Ông Brian Riedl,một chuyên gia kinh tế cao cấp của Viện Manhattan
thuộc cánh trung hữu, nói với Fox News: “Nếu khoản chi này cuối
cùng được cộng vào nợ quốc gia, nó sẽ làm tăng chi phí lãi suất
cần thiết để không bị vỡ nợ.
Tất cả những điều đó cuối cùng sẽ làm tăng thuế bởi vì, tại một
thời điểm nào đó, quý vị sẽ phải tìm ra cách để trả khoản nợ đó.”
Tuy nhiên, về phần mình, chính phủ của ông Biden, vốn cũng đang
gia hạn việc đóng băng các khoản thanh toán khoản vay cho sinh
viên đến cuối năm, vẫn kiên quyết rằng chương trình cứu trợ này
sẽ không gây ra lạm phát thêm nữa hay yêu cầu người nộp thuế
phải chi nhiều hơn khi họ vẫn tiếp tục theo đúng tiến độ nhằm
giảm thâm hụt 1.7 ngàn tỷ USD.
Tuy nhiên, con số chính thức về chi phí chính xác của kế hoạch
chưa được cung cấp và người dân Mỹ sẽ phải đợi sớm nhất đến
mùa đông, theo văn phòng ngân sách Tòa Bạch Ốc.
Ông Biden cũng đã tán dương chương trình xóa nợ này vì mang lại
cho các gia đình lao động và trung lưu “một khoảng thời gian thư
thả khi họ chuẩn bị tiếp tục thanh toán khoản vay sinh viên liên
bang vào tháng 01/2023.”
Nhật Thăng