From: MY LOAN <tmyloan>
To: HOA TU DO <hoatudo>; CHIEN SI CONG HOA <chiensiconghoa>; MY LOAN <tmyloan>
Sent: Wednesday, January 1, 2025 at 11:09:33 AM EST
Subject: TIN THẾ GIỚI CẬP NHẬT :01/01/2025
TIN THẾ GIỚI CẬP NHẬT :01/01/2025
Thế giới rộn ràng đón năm mới 2025 với hy vọng hòa bình cho Ukraina và Trung Đông
Từ Sydney, Mumbai, Nairobi, đi qua Paris cho đến New York hay Rio de Janeiro, các cộng đồng trên khắp thế giới tưng bừng chào đón năm mới 2025 bằng những màn trình diễn ánh sáng, với những nụ hôn và bằng cả những màn tắm ở sông băng ngoạn mục.
Pháo hoa bắn trên Khải Hoàn Môn đón năm mới, đêm giao thừa, ngày 01/01/2025, Paris, Pháp. AP – Thibault Camus
Minh Anh
Từ Sydney, Mumbai, Nairobi, đi qua Paris cho đến New York hay Rio de Janeiro, người dân các nước khắp thế giới tưng bừng chào đón năm mới 2025 bằng những màn trình diễn ánh sáng, với những nụ hôn và bằng cả màn lao xuống tắm trên sông băng ngoạn mục.
Các quốc gia Nam Thái Bình Dương là những nước đầu tiên rung chuông đón năm mới, bắt đầu từ thành phố Auckland, New Zealand, người dân tụ tập đông đảo ở trung tâm thành phố hoặc leo lên mỏm đỉnh núi lửa để ngắm pháo bông, trong khi tại Úc, hơn một triệu người đổ về thành phố Sydney thưởng ngoạn những màn pháo hoa rực rỡ trên cầu cảng.
Phần lớn các hoạt động tại Nhật đều đóng cửa trước ngày nghỉ lễ lớn nhất của đất nước. Xứ anh đào đón Tết Nguyên Đán Ất Tỵ cùng với lễ tết Tây. Chùa chiền và nhà cửa được dọn dẹp kỹ lưỡng.
Nếu như hầu hết các nước châu Á rộn rịp đón năm mới với các màn trình diễn âm nhạc, pháo hoa rộn ràng hay thăm viếng đền chùa cầu nguyện đầu năm, thì Hàn Quốc đón Năm Mới trong màu tang lễ. Các hoạt động lễ hội bị cắt giảm hoặc hủy bỏ trong thời gian quốc tang sau vụ tai nạn hàng không của hãng Jeju Air ở Muan hôm Chủ Nhật 29/12/2024 khiến 179 người thiệt mạng.
Tại Châu Âu, hãng tin Mỹ AP đánh giá lễ hội Giao thừa hấp dẫn là tại Roma, thủ đô Ý. Hôm nay, 01/01/2025, đức giáo hoàng Phanxicô cử hành thánh lễ bắt đầu Năm Thánh, diễn ra cứ mỗi ¼ thế kỷ. Vatican dự trù sẽ thu hút khoảng 32 triệu người hành hương đến Thành phố Vĩnh cửu trong năm 2025. Trong thánh lễ hôm nay, ngài kêu gọi hòa bình cho Trung Đông và Ukraina.
Paris khép lại năm 2024 đầy quan trọng với màn đếm ngược truyền thống và trình diễn pháo hoa hoành tráng trên đại lộ Champs-Elysées. Tượng đài Khải Hoàn Môn biến thành một hoạt cảnh khổng lồ trình diễn ánh sáng tôn vinh các địa danh của thành phố. Thị trưởng Hidalgo tuyên bố « Paris là một lễ hội ». Thế Vận Hội Mùa Hè và Thế Vận Paralympic diễn ra tại thủ đô nước Pháp từ tháng 7 đến tháng 9 đã biến thành phố này thành địa điểm của niềm vui, tình huynh đệ và những thành tích thể thao đáng kinh ngạc.
Nếu như Luân Đôn và New York, năm nay phải đón Năm Mới trong bão và mưa gió, thì tại Thụy Sĩ và nhiều nơi khác, người dân bất chấp giá lạnh, lao xuống tắm trong sông băng.
Và khi các cuộc xung đột Ukraina, Trung Đông hay Sudan im tiếng súng, thời điểm báo hiệu bắt đầu năm 2025. Riêng tại Syria, lần đầu tiên sau 13 năm nội chiến, hơn một triệu người dân đã ùa ra phố mừng một năm đã qua, mừng một thời đại mang dấu ấn chấm hết của trấn áp và chiến tranh.
Panama kỷ niệm 25 năm Hoa Kỳ chuyển giao kênh đào giữa lúc Donald Trump dọa đòi lại quyền kiểm soát
Hôm qua, 31/12/202, Panama đã kỷ niệm 25 năm Hoa Kỳ chuyển giao lại kênh đào Panama cho nước này, trong bối cảnh tổng thống đắc cử Donald Trump đe dọa lấy lại quyền kiểm soát.
Một tàu chở hàng đi qua kênh đào Panama. Ảnh chụp ngày 12/08/2024. REUTERS – Enea Lebrun
Minh Phương
Tổng thống Panama, José Raúl Mulino, phát biểu : “Trong ngày đặc biệt này, có sự pha trộn giữa niềm vui vì lễ kỷ niệm 25 năm kênh đào thuộc quyền kiểm soát của Panama, và nỗi buồn về sự ra đi của cựu tổng thống Mỹ Jimmy Carter ”. Buổi lễ đã dành thời gian mặc niệm để tri ân tới ông Carter, người đã đàm phán thỏa thuận chuyển giao kênh đào với cựu lãnh đạo Panama Omar Torrijos vào năm 1999. Ông Mulino cũng nhấn mạnh thêm rằng “không có bàn tay nào kiểm soát kênh đào ngoài Panama (…) Hãy yên tâm, kênh đào mãi mãi thuộc về chúng ta.”
Theo ghi nhận từ hãng tin AP, ông Mulino đã không đề cập đến phát biểu của ông Donald Trump, người từng đe dọa sẽ đòi lại quyền kiểm soát kênh đào. Trước đó, tổng thống đắc cử Mỹ đã chỉ trích việc Panama gia tăng mức phí qua kênh đào kết nối Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. Ông tuyên bố rằng nếu tình hình không thay đổi sau khi ông nhậm chức vào cuối tháng 1, “chúng tôi sẽ yêu cầu trả lại hoàn toàn và nhanh chóng kênh đào Panama cho Hợp chủng quốc Hoa Kỳ.”
Tuy nhiên, thỏa thuận chuyển giao kênh đào mà hai nước đã ký trước đó bao gồm hai hiệp ước, một hiệp ước về chuyển giao quyền kiểm soát cho Panama và một hiệp ước trung lập kéo dài vĩnh viễn, cho phép Hoa Kỳ hành động để bảo đảm kênh đào luôn mở cửa và an toàn. Theo đó, Hoa Kỳ sẽ được can thiệp nếu hoạt động của kênh đào bị đe dọa bởi xung đột quân sự, nhưng không phải để khôi phục quyền kiểm soát. Trong khi đó, ông Benjamin Gedan, giám đốc Chương trình Mỹ Latinh tại Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế Woodrow Wilson ở Washington, nhận định rằng có rất ít cơ hội để Hoa Kỳ giành lại quyền kiểm soát kênh đào trừ phi nước này “mở một cuộc xâm lược thứ hai vào Panama.”
Lưu lượng hàng hóa qua kênh Panama đã tăng 17% trong giai đoạn từ năm 1999 đến 2004. Cử tri Panama đã thông qua một cuộc trưng cầu dân ý vào năm 2006, cho phép mở rộng kênh để đáp ứng các tàu chở hàng có kích thước lớn hơn. Việc mở rộng hoàn thành vào năm 2016 và tốn hơn 5,2 tỷ đô la.
TT Zelensky : Năm 2025 Ukraina phải chiến đấu trên cả chiến trường và bàn đàm phán
Tại Ukraina, năm 2025 đánh dấu cuộc chiến tranh chống quân Nga xâm lược chuẩn bị bước sang năm thứ 4 và là năm thứ 11 tính từ khi Nga chiếm đóng bán đảo Crimée. Tổng thống Volodymyr Zelensky, tối hôm qua 31/12/2024, nhấn mạnh là trong năm 2025 Ukraina sẽ chiến đấu trên cả chiến trường và bàn đàm phán.
Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky phát biểu trước báo giới, tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Latvia vào ngày 11/01/2024 tại Riga, Latvia. © GINTS IVUSKANS / AFP
Thùy Dương
Cho dù các lực lượng Ukraina đã chiếm được 1 phần vùng biên Kursk của Nga và Kiev có thể tận dụng làm « lá bài » để đàm phán với Nga, thế nhưng Ukraina vẫn chưa thể giành lại những vùng lãnh thổ bị Nga chiếm đóng. Theo dự báo, năm 2025 sẽ là năm đầy khó khăn với các lượng Ukraina, trong bối cảnh thiếu thốn cả nhân lực và vũ khí.
Từ Kiev, thông tín viên Emmanuelle Chaze điểm lại tình hình :
« Người dân Ukraina hiểu được rõ việc không nên ngồi chờ xem ngày mai sẽ ra sao và chiến đấu từng ngày, từng năm cho nền tự do của mình. Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky đã nói về năm qua như vậy, trong bối cảnh sự bất định là điều ngự trị trong năm mới đối với vài chục triệu người dân Ukraina.
Tại Ukraina, mọi con mắt đều đổ dồn về phía Washington, cho đến nay vẫn là đồng minh quan trọng nhất của Kiev, nhất là về trang thiết bị quân sự. Và mọi người đều hướng đến ngày 20/01/2025, khi nhiệm kỳ tổng thống Mỹ của Donald Trump bắt đầu, kéo theo một sự thay đổi trong chính sách mà không ai biết sẽ có hệ quả thế nào đối với việc hỗ trợ Ukraina. Trong khi đó, quân đội Ukraina năm qua đã gặp nhiều vất vả, khó khăn trong việc đối phó với các cuộc tấn công xâm lược của Nga, đặc biệt là ở miền đông, nơi quân đội Nga đã tiến gần về phía Pokrovsk và thành phố này có thể thất thủ trong những tháng sắp tới.
Nếu chiến tranh tiếp diễn, Ukraina sẽ phải suy tính lại các phương thức tuyển quân dự bị, vào lúc ngày càng nhiều người Ukraina, dẫu không phải đa số, tính đến việc phải nhượng bộ lãnh thổ sau gần 3 năm chiến tranh kinh hoàng. Năm nay, Kiev cũng sẽ phải đối mặt với thách thức về năng lượng, sau một năm các lực lượng Nga oanh tạc dữ dội vào cơ sở hạ tầng điện của Ukraina và do mối nguy bị cắt nguồn cung cấp năng lượng từ Slovakia ».
Về phía Mỹ, theo AFP, hôm 31/12 tổng thống Joe Biden thông báo một khoản viện trợ quân sự và kinh tế lớn cho Kiev, với tổng trị giá 6 tỉ đô la, trong đó có khoảng 2,5 tỉ đô la trang thiết bị quân sự và khoảng 3,4 tỉ đô la hỗ trợ ngân sách cho Kiev.
Ấn Độ tham vọng trở thành nhà xuất khẩu vũ khí lớn trên thế giới
Bộ trưởng Quốc Phòng Ấn Độ Rajnath Singh hôm 31/12/2024 hoan nghênh lĩnh vực xuất khẩu vũ khí được sản xuất nội địa « Made in India ». Hiện nay, Ấn Độ chưa phải một nhà xuất khẩu vũ khí lớn trên toàn cầu, nhưng đây là tham vọng của New Delhi. Theo bộ trưởng Quốc Phòng Ấn Độ Rajnath Singh, xuất khẩu vũ khí của Ấn Độ sẽ tăng gấp 10 lần sau một thập niên.
Một quân nhân Ấn Độ chạy gần một chiếc trực thăng ở Kolkata, Ấn Độ, ngày 16/12/2024. AP – Bikas Das
Thùy Dương
Từ Bangalore, thông tín viên Côme Bastin cho biết thêm về các tham vọng của Ấn Độ :
« Trong lĩnh vực quân sự, Ấn Độ trên hết vẫn chủ yếu là nước nhập khẩu, dẫu là từ Nga, nhà cung cấp truyền thống tính từ thời Liên Xô, hay từ phương Tây mà gần đây Ấn Độ đã trở thành thị trường nhập khẩu quan trọng. Thương vụ Pháp bán máy bay Rafales hoặc tàu ngầm cho Ấn Độ là một ví dụ.
Lo lắng về việc bảo đảm nền độc lập quốc gia, Ấn Độ đặt tham vọng sản xuất vũ khí ngay trong nước, nhưng cũng là để gây ảnh hưởng trên thị trường vũ khí thế giới. Bộ trưởng Quốc Phòng Ấn Độ Rajnath Singh hoan nghênh việc xuất khẩu vũ khí đã tăng đáng kể. Năm 2020, chính phủ đã đề ra chỉ tiêu là đến năm 2025 tăng gấp 5 lần xuất khẩu vũ khí.
Ấn Độ không có vị thế cao trên thị trường vũ khí cao cấp nhưng có thể phát triển sản xuất áo chống đạn và mũ bảo hiểm, máy bay Dornier, trực thăng Chetak, các tàu đánh chặn và ngư lôi hạng nhẹ. Dẫu đạt mức xuất khẩu 2 tỷ euro trong năm ngoái, Ấn Độ vẫn thua xa Trung Quốc. Xuất khẩu của Trung Quốc đạt 16 tỷ euro.
Hoan nghênh những bước tiến đã đạt được, bộ trưởng Quốc Phòng nhấn mạnh Ấn Độ cần phát triển kho vũ khí để đối phó với các mối đe dọa tân tiến nhất, ví dụ tấn công tin học và trí tuệ nhân tạo ».
