CHỦ NHẬT, 14/09/2025
Reuters
Các quan chức Mỹ và Trung Quốc đã bắt đầu các cuộc hội đàm tại Madrid vào Chủ nhật về mối quan hệ thương mại căng thẳng giữa hai nước, hạn chót thoái vốn sắp tới của ứng dụng video ngắn TikTok của Trung Quốc và yêu cầu của Washington về việc các đồng minh áp thuế đối với Trung Quốc do nước này mua dầu của Nga.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer đã đến ngay trước khi Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong và nhà đàm phán thương mại hàng đầu của Trung Quốc, Lý Thành Cương, có mặt tại Cung điện Santa Cruz theo phong cách Baroque, nơi đặt trụ sở Bộ Ngoại giao Tây Ban Nha tại thủ đô Tây Ban Nha.
Các cuộc hội đàm đánh dấu lần thứ tư trong bốn tháng, các phái đoàn gặp nhau tại các thành phố châu Âu để cố gắng cứu vãn mối quan hệ thương mại Mỹ-Trung đang rạn nứt do các biện pháp thuế quan của Tổng thống Donald Trump.
Lần gần nhất các phái đoàn gặp nhau tại Stockholm là vào tháng 7, khi họ nhất trí về nguyên tắc gia hạn 90 ngày thỏa thuận đình chiến thương mại, giúp giảm mạnh mức thuế trả đũa ba chữ số của cả hai bên và tái khởi động dòng chảy khoáng sản đất hiếm từ Trung Quốc sang Hoa Kỳ.
Ông Trump đã phê duyệt việc gia hạn mức thuế hiện tại của Hoa Kỳ đối với hàng hóa Trung Quốc, tổng cộng khoảng 55%, cho đến ngày 10 tháng 11.
Các chuyên gia thương mại cho biết khả năng đạt được đột phá đáng kể trong các cuộc đàm phán do Tây Ban Nha chủ trì, quốc gia đã tìm cách cải thiện quan hệ với Bắc Kinh trong những năm gần đây, là rất thấp.
Kết quả khả dĩ nhất của các cuộc đàm phán tại Madrid được coi là một lần nữa gia hạn thời hạn cho chủ sở hữu ứng dụng TikTok nổi tiếng của Trung Quốc, ByteDance, để thoái vốn khỏi hoạt động tại Hoa Kỳ trước ngày 17 tháng 9 hoặc phải đối mặt với việc đóng cửa tại Hoa Kỳ.
Một nguồn tin thân cận với các cuộc thảo luận của chính quyền Trump về tương lai của TikTok cho biết không có kỳ vọng nào về một thỏa thuận, nhưng thời hạn này sẽ được gia hạn lần thứ tư kể từ khi ông Trump nhậm chức vào tháng 1.
Tháng trước, ông Trump đã ra mắt tài khoản TikTok.
TikTok chưa được thảo luận trong các vòng đàm phán thương mại Mỹ-Trung trước đây tại Geneva, London và Stockholm. Tuy nhiên, nguồn tin cho biết việc Bộ Tài chính công khai đưa vấn đề này vào chương trình nghị sự trong thông báo về các cuộc đàm phán sẽ tạo cớ chính trị cho chính quyền Trump gia hạn thêm một lần nữa, điều này có thể gây khó chịu cho cả Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ tại Quốc hội, những người đã yêu cầu bán TikTok cho một thực thể của Hoa Kỳ để giảm thiểu rủi ro an ninh quốc gia.
Wendy Cutler, cựu nhà đàm phán thương mại của Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) và là người đứng đầu Viện Chính sách Xã hội Châu Á tại Washington, cho biết bà kỳ vọng sẽ có thêm nhiều "kết quả" quan trọng được giữ lại cho cuộc gặp tiềm năng giữa Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào cuối năm nay, có thể là tại hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương tại Seoul vào cuối tháng 10.
Những điều này có thể bao gồm một thỏa thuận cuối cùng để giải quyết các lo ngại về an ninh quốc gia của Hoa Kỳ liên quan đến TikTok, và việc dỡ bỏ các hạn chế đối với việc Trung Quốc mua đậu nành của Mỹ và giảm thuế quan liên quan đến fentanyl đối với hàng hóa Trung Quốc, và các cuộc thảo luận tại Madrid có thể giúp đặt nền móng cho một cuộc gặp như vậy, Cutler nói.
Tuy nhiên, bà cho biết việc giải quyết các khiếu nại kinh tế cốt lõi của Hoa Kỳ về Trung Quốc, bao gồm cả yêu cầu Trung Quốc chuyển đổi mô hình kinh tế theo hướng tiêu dùng nội địa nhiều hơn và ít phụ thuộc hơn vào xuất khẩu được nhà nước trợ cấp, có thể mất nhiều năm.
“Thành thật mà nói, tôi không nghĩ Trung Quốc vội vàng ký kết một thỏa thuận mà họ không nhận được những nhượng bộ đáng kể về kiểm soát xuất khẩu và giảm thuế quan, vốn là những ưu tiên hàng đầu của họ”, Cutler nói. “Và tôi không thấy Hoa Kỳ có thể nhượng bộ lớn về cả hai vấn đề này, trừ khi có đột phá nào đó trong các yêu cầu của họ đối với Trung Quốc.”
Áp lực dầu mỏ của Nga
Bộ Tài chính cho biết các cuộc đàm phán Madrid cũng sẽ bao gồm các nỗ lực chung của Hoa Kỳ và Trung Quốc nhằm chống rửa tiền, ám chỉ đến yêu cầu lâu nay của họ rằng Trung Quốc phải kiểm soát chặt chẽ các lô hàng công nghệ bất hợp pháp đến Nga để hỗ trợ cuộc chiến của họ ở Ukraine.
Hôm thứ Sáu, Bessent đã kêu gọi các đồng minh trong Nhóm Bảy nước (G7) áp đặt “mức thuế quan có ý nghĩa” đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc và Ấn Độ để gây áp lực buộc họ ngừng mua dầu của Nga, một động thái nhằm đưa Moscow vào các cuộc đàm phán hòa bình ở Ukraine bằng cách hạn chế nguồn thu từ dầu mỏ của nước này.
Các bộ trưởng tài chính G7 cho biết hôm thứ Sáu rằng họ đã thảo luận về các biện pháp như vậy và nhất trí đẩy nhanh các cuộc thảo luận để sử dụng tài sản bị đóng băng của Nga nhằm hỗ trợ quốc phòng cho Ukraine.
Bessent và Greer cho biết trong một tuyên bố riêng rằng các đồng minh G7 nên cùng Hoa Kỳ áp đặt thuế quan đối với những người mua dầu của Nga. "Chỉ với một nỗ lực thống nhất nhằm cắt đứt nguồn thu tài trợ cho cỗ máy chiến tranh của Putin ngay từ đầu, chúng ta mới có thể gây đủ áp lực kinh tế để chấm dứt cuộc tàn sát vô nghĩa này", Bessent và Greer nói, ám chỉ Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Hoa Kỳ đã áp đặt thêm 25% thuế quan đối với hàng hóa Ấn Độ do nước này mua dầu của Nga, nhưng cho đến nay vẫn chưa áp đặt các mức thuế trừng phạt như vậy đối với hàng hóa Trung Quốc.
Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết các cuộc đàm phán tại Madrid sẽ đề cập đến các vấn đề kinh tế và thương mại như thuế quan của Hoa Kỳ, "lạm dụng" kiểm soát xuất khẩu và TikTok.
Khoảnh khắc của Tây Ban Nha
Ngoại trưởng Tây Ban Nha José Manuel Albares đã công khai chào đón hai phái đoàn trước khi bắt đầu các cuộc đàm phán.
Một nguồn tin chính phủ Tây Ban Nha cho biết việc chọn Tây Ban Nha cho vòng đàm phán "nhạy cảm" mới nhất này là bằng chứng cho thấy Madrid đang củng cố vị thế của mình như một trung tâm đàm phán cấp cao và chiến lược. Madrid đã tìm cách trở thành địa điểm tổ chức một hội nghị hòa bình quốc tế nhằm giải quyết xung đột Israel-Palestine.
Nguồn tin cho biết chính phủ Tây Ban Nha cũng tận dụng sự kiện này để củng cố quan hệ song phương với Hoa Kỳ sau một loạt căng thẳng với chính quyền Trump. Tây Ban Nha đã chỉ trích cuộc tấn công của Israel ở Gaza và từ chối cam kết chi 5% ngân sách cho quốc phòng cùng với các thành viên NATO khác.
Bản thân Bessent cũng đã chỉ trích Tây Ban Nha vì tuyên bố Bắc Kinh là "đối tác chiến lược" vào thời điểm đỉnh điểm của cuộc tấn công thuế quan của Trump vào tháng 4, cho rằng việc thắt chặt quan hệ với gã khổng lồ châu Á này chẳng khác nào "tự cắt cổ mình".
https://www.cnbc.com/2025/09/14/us-chinese-officials-talks-in-spain-on-trade-tiktok-deadline.html?__source=iosappshare%7Ccom.apple.UIKit.activity.CopyToPasteboard
US, Chinese officials hold talks in Spain on trade irritants, TikTok deadline
Liên Minh Bảo Hiến Mỹ Gốc Việt
Vietnamese American Conservative Alliance (VACA)
https://freedom-vaca.org/vaca-blog-tieng-viet-nam/