Một NGHỆ SĨ lớn chưa chắc đã có một NHÂN CÁCH lớn.
Bạn thân mến,
30/4/1975, TCS lên đài phát thanh Saigon hát bài Nối vòng tay lớn và kêu gọi anh chị em nghệ sĩ ở lại đừng bỏ nước ra đi vì chiến tranh đã chấm dứt, nước nhà đã thống nhất và độc lập.
Sau đó, Sơn kêu thì cứ kêu, Sơn ở lại thì cứ ở lại, tôi đi tôi vẫn đi, mọi người kể cả con ông cháu cha của đảng mỗi ngày xếp hàng dài dài trước cửa tòa lãnh sự Mỹ để xin đi sang Mỹ.
Còn ở lại là TCS ngồi uống rượu để quên sầu, tập viết nhạc đồng chiến và nhạc đỏ nhưng chả ai nghe và chả ai hát vì xã hội và đất nước ở miền Nam sau 1975 dưới chế độ CS, nó là một thực trạng dối trá và hỗn loạn, không có niềm tin và hạnh phúc thì lấy gì để viết nhạc?
Trước 1975, Chiến tranh VN và miền Nam VNCH đã cho TCS những tự do và cảm xúc để viết nhạc và tự do ca hát.
Sau 1975, miền Nam bị cưỡng chiếm bởi CS miền Bắc, đất nước mới của CS có cho TCS những tự do và cảm xúc để viết nhạc và tự do ca hát không?
Cuối cùng, từ 30/4/75 cho tới khi qua đời, TCS đã ở lại một mình cô độc để sống với quá khứ, sống với những bài hát phản chiến và tình ca da vàng trước năm 1975 của mình.
Chính những “ mưa vẫn mưa bay trên từng tháp cổ “ đã giúp TCS tồn tại trong chế độ mới này.
Nếu không có những giòng nhạc đó, TCS sẽ là ai trong định nghĩa của CS?
Có nghe thử những tình ca đỏ của TCS sau 1975, mới thấy nó gượng gạo làm sao và đầy chuyện thời sự chắp nối như bài:
Em ở nông trường em ra biên giới
Trịnh Công Sơn, 1981
music sheet
1. Trên nông trường không xa lắm
Có đôi chân đi không ngại ngần
Em bây giờ quen mưa nắng
Gánh trên vai vấn vương bụi hồng
Từng vai áo phơi sẽ xanh thêm đời
Bàn tay làm nên những mùa vui
Từ trên đất này những con người mới
Mọc lên tựa tia nắng giữa chân trời
Qua bao mùa em bỗng lớn
Đất cho em trái tim nồng nàn
Yêu con người nên lo lắng
Muốn nghiêng vai gánh thêm nhọc nhằn
2. Xa nông trường ra biên giới
Có đôi khi đi không trở lại
Nhưng trong lòng nghe tiếng nói
Những gian nan sẽ đo lòng người
Từ biên giới xa chốn em sương mù
Rừng sâu tìm những lối mòn qua
Từng khi nắng mưa lán đêm nằm nhớ
Màu đất trời quen quá chốn quê nhà
Khi qua rừng, khi qua suối
Thấy vui theo bước chân đồng đội
Trong những ngày gian nguy ấy
Biết bao nhiêu những câu chuyện đời.
Đọc nghe như bài “ Trường Sơn Đông Trường Sơn Tây “ hay “ Tiếng chày trên sóc Bom bo”.
TCS đã bán trái tim mình cho chế độ quá rẻ. Dù thế mà chả ai muốn mua bởi chẳng ai muốn nghe và hát nó bao giờ dù là miễn phí.
Không phải là đảng viên, không là đối tượng đảng, không có công gì lớn với cách mạng và như vậy, Cách mạng đâu có bổn phận gì để trả ơn hay hậu đãi TCS.
Nêu kể công thì phải như Võ thị Sáu, Lê văn Tám hay Nguyễn Văn Trỗi thì mới được hậu đãi nhắc nhở ca tụng chứ như TCS thì trước năm 1975, đã có hàng chục TCS khác như Trương Quốc Khánh, Trần Long Ẩn, Nguyễn Văn Sanh, La Hữu Vang, Nguyễn Xuân Tân, Nguyễn Tuấn Kiệt, Nguyễn Nam, Nguyễn Phú Yên, Miên Đức Thắng, Tôn Thất Lập..
Ngay những nghệ sĩ lớn có công với CM sau 1975 như Văn Cao ở ngoài Bắc còn bị đì nói chi là TCS.
Nói tóm lại,
– TCS trước năm 1975 nhờ những giòng nhạc của mình, cho nên đã được che chở bởi cá nhân NCKy và Lưu Kim Cương.
– TCS sau năm 1975 cũng nhờ những giòng nhạc của mình, cho nên đã được che chở bởi cá nhân Võ Văn Kiệt.
Cả hai chế độ VNCH và CS đều không chấp nhận TCS và cuối cùng, TCS đã vất vưởng cho tới ngày qua đời 1 tháng 4,2001 trong một chuỗi ngày tháng dài nghiện rượu để quên đời và không thiết tha gì với cuộc sống mới.
Với 62 tuổi thọ, không gia đình, không có tình yêu và chơ vơ mơ tưởng về kỷ niệm xưa, về những tự do của ngày thang cũ đã cho TCS nhiều cảm xúc để viết ra được những tình ca khác lạ nhưng những người của chế độ mới có một nhận xét thông thường sau.
Nghĩ cũng chẳng sai gì.
– Tôi rất yêu nhạc Trịnh. Yêu như một tín đồ của anh ấy. Nhưng cũng phải thành thật mà nói rằng, nhạc Trịnh nghe lẻ từng bài thì hay. Nhưng nghe cả một cuộn băng thì lại thấy mệt vì đơn điệu. Ông Văn Cao của các anh đa dạng hơn nhiều, phong phú hơn nhiều, mặc dù so với Trịnh Công Sơn, ông ấy viết rất ít…[91]
Cho nên, sống chỉ được 62 năm là một
câu trả lời cho biết TCS đã thật sự muốn sống ở trong chế độ nào và tại sao TCS đã chết yểu ở tuổi 62 như vậy?
NNP
Nghệ sĩ có tài chưa chắc đã là một nhân cách lớn
Thanh Thúy Nguyễn
Tôi không có dịp trực tiếp gặp Trịnh Công Sơn, chỉ biết ông qua những bài hát và các bài viết về ông. Thế nhưng, quan điểm của tôi về TCS rất rõ ràng: Viết nhạc hay chưa chắc đã là một NHÂN CÁCH LỚN.
Tại sao tôi dám nói như vậy khi có hàng triệu người hâm mộ, sùng bái ông? Bởi vì tôi nói theo đúng những gì tôi suy nghĩ. Suy nghĩ của tôi có thể sai, có thể đúng. Nhưng, đó là suy nghĩ chân thật của tôi.
Trí thức miền Nam có nhiều người đọc Chủ nghĩa Tư bản của Các Mác. Họ tìm hiểu Chủ nghĩa Cộng sản, Chủ nghĩa Xã hội và tôn sùng nó như một lối thoát cho nhân loại, cho miền Nam sau bao nhiêu năm chiến tranh khiến lòng người mệt mỏi, gia đình ly tán Bắc Nam, anh em ruột trong một nhà cầm súng đứng trên hai chiến tuyến bắn vào nhau. Tôi hiểu rất rõ điều này vì cả nhà tôi, mọi người trong xóm đều luôn miệng nói hai chữ: “Hòa bình” trong những năm 1970. Chính tôi cũng buộc miệng hát: “Hòa bình ơi. Hòa bình ơi” suốt ngày, bởi vì từ khi sinh ra tôi đã phải chạy đi núp hầm tránh canôn từ trên núi Việt cộng bắn xuống, chạy trốn đạn trối chết khi bị lọt vào giữa lúc hai phe tấn công nhau, chạy loạn vào Đà nẵng khi chiến sự từ vĩ tuyến 17 lan tới gần Huế. Tiếng đại bác, tiếng súng nổ đã trở thành một ám ảnh đầy sợ hãi.
26/3/1975, Huế giải phóng. Tôi, như ba tôi, nghe tin tức từ đài BBC hàng ngày. Bộ đội từ miền Bắc từ từ giải phóng từng thành phố miền Nam cho tới khi Sài Gòn thất thủ.
Chúng tôi trở lại trường học. Không học. Ngày nào cũng tập hát. Những bài hát cách mạng.
Tôi nhớ trong một tập bài hát có bài hát của Trịnh Công Sơn toàn những chữ… thống nhất… niềm vui. Và đó là một bài hát… dở tệ. Hát lên nghe chẳng hay ho gì. Hoàn toàn khác các bài hát của TCS mà tôi thường nghe. Tôi nghĩ: “Sao quá tệ thế này? Đây là nhạc sao?”
TCS đã ở lại VN. Cũng như Võ Quê, Trần Đình Sơn Cước… những gương mặt nổi lên sau 30 tháng Tư ở Huế.
Kế tiếp là đi học tập cải tạo, đổi tiền, đánh tư sản, cướp ruộng đất, vào hợp tác xã, tem vải, phiếu gạo, đập phá miếu, đình, dẹp tôn giáo. Đi lại phải xin giấy phép. Sổ hộ khẩu. Đói. Đi trồng sắn, khoai. Họp liên tục. Kiểm điểm. Bị công an khu vực hăm dọa. Thi đại học bị xếp lý lịch. Bị đẩy đi kinh tế mới. Vượt biên bị bắn chết. Tinh thần bị khủng bố.
Tất cả mọi người phải ăn những thứ trước kia chỉ để dành nuôi súc vật… Vì đói.
Và bị buộc phải im lặng, phải cúi đầu như những con cừu dưới sự hung dữ của những con chó săn.
Hòa bình phải trả bằng cái giá quá đắt.
Lúc đó TCS làm gì? Im lặng.
Như tất cả trí thức thành phần thứ ba: Im lặng.
Không còn sôi nổi biểu tình chống bầu cử Độc Đảng như thời bầu cử Thiệu-Kỳ. Không còn tự do báo chí nên không còn những dòng chữ “tự ý đục bỏ”, “bị kiểm duyệt” ngay trên mặt báo.
Nhà tù mở rộng cửa cho tất cả những ai dám phản đối chính quyền mới. Khỏi cần tòa án xét xử lôi thôi như trước.
Những người Việt cộng nằm vùng bị vu khống phản bội.
Mặt trận Giải phóng miền Nam bị giải tán.
Các trí thức miền Nam đã từng sôi nổi chống chính quyền VNCH, chống quân đội Mỹ hiện diện ở miền Nam: Im lặng.
Nếu chống đối thì tù, thì bị sa thải. Không tem, không phiếu, lấy gì ăn?
Thế nên bây giờ mọi người vận động tạc tượng cho TCS thì cứ tạc tượng.
Tượng của một NHẠC SĨ tài ba, nhưng không phải là một NHÂN CÁCH đáng trọng.
Khi chính quyền VNCH còn tồn tại, TCS viết nhạc phản chiến. Dù có bị làm khó khăn, ông ta vẫn viết nhạc, vẫn ca hát. Ngày càng hay hơn. Chống chiến tranh rõ ràng hơn. Tự do.
Nhưng dưới chế độ cộng sản, TCS im lặng. Những bài nhạc viết vu vơ. Nói xa, nói gần. Không dám nói thẳng. Sợ.
TCS đã làm gì trong những ngày tháng toàn thể người dân miền Nam bị đày đọa? TCS ngồi đồng với bạn bè, uống rượu, theo đuổi gái đẹp, như trong bài hát Quỳnh Hương: “miệng cười khúc khích trên lưng”.
TCS hát trên đài truyền hình: “Mẹ ngồi dưới cơn mưa, canh từng bước quân thù…” trong khi biết bao bà mẹ đã đào hầm nuôi Việt cộng đang bị cướp ruộng đất đưa vào hợp tác xã.
Bao nhiêu người thân tàn ma dại trong trại tù cải tạo. Bao nhiêu người bị cướp sạch tài sản mồ hôi xương máu. Bao nhiêu người đói rách, sống lây lất, vật vờ như những bóng ma.
Ai là người nói lên tiếng nói cho những người đáng thương này?
Ai là người phản đối những chính sách ngu xuẩn, bất nhân này?
TCS đã viết rất nhiều bài hát phản đối chiến tranh dưới thời VNCH. Nhưng, TCS chưa bao giờ viết một bài hát nào cho những người bị đàn áp, bị đày đọa, bị chết dưới sự cai trị độc ác của Nhà nước cộng sản.
Một NGHỆ SĨ lớn chưa chắc đã có một NHÂN CÁCH lớn.
Thanh Thúy Nguyễn
Have a nice day.Thank you.
Sent from AT&T Yahoo Mail for iPhone
—
|
—