Cambodia khởi công dự án kênh đào Funan Techo, bất chấp Việt Nam phản đối.
August 5, 2024
KANDAL, Cambodia (NV) – Sau gần ba tháng loan tin, hôm 5 Tháng Tám, tại Prek Takeo, tỉnh Kandal, ông Hun Manet, thủ tướng Cambodia, đã tuyên bố chính thức khởi công dự án kênh đào Funan Techo (Phù Nam Techo), trị giá $1.7 tỷ.
Báo VNExpress dẫn lời ông Hun Manet gọi đây là dự án “lịch sử,” bởi vì con kênh đào hứa hẹn sẽ mang lại sự bền vững cho nền kinh tế Cambodia bằng cách tăng cường sự thống nhất quốc gia, độc lập và tự vận chuyển bằng đường thủy, tạo điều kiện thuận lợi cho dòng chảy thương mại.
Lễ khởi công dự án kênh đào Funan Techo tại tỉnh Kandal, Cambodia, hôm 5 Tháng Tám. (Hình: Tang Chhin Sothytang Chhin Sothy/AFP via Getty Images)
“Chúng ta phải xây dựng kênh đào này bằng mọi giá,” ông Hun Manet tuyên bố.
Ông Hun Manet đề cập kinh phí xây dựng được thực hiện theo hình thức xây dựng-vận hành và chuyển giao (BOT), có thể hiểu là các công ty tư nhân chịu trách nhiệm huy động các nguồn vốn cần thiết cho đầu tư, không phải chính phủ Cambodia vay từ các thực thể ngoại quốc. Dự kiến hoàn thành sau 48 tháng thi công.
Trước đó hôm 16 Tháng Năm, ông Hun Sen, chủ tịch Thượng Viện Cambodia và lãnh đạo đảng Nhân Dân Cambodia (CPP), kêu gọi con trai là ông Hun Manet cho khởi công kênh đào Funan Techo “càng sớm càng tốt,” để phát triển kinh tế đất nước và tránh những ý kiến bất lợi.
Trong khi đó, Bộ Ngoại Giao Việt Nam nhiều lần lên tiếng thúc giục Cambodia chia sẻ thêm thông tin về kênh đào nhưng không nhận được phản hồi.
Theo báo Tuổi Trẻ hôm 25 Tháng Năm, bên lề hội nghị Tương Lai Châu Á ở Nhật, ông Lê Minh Khái, phó thủ tướng Việt Nam, đã gặp ông Sun Chanthol, người đồng cấp Cambodia, bày tỏ mong nước này “phối hợp chặt chẽ với Việt Nam và Ủy Hội Sông Mekong Quốc Tế (MRC) trong việc chia sẻ thông tin về đánh giá tác động của dự án đối với tài nguyên nước và môi trường sinh thái của lưu vực sông Mekong, bảo đảm hài hòa lợi ích của các quốc gia ven sông.”
Đáp lời ông Khái, ông Chanthol nhấn mạnh dự án kênh đào này “sẽ làm giảm lũ lụt ở năm tỉnh của Cambodia và ngăn nước lũ chảy vào Việt Nam.”
Thậm chí, trước đó hôm 20 Tháng Năm, ông Sok Chenda Sophea, ngoại trưởng Cambodia, đã lên tiếng yêu cầu ông Nguyễn Huy Tăng, đại sứ Việt Nam tại Cambodia, “xác định những người đứng đằng sau các bình luận xúc phạm ông Hun Sen, cựu thủ tướng, trên mạng xã hội, liên quan đến kênh đào Funan Techo.”
Việc này được cho là làm theo yêu cầu của chính ông Hun Sen.
Sau đó, Bộ Ngoại Giao Việt Nam hồi đáp rằng những bình luận công kích ông Hun Sen trên mạng xã hội “không đại diện cho quan điểm của chính phủ và nhân dân Việt Nam” và điều này “gây chia rẽ quan hệ hai nước.”
Ông Hun Manet, thủ tướng Cambodia, tại buổi lễ tuyên bố khởi công dự án kênh đào Funan Techo. (Hình: Tang Chhin Sothytang Chhin Sothy/AFP via Getty Images)
Bày tỏ trên trang Facebook cá nhân, ông Ngọc Vinh, cựu thư ký tòa soạn báo Tuổi Trẻ, bất bình viết: “Hôm nay, cha con Hun Sen làm lễ động thổ xây dựng kênh đào Phù Nam. Hun Sen ngạo mạn đến mức chọn ngay ngày sinh nhật của lão để làm lễ khởi công con kênh đầy tranh cãi này.
“Một học giả phương Tây nghiên cứu về Đông Nam Á cho rằng ‘kênh đào Phù Nam là cây đinh cuối cùng đóng vào quan tài đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam,’” ông Vinh dẫn chứng.
“Nói gì thì nói, kênh đào Phù Nam là một thất bại chua chát của Đông Lào [Việt Nam] trong ngoại giao và khả năng tác động đến chính sách của ông bạn láng giềng láu cá của mình, sau gần nửa thế kỷ đầu tư rất nhiều máu và mồ hôi, nhân tài vật lực,” ông Vinh kết. (Tr.N) [qd]