Tại Sao Phe Ta Không Thắng Lớn Như Dự Đoán?
Trước hết, xin khẳng định đảng CH và phe bảo thủ đã thắng trong bầu cử Bán Nhiệm Kỳ ngày 8 tháng 11 vừa qua. Chúng ta có đa số ở Hạ Viện và Nancy Pelosi sẽ bị hạ bệ khi Quốc Hội tái nhóm vào tháng Giêng 2023. Tỷ số Nghị Sĩ ở Thượng Viện vẫn chưa ngã ngũ vì Georgia sẽ có chung kết vào tháng 12, trong khi các tiểu bang miền Tây như Arizona…. vẫn còn đếm phiếu (một vết hoen ố cho bầu cử ở Mỹ rất cần được cải tổ). Câu hỏi là tại sao thắng mà lại cảm thấy như…. thua?
Câu trả lời rất phức tạp và trong hai ngày qua đã có nhiều bài viết phân tích nhiều khía cạnh, đa số là chủ quan, một số ít khá khách quan. Tôi xin đơn giản hóa để độc giả hiểu được vấn đề mà không bị nhàm chán.
1- Kết quả bầu cử theo múi giờ, bắt đầu từ miền Đông. CH thắng lớn ở Florida và Ohio. Thắng nhỏ hơn ở New York, North Carolina, Georgia nhưng bị mất hứng vì việc (run off) bầu chung kết chức TNS ở đó. Chúng ta bị cụt hứng bởi kết quả bầu cử ở Pennsylvania vì CH thua đậm. CH Pennsylvania bị chia rẽ không hàn gắn từ cuộc tranh cử sơ khởi nội bộ mà các ứng cử viên được chọn không hàn gắn được. Đảng DC thắng dễ dàng vì nhiều thành viên và ủng hộ viên CH ở đó đã không đi bầu.
2- Chúng ta quá tự tin vì thành tích của chính phủ Biden và Quốc Hội DC quá tồi tệ nên kẻ địch dùng đòn ngầm cho nội gián hàng hai dùng việc phá thai để chia rẽ hàng ngũ những người trung lập chuộng tự do. Chuyện bắt đầu khi bản nháp của Tối Cao Pháp Viện quyết định sửa sai vấn đề phá thai vốn không dính líu đến Hiến Pháp nên phải đưa về tiểu bang để địa phương quyết định theo tinh thần dân chủ tự trị, bị tiết lộ bất ngờ mấy tháng trước bầu cử rồi tiếp đó TNS CH Lindsey Graham đưa ra Dự Luật Liên Bang Cấm Phá Thai sau 15 tuần thai nghén mặc dù đảng CH là thiểu số và ông biết dự luật sẽ không đi đến đâu. Ông chỉ đưa ra như cái phao cứu đảng DC lúc ấy đang chết chim vì thất bại trong kinh tế, tội phạm, di dân và quân sự. Thật là một đòn đâm sau lưng chiến sĩ rất thâm độc và hèn hạ vì người Mỹ chuộng tự do, dầu họ không ủng hộ phá thai, họ vẫn không muốn chính phủ liên bang lạm quyền ra luật cấm đoán và do đó vi phạm tự do của công dân. Bằng chứng là trong ngày bầu cử vừa qua có 5 tiểu bang đưa lên vấn đề cấm phá thai và cử tri của cả 5 tiểu bang đều bác bỏ kể cả tiểu bang bầu cho CH.
Ballot initiatives protecting access to abortion win across five states in midterms | Fox News
Tệ hơn nữa, hù dọa cấm phá thai do CH (Graham) khiến phụ nữ Mỹ độc thân ủng hộ DC nhiệt liệt mà CH không thể bắt kịp với các nhóm khác:
Unmarried women broke for Democrats by 37 points… – CITIZEN FREE PRESS
3- Cuối cùng, một vấn đề DC chú trọng mà CH bỏ bê là cử tri thuộc Thế Hệ Z, những cử tri trẻ đại đa số vẫn còn đi học nhưng đã đi bỏ phiếu cho DC trên CH đến 28%. Chính phủ Biden ra sức chiêu mộ nhóm này với hứa hẹn tha tiền vay học phí và nhất là o bế các minh tinh Tik Tok. Biden hội thảo với Tik Tokers tại Bạch Cung. Nhiều chính trị gia và ứng cử viên DC xuất hiện trên video nhảy múa với Tik Tokers. CH chế giễu nhưng giới trẻ bị thuyết phục.
Scott Adams: China-controlled TikTok Helped Democrats Win on Abortion with Women https://tiny.iavian.net/1ri4k
Hiện nay, nhiều người trong đảng CH cũng trách móc TT Trump quá lố. Tuy nhiên họ cũng một phần có lý vì ông Trump cần phải tự kỷ luật, tránh mạt sát người khác với lời lẽ mà nhiều người Mỹ theo văn hóa Thiên Chúa cho là khiếm nhã. Không nên quy trách nhiệm mất Pennsylvania cho ông Trump vì ông giúp toàn thắng ở tiểu bang Ohio ngay kế bên.
Trong kỳ bầu cử TT hai năm tới, CH nên có lập trường rõ ràng dung hòa vụ phá thai để không vi phạm tự do phái nữ nhưng khi đứa trẻ có thể sống ngoài tử cung thì quyền sống vẫn được bảo vệ. Cùng lúc giới trẻ thế hệ Z cũng cần được chú ý, không thể để TikTok độc quyền tuyên truyền cho DC như hiện nay.
CH đã thắng kỳ này, nên thắng kỳ tới sẽ lớn hơn nửa.
Phạm Hiếu Liêm