From: ‘Tran Ho’ via Diễn Đàn Nhân Bản <diendannhanban>
Date: Sat, Aug 9, 2025 at 16:28
"The art of deal": Ông Trump làm điều
chưa Tổng thống Mỹ nào đạt được
Terry F. Buss :Tiến sỉ ,Học giả nghiên cứu Học viện
Hành chính Quốc gia Hoa Kỳ
(Chuyển ngữ: Đào Thuý )
TT Trump đang tận dụng tối đa các kỹ năng đàm
phán của mình để thúc đẩy chương trình nghị sự
với các đồng minh và đối thủ trên khắp thế giới.
Ông Trump đã hoàn thành 6 tháng đầu tiên trong
nhiệm kỳ Tổng thống thứ 2 của mình với một loạt
các chính sách mới cả về đối nội lẫn đối ngoại.
Chúng tôi xin được giới thiệu bài viết của TS. Terry
Buss, Học giả nghiên cứu Học viện Hành chính
Quốc gia Hoa Kỳ,
6 tháng tất bật của TT Trump: Chương trình nghị
sự khiến bộ máy quay cuồng, phe đối lập choáng
váng .
Đến giờ có lẽ ai cũng biết rằng ông Trump không
phải là một chính trị gia chuyên nghiệp. Ông xuất
thân từ một ông trùm bất động sản rất thành
công và một người dẫn chương trình truyền hình.
Những kỹ năng nghề nghiệp trước đây đang giúp
ông có những lợi thế đáng kể trong chính sách
đối ngoại.
Lấy lại kênh đào Panama
Năm 1977, Tổng thổng Jimmy Carter chuyển giao
quyền kiểm soát kênh đào Panama cho chính phủ
Panama.
Gần đây, các công ty Trung Quốc đã cố gắng giành
quyền kiểm soát giao thông qua kênh đào.
Điều này gây ra rủi ro thương mại và an ninh rất lớn
cho nước Mỹ và khu vực. Vào tháng 4, TT Trump đã
đàm phán thành công thỏa thuận với Panama cho
phép các tàu Mỹ đi lại tự do qua đây.
Cải tổ thuế quan
Theo Cục Phân tích Kinh tế, tổng thâm hụt thương
mại của Mỹ đang ở mức 1,4 nghìn tỷ USD, trong
đó các khoản thâm hụt đáng kể nhất là với Trung
Quốc (295,4 tỷ USD), Liên minh châu Âu (EU)
(235,6 tỷ USD), Mexico (171,8 tỷ USD) và
Nhật Bản (68,5 tỷ USD).
Với Trung Quốc, hai nước vẫn chưa chốt được thoả
thuận gia hạn đình chiến thuế quan sau khi kết
thúc vòng đàm phán cấp cao thứ 3.
Thời hạn tạm dừng áp thuế hàng hoá Trung Quốc
sẽ kết thúc vào ngày 12/8.
Năm 2024, thặng dư thương mại giữa Việt Nam
với Mỹ là 123,5 tỷ USD.
Đến nay, Mỹ đã điều chỉnh thuế đối ứng cho 69
nước và vùng lãnh thổ, trong đó mức dành cho
Việt Nam giảm từ 46% xuống còn 20%.
Mỹ có thặng dư thương mại với 8 quốc gia.
Điều TT Trump nhắm đến là thay đổi tình trạng này.
Ông tuyên bố: đối với những quốc gia không đạt được
thỏa thuận thương mại trước thời hạn đã đặt ra, Mỹ
sẽ áp đặt mức thuế quan.
Được biết đến là Chiến lược "Thương mại Đối ứng",
ông Trump có kế hoạch áp mức thuế quan tương
đương với mức các quốc gia khác áp dụng cho Mỹ.
Sau nhiều tháng đàm phán căng thẳng, TT Trump
đã bắt đầu hoàn tất một số thỏa thuận thuế quan
lớn.
EU đã đồng ý với mức thuế quan ông Trump giảm
xuống còn 15%, đồng thời sẽ mua 750 tỷ USD
năng lượng của Mỹ, đầu tư 600 tỷ USD vào nền
kinh tế Mỹ cùng với các khoản đầu tư hiện có,
đồng ý mua thiết bị quân sự và đạn dược của Mỹ.
Nhật Bản đồng ý mức thuế quan 15% đồng thời
sẽ đầu tư 550 tỷ USD vào Mỹ, với 90% lợi nhuận
ở lại Mỹ, sẽ mua các sản phẩm nông nghiệp của
Mỹ trị giá 8 tỷ USD, bao gồm cả gạo và cho phép
Mỹ tiếp cận thị trường Nhật Bản.
Điều quan trọng là không một ai thấy có dấu hiệu
nào của một cuộc thương chiến toàn cầu.
Tại sao??
Vì Nhiều quốc gia không coi mức thuế 15% là quá
nặng và họ có nhiều lợi ích hơn khi hợp tác cùng
nhau.
Tài trợ cho NATO
Được thành lập vào năm 1949, Tổ chức Hiệp ước Bắc
Đại Tây Dương (NATO) là một liên minh chính trị và
an ninh bao gồm 32 quốc gia, trong đó có 29 quốc
gia ở châu Âu, cùng với Mỹ, Canada và Thổ Nhĩ Kỳ.
NATO có một lực lượng tổng cộng gồm 3,4 triệu
binh sĩ tại ngũ.
Nguyên tắc thành lập của liên minh là "một cuộc
tấn công chống lại một quốc gia thành viên là một
cuộc tấn công chống lại cả liên minh".
Kể từ khi thành lập, Mỹ luôn là nước cung cấp trợ
giúp tài chính và quân sự chính cho NATO.
Các thành viên được yêu cầu đóng góp một phần
GDP của họ để phụ trợ liên minh, nhưng hầu hết
họ đều không đóng góp cho đủ ở mức hợp lý.
Gần đây TT Trump đã yêu cầu các thành viên
"đóng góp đủ mức nên đóng", và đe dọa Mỹ sẽ
rút khỏi liên minh.
Sau đó, Trump bắt đầu chuẩn bị cho việc rút
khỏi NATO, TT Trump thực sự có ý định đó.
Và thế là kết quả cho đến nay, tất cả các thành
viên NATO đả dự trù sẽ đóng góp 5%.
Trong khi Trước đó chưa từng có 1 Tổng thống Mỹ
nào làm được điều này.
Chấm dứt xung đột khu vực
Ông Trump đã quyết định sử dụng quyền lực của mình
trong tư cách là Tổng tư lệnh của lực lượng quân sự
hùng mạnh nhất thế giới để đàm phán các thỏa thuận
chấm dứt xung đột ở Trung Đông và Ukraine.
Nhưng đó không phải việc dễ dàng.
Tại Trung Đông, Mỹ đã phối hợp với Israel để ngăn
chặn chương trình phát triển vũ khí hạt nhân của
Iran, vốn sắp đi vào hoạt động. Iran không chấp
nhận từ bỏ mà ngược lại đang cố gắng mua
Uranium 308, còn gọi là bánh vàng từ Burkina Faso.
Số lượng bánh vàng này có thể sản xuất 30 quả
bom hạt nhân, để thay thế những gì đã bị phá
hủy trước đó.
Mỹ đã tấn công phiến quân Houthi do Iran hậu
thuẫn ở Yemen. Đây là các nhóm phiến quân tấn
công các tàu thương mại đi qua Biển Đỏ.
Cuộc tấn công không dừng hoàn toàn hoạt động
của phiến quân Houthi ở khu vực này nhưng tần
suất đã giảm xuống. Mỹ đã trợ giúp Israel trong
các cuộc tấn công vào lực lượng Hezbollah đặt
tại Lebanon.
Mỹ cũng tiêu diệt 3 thủ lĩnh Nhà nước Hồi giáo ở
Syria. Ngoài ra, Mỹ đang nỗ lực để đàm phán một
giải pháp cho sự chiếm đóng của tổ chức Hamas
ở Gaza và bắt giữ con tin.
Nỗ lực này cho đến nay vẫn chưa đạt được thành công.
Ả Rập Xê Út và 5 quốc gia vùng Vịnh ủng hộ các nỗ
lực của Mỹ trong khu vực. Thậm chí, còn đang dấy
lên cuộc thảo luận về việc khôi phục Hiệp định
Abraham, được đưa ra trong nhiệm kỳ đầu tiên
của TTTrump (2017-2021) với một loạt thoả thuận
nhằm bình thường hoá quan hệ ngoại giao và
thương mại giữa Israel và các quốc gia vùng Vịnh.
Trong cuộc xung đột Ukraine – Nga đang diễn ra
từ tháng 2/2022, nỗ lực đàm phán của ông Trump
đã thất bại ở cả hai bên Ukraine và Nga.
Gần đây, Mỹ đã tăng cường vận chuyển vũ khí và
đạn dược đến Ukraine. TT Trump đã thuyết phục
EU hoàn trả tiền cho số vũ khí và đạn dược này.
Cuộc chiến chưa có dấu hiệu chấm dứt.
TT Trump được ghi nhận nỗ lực đàm phán các thỏa
thuận hòa bình "sơ bộ" giữa Rwanda và Congo,
Ấn Độ và Pakistan, Ai Cập và Ethiopia.
Mới đây nhất là cuộc đàm phán ngừng bắn thành
công giữa Cambodia và Thái Lan. Nhưng chưa ai
biết chắc chắn liệu các thỏa thuận này có bền vững
hay không.
Cắt giảm viện trợ nước ngoài
Có lẽ việc cắt giảm gây tranh cãi nhất là liên quan
đến viện trợ nước ngoài. Ông Trump đã loại bỏ Cơ
quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) và một
số chương trình của Bộ Ngoại giao.
USAID có ngân sách 28,3 tỷ USD và các chương
trình quản lý của Bộ Ngoại giao trị giá 2,8 tỷ USD.
USAID đã tài trợ cho các sáng kiến DEI ở nhiều
nước đang phát triển, chẳng hạn như hỗ trợ các
chương trình LGBTQIA+ ở Uganda.
Bộ Ngoại giao đã bị cắt bỏ các chương trình như:
( ngoại giao công chúng, và ủng hộ các mục tiêu
cánh tả).
Đài VOA bị thu hẹp tối đa quy mô và các chi nhánh
bị cắt giảm vì không ủng hộ "các giá trị Mỹ".
Đế chế phản công (lấy cảm hứng từ Chiến tranh
giữa các vì sao)
Đúng như dự đoán, phe đối lập đã phản công lại
ông Trump khi ông tiếp tục đảo ngược hệ thống
chính trị của họ và thay thế bằng hệ thống
chính trị của ông.
Kể từ khi ông Trump giành quyền kiểm soát Tòa
bạch ốc, Quốc hội và Tòa án Tối cao, phe đối lập
đã tiến hành phát động các cuộc tấn công pháp
lý chưa từng có ở các tòa án cấp dưới.
Họ đạt được thành công ban đầu trong việc ngăn
chặn hoặc trì hoãn nhiều chính sách của ông.
Tuy nhiên, chiến lược đó hiện đang thất bại khi
Quốc hội và Tòa án Tối cao đảo ngược nhiều quyết
định của tòa án cấp dưới.
Phe đối lập cũng sử dụng chiến lược "George Floyd"
năm 2020, dùng bạo loạn và biểu tình bạo lực để
cố gắng làm lung lay dư luận, chống lại các chính
sách của ông Trump.
Ông đáp trả bằng việc bắt giữ và truy tố những
người biểu tình phạm luật, thậm chí điều động cả
Vệ binh Quốc gia vào ứng phó với các cuộc bạo
loạn gần đây ở Los Angeles liên quan đến nhập
cư bất hợp pháp.
Không có gì ngạc nhiên khi các phương tiện truyền
thông dòng chính một lần nữa lại chọn đứng về
phía chống đối lại ông giống y như cách họ đã làm
trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông (2017-2021)
Đừng để quá khứ chi phối hiện tại
Trong 6 tháng tại vị, Bộ Tư pháp, FBI, CIA và các
cơ quan liên bang khác đang thực hiện nhiều cuộc
điều tra và phát giác ra nhiều hoạt động có dấu
hiệu tội phạm chống lại ông Trump từ năm 2016
đến 2024.
Việc này khiến dư luận Mỹ nổi sóng và nhiều người
hy vọng rằng TT Trump sẽ không bị phân tâm khỏi
sứ mệnh thay đổi nước Mỹ. Bởi trước mắt còn rất
nhiều việc phải làm cho đất nước.
Liên Minh Bảo Hiến Mỹ Gốc Việt
Vietnamese American Conservative Alliance (VACA)
https://freedom-vaca.org/vaca-blog-tieng-viet-nam/