From: HungThe <hungthe42>
Date: Wed, Aug 13, 2025 at 14:29
Tham quyền cố vị rồi kết cuộc cũng
phải theo luật. Nước Mỹ không cho
phép chính trị kiểu như vậy cho dù
là bất cứ ai
Có một số người không dễ gì buông
bỏ quá khứ. Cựu TT Barack Obama
(đảng Dân Chủ) là một trong những
người như vậy.
Nên nhớ, luật Mỹ cấm công dân tiếp
xúc với nước ngoài với tư cách là
người đại diện của chính phủ Mỹ khi
mà chưa được phép.
Ảnh TT Obama lúc còn tại vị (Photo by
History in HD on Unsplash)
Cựu Tổng thống Obama và câu hỏi
về “Chính phủ trong bóng tối”: Có
phải Logan Act đang bị phớt lờ?
Có những người rời khỏi quyền lực
nhưng chưa bao giờ thực sự rời khỏi
quyền lực. Cựu Tổng thống Barack
Obama là một trong số đó.
Sau khi kết thúc nhiệm kỳ vào đầu
năm 2017 và rời khỏi Tòa bạch ốc
sau chiến thắng bất ngờ của
Donald J. Trump trong cuộc bầu cử
năm 2016, nhiều người mong đợi
Obama sẽ giữ vai trò truyền thống
của một cựu nguyên thủ quốc gia:
im lặng, tôn trọng người kế nhiệm,
và tránh can thiệp vào công việc của
chính quyền mới.
Thế nhưng, những gì diễn ra sau đó
lại khiến công luận đặt câu hỏi:
Liệu Obama có đang vi phạm luật pháp
liên bang và âm thầm chỉ đạo một
chính phủ trong bóng tối?
Tâm điểm của tranh cãi chính là
Logan Act, một đạo luật liên bang
được ban hành từ năm 1799, nhằm
ngăn chặn các công dân Mỹ tự ý
can thiệp vào chính sách đối ngoại
của đất nước mà không có sự cho
phép của chính phủ.
Đạo luật nêu rõ:
"Bất cứ công dân Hoa Kỳ nào, dù
đang ở đâu, khi không có sự cho
phép của chính phủ, không được
liên lạc trực tiếp hay gián tiếp với
chính phủ nước ngoài hoặc đại diện
của họ nhằm gây ảnh hưởng đến
chính sách của Hoa Kỳ."
Vi phạm Logan Act có thể dẫn đến
án phạt hoặc tù giam –hoặc cả hai.
Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau khi rời
nhiệm sở, vào tháng 11 năm 2017,
cựu TT Obama đã có chuyến công
du ngoại giao kéo dài 5 ngày, đến
gặp gỡ các lãnh đạo của Pháp,
Trung Quốc, và Ấn Độ.
Đáng chú ý là cuộc gặp kín với Tổng
thống Pháp Emmanuel Macron tại
Paris.
Nội dung không được công bố, nhưng
các nhà phân tích không thể bỏ qua
khả năng Obama đang can thiệp vào
đường lối đối ngoại của chính quyền
Trump.
Ngay tại Ấn Độ, Ông Obama thậm chí
không ngần ngại châm biếm Tổng
thống Trump bằng cách tuyên bố ông
có "nhiều người theo dõi Twitter hơn",
và cũng ngay tại Pháp, ông Obama
ám chỉ nước Mỹ "đang tạm thời không
có người lãnh đạo".
Liệu đây là phát ngôn tùy hứng, hay
là chiến dịch truyền thông có chủ
đích nhằm làm suy yếu uy tín của
chính quyền Trump trên trường
quốc tế?
Một số chuyên gia cho rằng đây
không đơn thuần là hành động tự
phát của một cựu tổng thống.
Nhiều bằng chứng cho thấy Obama
đã duy trì mạng lưới ảnh hưởng
của mình sau khi hết nhiệm kỳ TT ,
bao gồm các tổ chức phi lợi nhuận,
các quỹ vận động, và đặc biệt là
việc duy trì đội ngũ thân cận từng
phục vụ trong chính quyền của ông,
để âm thầm đối đầu với chính quyền
mới.
Hành động này đã bị ví như một cuộc
“đảo chánh mềm”–nơi mà một nhóm
quyền lực không chính thức cố gắng
làm suy yếu hoặc vô hiệu hóa chính
phủ hợp pháp đương nhiệm.
Nếu hành động của Obama còn có
thể được biện minh bằng “cựu tổng
thống có ảnh hưởng quốc tế”,
thì vụ việc liên quan đến John Kerry –
cựu Ngoại trưởng dưới thời Obama –
lại càng nghiêm trọng hơn.
Kerry bị cáo buộc đã tiếp xúc với các
quan chức Iran để duy trì ảnh hưởng
của Thỏa thuận hạt nhân mà chính
quyền Trump đang muốn hủy bỏ.
Việc này rõ ràng là một hành động
chính trị đối ngoại ngầm – vi phạm
trắng trợn Logan Act.
Khi đó, dư luận đã kêu gọi truy tố
Kerry, nhưng những tranh luận lại
chuyển hướng sang…chính Logan Act –
rằng nó đã quá cũ, không còn phù
hợp.
Một số nhà báo thiên tả còn gọi
những người nhắc đến đạo luật
này là “cực hữu” và “hoang tưởng”.
Nhưng câu hỏi đặt ra là: Luật pháp
có còn giá trị nếu chỉ được áp dụng
chọn lọc, theo phe phái?
Dù Logan Act chưa từng dẫn đến
một vụ truy tố thành công nào trong
lịch sử Hoa Kỳ,
nhưng đó không phải là lý do để xem
nhẹ hành vi vi phạm luật.
Những chuyến đi và phát ngôn của
Obama – và cả Kerry – đều có thể
được xem là vượt quá giới hạn cho
phép của một công dân thường,
thậm chí là một cựu quan chức.
Sự tồn tại của luật pháp không chỉ
nằm ở những án phạt, mà còn ở
thông điệp răn đe rõ ràng:
Không ai được phép đặt cái tôi cá
nhân lên trên lợi ích quốc gia.
Việc cựu Tổng thống Obama tiếp
xúc với lãnh đạo các nước, đưa ra
những phát ngôn mang tính chỉ
trích và chế nhạo Tổng thống đương
nhiệm là hành vi ít nhất gây nghi
vấn vi phạm luật Logan Act.
Không ai ở trên pháp luật – dù là một
cựu tổng thống, một ngoại trưởng
kỳ cựu, hay một chính trị gia đầy ảnh
hưởng như Obama hay Kerry.
Đã đến lúc người Mỹ phải đặt câu hỏi:
Liệu có phải chúng ta đang dung dưỡng
một tầng lớp quyền lực chính trị có thể
hành động ngoài vòng pháp luật chỉ vì
danh tiếng và lý tưởng chính trị?
Nếu không, thì tại sao luật Logan Act –
vẫn còn hiệu lực – lại bị xem nhẹ như
một mảnh giấy lạc hậu?
(Ngọc Hạnh)