From: HungThe <hungthe42>
Date: Sun, Aug 17, 2025 at 6:21 PM
TT Trump mở ra kỷ nguyên mới ở
Đông Nam Á
The Epoch Times
Chủ Nhật, 03/08/2025
Đông Nam Á (ASEAN) là khu vực có sự cạnh tranh
quốc tế gay gắt nhất giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.
Chỉ 6 tháng sau khi nhậm chức, chiến thuật thuế
quan của TT Trump đã làm thay đổi đáng kể tình
hình ở Đông Nam Á, khiến chính quyền Trung Quốc
phải chật vật ứng phó và đối mặt với một tình thế
khó khăn.
Chính sách thuế quan qua lại đã khiến các nước
ASEAN phải suy nghĩ lại về Hoa Kỳ
Trong 25 năm qua, hợp tác kinh tế giữa Trung Quốc
và ASEAN đã phát triển nhanh chóng. Trung Quốc
đã là đối tác thương mại lớn nhất của ASEAN trong
16 năm liên tiếp, và ASEAN đã duy trì vị thế này
trong 5 năm liên tiếp kể từ năm 2020.
Trong những năm gần đây, Trung Quốc cũng đã trở
thành nguồn đầu tư nước ngoài lớn thứ 2 của
ASEAN (Và Hoa Kỳ vẫn là nguồn đầu tư lớn nhất
của ASEAN).
Điều này đã khiến các nước ASEAN phụ thuộc phần
nào vào nền kinh tế Trung Quốc, dẫn đến nhận
thức rộng rãi rằng “kinh tế phụ thuộc vào Trung
Quốc, an ninh phụ thuộc vào Hoa Kỳ”.
Trên thực tế, họ đánh giá thấp tầm quan trọng về
kinh tế của Hoa Kỳ, coi mức thuế quan cực thấp
của nước này là điều hiển nhiên.
Hoa Kỳ duy trì mức thuế 2,2% đối với các quốc gia
được hưởng chế độ tối huệ quốc và từ lâu đã có
thặng dư thương mại đáng kể với Hoa Kỳ.
Ví dụ, theo số liệu chính thức của Hoa Kỳ, tổng
kim ngạch thương mại giữa Hoa Kỳ và ASEAN đạt
476,8 tỷ đô la vào năm 2024, trong đó xuất cảng
của ASEAN sang Hoa Kỳ đạt tổng cộng 352,3 tỷ
đô la (ba nước đứng đầu là Việt Nam với 142,48 tỷ
đô la, Thái Lan với 66,01 tỷ đô la và Malaysia với
53,85 tỷ đô la),
dẫn đến thặng dư thương mại là 227,7 tỷ đô la.
ASEAN đã trở thành nguồn nhập cảng lớn thứ năm
của Hoa Kỳ (chiếm 10,67%), chỉ sau EU, Mexico,
Trung Quốc và Canada.
Nếu không có Hoa Kỳ, một thị trường chính, các
chiến lược hướng đến xuất cảng của các nước
ASEAN sẽ, nếu không muốn nói là không thể
đạt được, thì ít nhất cũng bị tổn hại nghiêm
trọng.
Ngược lại, kể từ năm 2012, với việc thành lập và
nâng cấp Khu vực thương mại tự do Trung Quốc –
ASEAN, thâm hụt thương mại hàng hóa của
Trung Quốc với ASEAN đã chuyển sang thặng dư
và thặng dư này tiếp tục tăng, đạt mức cao kỷ
lục là 134,1 tỷ đô la Mỹ trong nửa đầu năm 2025.
Đây là mối quan hệ kinh tế mất cân bằng và không
bền vững trong dài hạn.
Tuy nhiên, thâm hụt thương mại khổng lồ của ASEAN
với Trung Quốc và thặng dư thương mại khổng lồ
với Hoa Kỳ đã được Hoa Kỳ bù đắp.
Do đó, xét từ góc độ chu kỳ kinh tế quốc tế, Hoa Kỳ
là nhân tố chủ đạo trong “tam giác kinh tế Mỹ –
ASEAN – Trung Quốc”.
Đáng tiếc là, vì nhiều lý do, các nước ASEAN đã
bị ĐCSTQ lừa dối và tin rằng nền kinh tế của họ
thực sự phụ thuộc vào Trung Quốc.
Ngày 2/4, Trump đã áp dụng “thuế quan tương hỗ”
toàn cầu, gây chấn động không khu vực nào hơn
Đông Nam Á. TT Trump đã tăng đáng kể thuế quan
đối với các nước ASEAN:
Campuchia lên 49%, Lào lên 48%, Việt Nam lên 46%,
Myanmar lên 45%, Thái Lan lên 36%,
Indonesia lên 32%, Brunei lên 24%, Malaysia lên 24%, Philippines lên 18% và Singapore lên 10%.
Điều này cuối cùng đã làm tan vỡ giấc mơ của họ.
Thực tế rất khắc nghiệt. Vào ngày 10/4, ASEAN đã
tổ chức một cuộc họp đặc biệt của các bộ trưởng
kinh tế (trực tuyến), tại đó tất cả các thành viên
đều thống nhất không áp đặt thuế quan trả đũa
và tiếp tục đàm phán với chính phủ Hoa Kỳ.
Sau đó, dưới áp lực thời hạn, ASEAN đã tăng
cường đàm phán với Washington và thúc đẩy
sự phối hợp giữa các quốc gia thành viên.
Tất nhiên, trọng tâm của các cuộc đàm phán là
mức độ nhượng bộ mà các thành viên ASEAN
sẽ dành cho Hoa Kỳ.
Vào ngày 2/7, TT Trump tuyên bố rằng Hoa Kỳ
đã đạt được một thỏa thuận thương mại với
Việt Nam, theo đó tất cả hàng xuất cảng của
Việt Nam sang Hoa Kỳ sẽ phải đối mặt với
mức thuế ít nhất 20% và “mở cửa hoàn toàn
thị trường” cho Hoa Kỳ.
Việt Nam trở thành quốc gia châu Á đầu tiên
đạt được thỏa thuận thuế quan và thương mại
với chính quyền Trump.
Sau đó, vào ngày 4/7, chính phủ Campuchia
tuyên bố rằng họ đã đạt được sự đồng thuận
với Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ về
dự thảo tuyên bố chung về một thỏa thuận
thương mại có đi có lại.
Hai quốc gia này đã tránh được mức thuế quan
cao của Hoa Kỳ.
Vào ngày 22/7, Trump công bố các thỏa thuận
thuế quan với Philippines và Indonesia, giảm
thuế quan ở các quốc gia này xuống còn 19%.
Vào ngày 30 tháng 7, Bộ trưởng Thương mại
Hoa Kỳ Lutnick tuyên bố rằng những nỗ lực
hòa giải của ông Trump đã dẫn đến một lệnh
ngừng bắn giữa Thái Lan và Campuchia, sau
đó dẫn đến việc 2 nước nhanh chóng đạt được
các thỏa thuận thương mại với Hoa Kỳ.
Vào ngày 31/7, Tòa Bạch Ốc đã ban hành sắc
lệnh hành pháp thiết lập lại mức thuế quan
“có đi có lại” đối với một số quốc gia, có hiệu
lực từ ngày 7/8.
Mức thuế suất đối với các nước ASEAN như sau:
Singapore 10%, Philippines 19%, Indonesia 19%,
Campuchia 19%, Thái Lan 19%, Malaysia 19%,
Việt Nam 20%, Brunei 25%, Lào 40% và
Myanmar 40%.
Ngoại trừ một số ít quốc gia, các mức thuế suất
này thể hiện mức giảm đáng kể so với mức thuế
được công bố vào ngày 2/4.
Sau khi chính quyền Trump sử dụng chiến thuật
thuế quan, các nước ASEAN bắt đầu hiểu lại
Hoa Kỳ, tái công nhận tầm quan trọng của
Hoa Kỳ đối với nền kinh tế của họ và điều chỉnh
lập trường giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.
Mặc dù cả Trung Quốc và Hoa Kỳ đều có vai trò
quan trọng về kinh tế đối với ASEAN, khoảng
cách giữa hai nước và lợi thế của Hoa Kỳ buộc
các nước ASEAN phải tuân thủ trật tự kinh tế
quốc tế do Hoa Kỳ dẫn dắt, đặc biệt là việc tái
cấu trúc quan hệ kinh tế 3 bên
Hoa Kỳ-ASEAN-Trung Quốc gần đây do TT Trump
khởi xướng. Một trong những thành tựu lớn nhất
của Hoa Kỳ là mức thuế suất 40% đối với tất cả
hàng tái xuất, trên thực tế đã ngăn chặn nỗ lực
của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) nhằm
xuất cảng gián tiếp sang Hoa Kỳ thông qua ASEAN.
Động thái áp thuế của TT Trump đã bác bỏ tuyên
bố lan truyền ở ASEAN và quốc tế rằng nền kinh
tế phụ thuộc vào Trung Quốc.
Ảnh hưởng quốc tế của Hoa Kỳ thông qua giải
quyết xung đột bằng thuế quan
Campuchia và Thái Lan từ lâu đã có những vấn
đề phân định biên giới chưa được giải quyết.
Các cuộc đụng độ quân sự liên quan đến
tranh chấp lãnh thổ đã xảy ra kể từ ngày 28/5
năm nay.
Malaysia đã cố gắng hòa giải nhưng không thành
công. Chính quyền Trung Quốc, tận dụng mối
quan hệ với cả Campuchia và Thái Lan, đã đề
xuất hòa giải, nhưng không bên nào phản hồi,
cho thấy ảnh hưởng hạn chế của ĐCSTQ.
Bộ Ngoại giao Thái Lan đã thẳng thừng bác bỏ
mọi sự can thiệp của bên thứ ba.
Ngày 26 tháng 7, TT Trump đã đích thân gọi
điện cho thủ tướng Thái Lan và Campuchia,
kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức.
Theo Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ Lutnick,
Trump đã đưa ra một cảnh báo rõ ràng trong
cuộc gọi: “Nếu xung đột tiếp diễn, Hoa Kỳ sẽ
đình chỉ các cuộc đàm phán thương mại và áp
thuế lên tới 36% đối với hàng xuất cảng từ
cả hai nước”.
Thái Lan ngay lập tức đảo ngược lập trường.
Ngày 28 tháng 7, thủ tướng Thái Lan và
Campuchia đã gặp nhau tại Kuala Lumpur,
dưới sự chủ trì của thủ tướng Malaysia, và
tuyên bố ngừng bắn ngay lập tức.
Hai ngày sau, vào ngày 31 tháng 7, cả hai bên
đã kết thúc các cuộc đàm phán về hiệp định
thương mại với Hoa Kỳ.
Học giả Đài Loan Tô Tử Vân tin rằng sự can
thiệp thành công của TT Trump không chỉ thiết
lập vị thế thống trị ở “sân sau” của ĐCSTQ mà
còn có thể làm rung chuyển bố cục lâu dài của
Bắc Kinh tại Bán đảo Đông Dương.
TT Trump sau đó tuyên bố: “Đây là một thành
tựu hòa bình quan trọng. Chúng ta đã ngăn
chặn một cuộc chiến có thể kéo dài nhiều năm
và giết chết hàng triệu người.”
Theo tờ Wall Street Journal, đội ngũ của TT Trump
đang xem xét mở rộng mô hình “ngoại giao thuế
quan” này sang nhiều khu vực xung đột hơn như
một công cụ mới để thay thế can thiệp quân sự
truyền thống.
Ngày 31/7, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ thông báo sẽ
tổ chức Diễn đàn Kinh tế và Thương mại Hoa Kỳ –
ASEAN tại Bangkok vào tháng tới, mời các nhà
lãnh đạo Thái Lan và Campuchia tham dự.
Sự kiện này sẽ củng cố thêm ảnh hưởng của
Hoa Kỳ tại Đông Nam Á.
Kết luận
Trong những năm gần đây, sự xâm nhập toàn
diện của ĐCSTQ vào Đông Nam Á đã đạt được
những tiến triển đáng kể, buộc Hoa Kỳ phải
chuyển sang thế phòng thủ.
Tuy nhiên, kể từ khi trở lại nắm quyền, TT Trump
đã phát động một cuộc tấn công mạnh mẽ, sử
dụng thuế quan.
Điều này không chỉ thúc đẩy các nước ASEAN
điều chỉnh chính sách đối với Trung Quốc và
Hoa Kỳ, mà còn thành công trong việc hòa giải
xung đột Thái Lan – Campuchia,
thể hiện “năng lực can thiệp phức tạp” của
Hoa Kỳ và bắt đầu định hình lại cục diện Đông
Nam Á.
Liên Minh Bảo Hiến Mỹ Gốc Việt
Vietnamese American Conservative Alliance (VACA)
https://freedom-vaca.org/vaca-blog-tieng-viet-nam/










