From: ‘nam Giang’ via TGNS group <tienggoinonsong>
Date: Tue, Jul 1, 2025 at 23:12

Một triệu thiếu niên Tây Tạng đang bị Trung Quốc tẩy não

Senam Tsering, một người chủ trương độc lập cho biết : « Người Tây Tạng không bao giờ
chấp nhận một Đạt Lai Lạt Ma do Trung Quốc lựa chọn. Vẫn còn những thanh niên Tây Tạng
muốn chiến đấu ».Tây Tạng có sống sót sau khi giải Nobel hòa bình của mình qua đời ? Đạt
Lai Lạt Ma càng yếu đi, tương lai của dân tộc ông càng mong manh, trước quá trình Hán hóa
ồ ạt của Tập Cận Bình.
Theo một báo cáo của Liên Hiệp Quốc, gần một triệu thiếu niên Tây Tạng từ 6 đến 18 tuổi
bị buộc phải vào các trường nội trú của Nhà nước, phải học tiếng quan thoại, ngôn ngữ và
tín ngưỡng của cha ông bị gác sang một bên, học chủ nghĩa Mác-Lênin, phải vâng lời đảng
cộng sản Trung Quốc. Một sự đồng hóa dần dần và có hệ thống.

Quý ACE : Sau hơn 50 năm mất nước,chúng ta còn có nhau đây là duyên lớn . Từ năm 1945,NGÀI THÁI DỊCH LÝ ĐÔNG A viết :
"VẬN HỘI NGÀN NĂM DỄ MẤY LẦN". Chỉ một câu nầy thôi,nếu chúng ta nghiên cứu mà biết đó là sự thật,thì sẽ có vô vàn mắc xích dính liền với nhau .
Trong phạm vi bản tin nầy . Nam Giang đặt niềm tin tuyệt đối NGÀI LĐA Thề : Cứu nước nòi Việt -Giúp loài người yếu . Nam Giang tự thắc mắc,nhưng đã tự giải đáp : Chưa cứu được nưới,trong tay chưa nắm được gì,làm sao giúp người khác,Nhưng vài năm gần đây đã hiểu được bí quyết nầy,nếu trình bày thì tất cả ACE sẽ hiểu ngay,nhưng rất là không nên,và thời cơ cũng đã tới chân . Năm 1946 là năm cuối viết sách Đạo Trường Ngâm,và câu cuối trong sách :"CHUYỄN GIANG SƠN HÌNH THỂ LẠI CHO VỪA".Cũng một thời điểm giải tán Duy Dân Đảng,trước khi "Ẩn Tích" NGÀI tuyên bố chắc nịch,vì NGÀI biết cơ trời : "BẢY MƯƠI NĂM NỮA ĐẾN CHU KỲ CỦA CỘNG SẢN". NGÀI KHÔNG VIẾT Quảng chừng 70 năm nữa . Thì Nam Giang tin là còn một năm nữa tức là năm 2026 . Ngay những tháng ngày sắp tới,sẽ có những biến chuyển hoàn toàn thuận lợi cho chúng ta nói chung,vì có"ÂM PHÙ DƯƠNG TRỢ". Nhờ có lòng tin,nên tháng vừa rồi Nam Giang dám viết mà không sợ sai . T.T.Trump chủ trương hòa Bình,nhưng Tổng thống sẽ không cưởng lại được cơ trời …còn tiếp diễn …Tây Tạng cũng sẽ được giúp thoát ách Trung cộng trong giai đoạn nầy . Nếu Nam Giang không đủ tin NGÀI LĐA,thì tháng 11 năm 1995,Nam Giang chỉ thuộc hơn 10 câu thơ Vô Đề trong bài, "KHÔNG CÓ GÌ QUÝ HƠN ĐỘC LẬP TỰ DO", mà dám cho phản gián Nguyễn Chí Thiện đo ván,ngay sau khi Quốc Hội Hoa Kỳ biết Thiện Phản gián cũng đón nó là cách lừa Hà Nội và Việt Tân .
Cảm ơn Quý ACE đang theo dõi .
Nam Giang

From: ‘Dien bien hoa binh’ via DiendanTuoiHac <xomnhala_yamaha>

Sent: Tuesday, July 1, 2025 at 07:40:57 PM EDT
Subject: Dđ TuoiHac -> Trung Quốc lũng đoạn Lào bằng bẫy nợ, Hán hóa Tây Tạng

Trung Quốc lũng đoạn Lào bằng bẫy nợ, Hán hóa Tây Tạng

Dư âm của việc Mỹ oanh tạc các cơ sở nguyên tử Iran, Đạt Lai Lạt Ma và mối lo người kế tục,
nước Lào nhỏ bé đang bị món nợ Trung Quốc đè nặng, đợt nóng tại Pháp và các nước Nam Âu
là một số chủ đề đáng chú ý trên báo chí hôm nay 30/06/2025.

Đăng ngày: 01/07/2025 – 12:09

11 phút Thời gian đọc

Ảnh tư liệu : Một đoàn tàu từ Lào đến ga Ngọc Khê (Yuxi) tỉnh Vân Nam (Yunnan), Trung Quốc ngày 03/12/2021. AP – Hu Chao
Thụy My

« Nhập khẩu dân chủ » bằng bom ?

Trong bài « Làm thế nào nhập khẩu dân chủ bằng những quả bom », Les Echos nêu ra
những lập luận xung quanh việc lật đổ độc tài bằng can thiệp quân sự từ bên ngoài, vẫn
thường bị phản đối vì những thất bại như ở Libya, Irak, Afghanistan. Tổng thống Pháp
Emmanuel Macron mới đây cũng cảnh báo tương tự sau khi Mỹ thả bom xuống các địa
điểm nguyên tử Iran. Nhưng thật ra, « đôi khi cũng có thể », theo nhật báo kinh tế.
Tờ báo dẫn ra câu ngạn ngữ « Đừng nói về dây thừng trong nhà một người treo cổ » –
đừng nói đến việc « thay đổi chế độ » trước một chuyên gia địa chính trị hay luật quốc
tế. Có quá nhiều kỷ niệm buồn. Ở Libya, Kadhafi nhường chỗ cho nội chiến, buôn lậu
vũ khí, buôn người. Tại Irak, Mỹ lật đổ Saddam Hussein năm 2003 cũng dẫn đến nội
chiến và tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo. Hoặc Taliban ở Afghanistan, bị loại năm 2001 và
quay lại năm 2021. Khi Donald Trump đặt vấn đề thay đổi chế độ Hồi giáo khắc nghiệt
ở Iran, các chính khách và nhà phân tích Pháp đồng loạt nói rằng « không thể nhập khẩu
dân chủ bằng bom » – như là một chân lý.
Không thể đóng vai hiệp sĩ Zorro, để tránh lấy dân chủ làm một cái cớ, và một nhà độc
tài khác sắt máu hơn có thể lên thay. Tuy nhiên nếu chọn cái ít xấu hơn cũng chẳng khác
mấy, và nếu phải duy trì các chế độ độc tài vì sợ khoảng trống chính trị sau đó – như Iran
chỉ có phong trào « Phụ nữ, cuộc sống, tự do » nhưng không có tổ chức – thì sẽ chẳng hạ
bệ được ai. Bởi vì nếu một nhà độc tài để yên cho đối lập mà không buộc họ phải lưu vong,
tống vào tù hay cho ra ngoài nghĩa địa, thì không phải là độc tài thực sự.

Đôi khi vũ lực tạo điều kiện cho dân chủ

Theo chuyên gia François Heisbourg của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS),
lý luận « không thể áp đặt dân chủ bằng vũ lực sẽ làm Churchill bật cười ». Không nói
đến trường hợp đặc biệt – Đức quốc xã và Nhật đầu hàng năm 1945 – có thể kể tập
đoàn quân sự Achentina sụp đổ sau khi bại trận ở quần đảo Malouines năm 1983, nhà
độc tài Slobodan Milosevic bị đảo chánh năm 1999 sau khi NATO không kích Kosovo.
Ở châu Phi, Bokassa bị các láng giềng lật đổ và thay thế bằng các nhà lãnh đạo ôn hòa
hơn. Cũng không thể quên Khmer Đỏ diệt chủng bị Việt Nam đánh tan năm 1979.
Những chế độ sau đó chưa hẳn là dân chủ hoàn hảo, nhưng ít nhất không còn xâm lăng
nước láng giềng, không thảm sát đối lập, và thường tổ chức bầu cử đa phương. Dù vậy
phải hội đủ một số điều kiện để thành công, vì làm thế nào giải thích cho cử tri rằng con
trai họ phải hy sinh để thiết lập dân chủ ở một xứ sở cách xa đến mười múi giờ. Trừ
trường hợp lật đổ những chế độ toàn trị do bại trận như Đức và Nhật năm 1945, hay
Cam Bốt năm 1979, cần tránh sự nhục nhã cho dân tộc liên quan.
Les Echos nói thêm, sự chuyển đổi ở Achentina và Serbia đạt được nhờ can thiệp hoàn
toàn bằng không kích, với số tối thiểu nạn nhân là dân thường (0 ở Buenos Aires và khoảng
2.000 ở Belgrade). Những quả bom không thể mang lại dân chủ, nhưng trong một số
trường hợp, có thể chuẩn bị sân bãi cho phong trào dân chủ.

Chủ nợ Bắc Kinh dùng đất Lào làm bàn đạp

Trung Đông tạm lắng, châu Á kỳ này chiếm lượng bài vở đáng kể trên các báo. Le Monde
có bài điều tra công phu với tựa đề « Lào : Bóng đen Trung Quốc ». Báo cáo của Lowy Institute
hồi tháng Tư cảnh báo về tín dụng Trung Quốc khuôn khổ Con đường tơ lụa mới. Bắc Kinh
đã buộc chặt Lào vào bẫy nợ, và hiện đang nắm trong tay 50 % nợ nước ngoài của Lào,
cao hơn cả Sri Lanka (9 %), quốc gia đã phải giao cảng Hambantota cho Trung Quốc để gán nợ.
Nhờ đó Bắc Kinh có thể lũng đoạn Lào, đất nước có vị trí chiến lược giữa Việt Nam và Thái
Lan – hai cường quốc khu vực, đồng thời có lối vào Cam Bốt – đồng minh chính của Trung
Quốc trong số các nước nằm dọc sông Mêkông. Hai nhà phân tích Tita Sanglee và Khang
Vũ trên The Diplomat cho rằng Thái Lan và Việt Nam cần có sự đồng thuận chiến lược để
chống lại ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc ở các nước kế cận.
Cũng như những nơi khác, việc xây dựng nhiều cơ sở hạ tầng tại những vùng nằm dưới sự
kiểm soát của mình giúp Bắc Kinh mở rộng ảnh hưởng mà không cần căn cứ quân sự ở
nước ngoài. Chiến lược này có thể thấy rõ hồi tháng 7/2024, trong cuộc tập trận chung được
đặt tên là « Lá chắn hữu nghị ». Quân đội Trung Quốc đã thử nghiệm đưa 300 binh sĩ bằng
xe lửa đến ga Phonhong ở cách Vientiane 70 kilomet về phía bắc, cùng với các xe thiết giáp
và nhiều loại vũ khí.

Điện, xe lửa, hàng không : Những lãnh vực chiến lược lọt vào tay Trung Quốc

Về nợ công, Trung Quốc cho Lào vay với lãi suất gần tương đương thị trường, tính theo đô la.
Thế nên tiền trả lãi chiếm 1,1 % GDP của Lào năm 2023 đã lên đến 3,2 % năm 2024, theo Ngân
hàng Thế giới, bằng phân nửa chi tiêu công cả nước, sau khi đồng kip mất giá. Lowy Institute
cho biết, Lào phải cõng số nợ lớn vì 35 dự án Trung Quốc kể từ 2010, gần 6 tỉ đô la tín dụng
đầu tư vào thủy điện.
Với sự xuất hiện của Trung Quốc, công ty điện lực công của Lào bị lỗ lã, năm 2020 phải nhượng
lại 90 % các chi nhánh quản lý điện cao thế cho China Southern Power Grid trong 20 năm. Từ
đó đến nay, công ty Trung Quốc hưởng trọn lợi tức từ việc truyền tải điện.
Đường xe lửa nối Lào với Trung Quốc trị giá 6 tỉ đô la nhưng phần của chính phủ Lào vô cùng
nhỏ. Nói cách khác, Trung Quốc quản lý tuyến đường này trong 70 năm. Do nợ ngập đến cổ,
đầu tư cho giáo dục và y tế của Lào chỉ chiếm 11,3 % GDP. Số lượng xe tải chở sầu riêng, chuối,
khoai mì qua Trung Quốc tăng cao làm đường sá thêm nhiều ổ gà. Tập đoàn Trung Quốc Comac
mua lại 51 % cổ phần công ty hàng không quốc gia Lao Airlines.

Hóa rồng hay thành nô lệ ?

Đảng Pathet Lao, lãnh đạo nước này từ 1975 ít dung thứ cho những tiếng nói phản biện ;
nhưng trong kỳ họp tháng Sáu, nữ dân biểu Valy Vetsaphong đã phản đối việc bán tài sản
chiến lược như Lao Airlines. Ngoài các kênh chính thức, những chỉ trích rất hiếm hoi, nhất
là sau khi « Jack » Anousa Luangsuphom bị mưu sát tại Vientiane tháng 4/2023. Blogger
25 tuổi này có trang Facebook kêu gọi « Vì sự sống còn của Lào, để không trở thành nô lệ
của Trung Quốc ».
Bắc Kinh có được hình ảnh ngày càng tích cực tại Lào, trong đó có phần đóng góp của nhật
báo tiếng Anh China Daily, in tại nhà in quốc gia của Lào và được phát miễn phí. Giới nhà
giàu mới đi xe BYD, mua điện thoại di động Honor, và cho con cái kết hôn với người Hoa để
bảo đảm tương lai. Viện Khổng Tử thu hút đông đảo sinh viên. Boten, thành phố biên giới
trước đây nổi tiếng vì các casino của mafia, trở thành đặc khu kinh tế chuyên về dịch vụ và
logistic, với những tòa tháp cao 20, 30 tầng ; những nhân viên mặc đồng phục mang chữ « Jing Cha »
(cảnh sát) chạy mô tô tuần tra : phân nửa số cảnh sát tại đây là người từ Hoa lục đến.
Từ lâu lệ thuộc vào ông anh cộng sản Việt Nam và láng giềng Thái Lan, nay Lào mơ thành
con rồng nhỏ châu Á nhờ Trung Quốc, đặc khu kinh tế Saysettha muốn thành Thâm Quyến
mới. Trong khi pin mặt trời Trung Quốc sản xuất ở Việt Nam, Thái Lan, Malaysia, Cam Bốt
phải chịu thuế quan cao của Mỹ, nay xuất hiện loại « made in Laos ». Tuy nhiên tình trạng
này khó thể kéo dài vì Washington có thể ra tay tiếp.

Kế tục Đạt Lai Lạt Ma : Tín ngưỡng và địa chính trị

Vẫn tại châu Á, được quan tâm nhiều nhất là hồ sơ Tây Tạng. Le Figaro và Libération cùng
nói về việc Đạt Lai Lạt Ma duy trì tình trạng nghi hoặc về vấn đề kế tục, để đối phó với chiến
lược của Trung Quốc cộng sản. Nhà lãnh đạo Phật giáo Tây Tạng được cho là sẽ có những
tuyên bố vào ngày 02/07, trước sinh nhật 90 tuổi.
Dịp sinh nhật năm nay được Bắc Kinh lẫn Washington và New Delhi đặc biệt chú ý. Tại
Dharamsala, thủ đô Tây Tạng lưu vong, người ta lại càng lo lắng trước tương lai không còn
người lãnh đạo tinh thần nổi tiếng thế giới. Đạt Lai Lạt Ma nói rằng có thể sống đến 123 tuổi,
nhưng buổi hoàng hôn của vĩ nhân cuối cùng thuộc thế kỷ 20 vẫn ám ảnh. Hồi tháng Ba,
ngài khẳng định Đạt Lai Lạt Ma mới sẽ sinh ra trong « thế giới tự do », ngoài tầm với của
Trung Quốc độc tài.
Sau bảy thập niên xuôi ngược trên toàn cầu, vận động cho phi bạo lực và kêu gọi thỏa hiệp
với nhiều chính phủ Bắc Kinh liên tiếp, Đạt Lai Lạt Ma không giấu được nỗi thất vọng. Từ
Mao Trạch Đông đến Tập Cận Bình, « họ không có tai để nghe, chỉ có miệng để nói » – ngài
viết. Cho dù không đòi độc lập, chỉ muốn có được quyền tự quyết một cách ôn hòa, dưới mắt
của Bộ Chính trị Trung Quốc vẫn là đòi hỏi quá đáng.
Đạt Lai Lạt Ma là mối liên hệ sống động giữa Tây Tạng – bị quân Trung Quốc xâm lược năm
1950 – với thế giới bên ngoài. Nguy cơ một khoảng trống chính trị mà Trung Quốc dễ dàng
lợi dụng, khiến Đạt Lai Lạt Ma có thể thay đổi tục lệ xưa nay về việc tái sinh. Theo truyền
thống, một trẻ em được các Lạt Ma chỉ định trong hai năm sau khi Đạt Lai Lạt Ma từ trần,
rồi được đào tạo chu đáo gần hai thập niên trong một tu viện cho đến tuổi trưởng thành.
Nhưng như vậy là quá dài, trong thời đại kết nối toàn cầu, cần phải chạy đua với thời gian.

Một triệu thiếu niên Tây Tạng đang bị Trung Quốc tẩy não

Senam Tsering, một người chủ trương độc lập cho biết : « Người Tây Tạng không bao giờ
chấp nhận một Đạt Lai Lạt Ma do Trung Quốc lựa chọn. Vẫn còn những thanh niên Tây Tạng
muốn chiến đấu ».Tây Tạng có sống sót sau khi giải Nobel hòa bình của mình qua đời ? Đạt
Lai Lạt Ma càng yếu đi, tương lai của dân tộc ông càng mong manh, trước quá trình Hán hóa
ồ ạt của Tập Cận Bình.
Theo một báo cáo của Liên Hiệp Quốc, gần một triệu thiếu niên Tây Tạng từ 6 đến 18 tuổi
bị buộc phải vào các trường nội trú của Nhà nước, phải học tiếng quan thoại, ngôn ngữ và
tín ngưỡng của cha ông bị gác sang một bên, học chủ nghĩa Mác-Lênin, phải vâng lời đảng
cộng sản Trung Quốc. Một sự đồng hóa dần dần và có hệ thống. Đặc phái viên của Le Figaro
mô tả tại Dharamsala, ngôi trường được Đạt Lai Lạt Ma bảo trợ để duy trì di sản của « Tây
Tạng tự do », năm ngoái chỉ còn ba học sinh. Hồi năm 2023 vẫn còn 15 em, còn sau vụ nổi
dậy ở Lhassa năm 2008 có đến hàng ngàn học sinh.
Những bước chân lẻ loi vang lên trong hành lang vắng vẻ của ngôi trường được dựng trên
sườn núi nhờ viện trợ phương Tây, đang bị đe dọa cắt giảm do chính sách « Nước Mỹ trước hết »
của Donald Trump. Nền văn hóa Tây Tạng dần bị diệt trừ trong lặng lẽ. Nạn diệt chủng văn
hóa đang được tiến hành, 90 % tu viện Tây Tạng bị phá hủy, trong khi các camera giám sát
từng góc nhỏ của đường phố Lhassa.