From: HungThe <hungthe42>
Date: Sun, Jan 11, 2026 at 21:40
Đại diện chính quyền Greenland sẽ
tham gia cuộc họp giữa Mỹ và Đan
Mạch
Quan chức phụ trách đối ngoại của
Greenland cho biết cuộc họp được tổ
chức theo đề nghị của phía Greenland,
đồng thời bày tỏ kỳ vọng đối thoại sẽ
góp phần bình thường hóa quan hệ với
Mỹ.
Ngày 7/1, quan chức phụ trách đối ngoại
của Greenland, bà Vivian Motzfeldt, xác
nhận đại diện của chính quyền Greenland
sẽ tham gia cuộc họp giữa Ngoại trưởng
Mỹ Marco Rubio và các quan chức Đan
Mạch vào tuần tới, sau khi Mỹ đưa ra các
tuyên bố liên quan tới hòn đảo Bắc Cực
này.
Trả lời phỏng vấn của Đài Phát thanh
công cộng Đan Mạch DR, bà Motzfeldt
cho biết cuộc họp được tổ chức theo
đề nghị của phía Greenland,
đồng thời bày tỏ kỳ vọng đối thoại sẽ
góp phần bình thường hóa quan hệ với
Mỹ.
Bà nhấn mạnh hợp tác an ninh Bắc Cực
là lợi ích chung của cả Greenland và Washington.
Trước đó cùng ngày, Tổng thống Mỹ D.
Trump đã tuyên bố về khả năng mua lại Greenland, đồng thời khẳng định ưu
tiên giải pháp ngoại giao.
Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke
Rasmussen hôm 6/1 cho rằng cuộc gặp
với người đứng đầu ngành ngoại giao
Mỹ sẽ giúp “làm rõ một số hiểu lầm."
Ông bác bỏ tuyên bố của TT Trump rằng Copenhagen đã sao nhãng an ninh
tại Bắc Cực.
Trong năm qua, Copenhagen đã đầu tư
mạnh cho an ninh, phân bổ khoảng 90 tỷ
kroner (khoảng 14 tỷ USD).
Theo tờ Wall Street Journal, Ngoại trưởng
Mỹ Rubio từng nói với các nghị sĩ rằng
phương án ưu tiên của Tổng thống Trump
là mua Greenland từ Đan Mạch.
Ông lưu ý những tuyên bố gần đây của
chính quyền Washington liên quan tới
Greenland không báo hiệu một chiến
dịch quân sự và mục tiêu được nêu ra
là tìm kiếm các phương án hợp tác,
trong đó có khả năng mua lại vùng lãnh
thổ này từ Đan Mạch theo các thỏa
thuận song phương.
Căn cứ không gian Pituffik của Mỹ ở Greenland. Ảnh: Reuters
Ý tưởng từ Đan Mạch mà Tổng thống
Donald Trump đưa ra hồi tháng trước khiến nhiều nhà phân tích cho rằng đó là vì Mỹ
đang lo ngại về vai trò ngày càng gia tăng
của Trung Quốc, sự cạnh tranh quyết liệt
của Nga và sự phân chia chính trị ở Bắc
Cực.
Ngoài Trung Quốc, bàn cờ địa chính trị
vùng Bắc cực còn có Nga – quốc gia đã
có sự hiện diện vững chắc ở đây từ lâu
và không ngừng phát triển thêm.
Sự gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc
Trong những năm qua, chính quyền các
vùng tự trị của Đan Mạch như Greenland
và quần đảo Faroe đều ngày càng ngả
theo Trung Quốc vì các thỏa thuận
thương mại.
Đây là một yếu tố quan trọng khi Trung
Quốc ngày càng gia tăng ảnh hưởng
chiến lược ở khu vực sân sau chung của
châu Âu, Bắc Mỹ và Nga.
Năm 2017, Greenland tỏ ra quan tâm tới
việc để một công ty nhà nước Trung Quốc
xây dựng 2 phi trường, Thủ hiến của hòn
đảo này đã bay tới Bắc Kinh để kêu gọi
hỗ trợ tài chính.
Khi đó, chính quyền Đan Mạch mới vào
cuộc, dưới sức ép của Mỹ,và miễn cưỡng
đồng ý cung cấp tài chính cho các dự án
ở Greenland từ ngân sách quốc gia
Hồi tháng 1-2025, trong bối cảnh lãnh
đạo Chính phủ Mỹ công khai ý định muốn
sở hữu Greenland,
Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Duma quốc
gia, Hạ viện Nga Andrei Kartapolov đã
trả lời Hãng tin RIA Novosti rằng trong
tương lai Mỹ có thể tấn công quân sự
Nga từ đảo băng này.
Còn người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov thì khẳng định Nga có lợi ích
quốc gia chiến lược ở Bắc cực và sẽ tiếp
tục hiện diện.
Ở thời điểm hiện tại, Nga cũng là quốc gia
có lợi thế về phương tiện hàng hải cả tàu
nổi lẫn tàu ngầm để tăng cường sự hiện
diện tại khu vực có điều kiện thời tiết khắc nghiệt này.
Trong hai thập kỷ qua, Nga đã xây dựng
năng lực quân sự dọc theo bờ biển dài
của Greenland về phía Bắc Băng Dương,
tăng cường hiện diện ở Bắc Cực.
Moscow cũng đã chế tạo hàng loạt tàu
phá băng khủng chạy bằng năng lượng
hạt nhân, cũng như điều động nhiều tàu
chiến và tàu ngầm hạt nhân hoạt động
trong khu vực.
 |
Các tàu ngầm đã xé lớp băng dày khoảng
1,5m, nổi lên tại Bắc Cực. Ảnh: BQP Nga.
Nga đồng thời đã mở rộng việc tìm kiếm
dầu khí trong khu vực và do đó đã đi đầu
trong cuộc chạy đua giành quyền tiếp
cận các nguồn tài nguyên dưới lòng đất
ở một khu vực trên thế giới mà cách đây
vài năm còn chìm dưới lớp băng dày
vĩnh cửu và không thể tiếp cận quanh năm.
Greenland từ lâu đã được coi là chìa khóa
cho lợi ích an ninh quốc gia của Mỹ, đặc
biệt là trong nỗ lực đẩy lùi một cuộc tấn
công tiềm tàng mà Mỹ lo ngại từ Nga.
Nhưng theo một cựu cố vấn cấp cao của
ông Donald Trump, trong nhiệm kỳ đầu
tiên, các quan chức an ninh quốc gia
của ông còn đặc biệt lo ngại về các
hoạt động của Trung Quốc ở Bắc Cực,
và cho đó là một mối đe dọa lớn
Hợp tác quân sự giữa Trung Quốc và
Nga ở Bắc Cực mới chỉ phát triển trong
5 năm qua.
Trung Quốc và Nga thường xuyên tiến
hành các cuộc tuần tra chung trên không
ở đó, và vào tháng 10, Lực lượng bảo
vệ bờ biển Trung Quốc tuyên bố họ đã
lần đầu tiến vào vùng biển Bắc Băng
Dương cùng với người Nga.
Ngủ Giác Đài đã cảnh báo trong chiến
lược Bắc Cực vào tháng 7 năm ngoái
rằng sự hợp tác này có "khả năng thay
đổi bức tranh ổn định của Bắc Cực".
Nếu một cuộc trưng cầu ý dân về độc lập
được tổ chức và Quốc hội Đan Mạch
phê chuẩn, các cuộc thương lượng mới
có thể bắt đầu.
Trong chuyến thăm Nuuk hồi tháng 3/2025,
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance bày tỏ hy
vọng rằng một Greenland độc lập sẽ “lựa
chọn hợp tác với Mỹ”.
Chính quyền liên minh gồm 4 đảng hiện
nay tại Greenland nhiều lần nhấn mạnh
rằng hòn đảo thuộc về người dân
Greenland.
Đảng Naleraq đối lập – về nhì trong cuộc
bầu cử năm 2025 – cũng ủng hộ độc lập
nhưng tỏ ra cởi mở hơn trong việc đối
thoại với Mỹ.
Lãnh đạo đảng này, ông Pele Broberg,
nói rằng ông không lo ngại trước các
tuyên bố gần đây của ông Donald Trump
và tin rằng Mỹ sẽ bảo vệ một Greenland
độc lập.
“Hơn nữa, Mỹ không thể làm bất kỳ điều
gì với chúng tôi mà Đan Mạch chưa từng
làm”, ông Broberg nói trong một phát
biểu mới đây.
Ký thỏa thuận “liên kết tự do”
Theo báo cáo, các quan chức Mỹ đã nhiều tháng nghiên cứu khả năng ký một thỏa
thuận “liên kết tự do” (COFA), tương tự
mô hình Washington đang áp dụng với
một số quốc gia nhỏ ở Nam Thái Bình
Dương như Quần đảo Marshall.
Theo dạng thỏa thuận này, quốc gia nhỏ
vẫn giữ độc lập, được Mỹ bảo đảm an
ninh và được hưởng lợi từ các ưu đãi
thương mại, trong khi quân đội Mỹ có
quyền hiện diện và hoạt động gần như
không hạn chế tại khu vực có vị trí chiến
lược.
Nhiều chuyên gia đánh giá đây có thể là
kịch bản khả thi nhất về dài hạn.
Sau khi tổ chức trưng cầu ý dân,các lãnh
đạo Greenland có thể coi COFA hoặc
một thỏa thuận song phương tương tự
là cách thức dung hòa giữa mục tiêu độc
lập và lợi ích kinh tế.
Tận dụng các hiệp ước hiện có
Một trong những điểm gây chú ý trong
căng thẳng xuyên Đại Tây Dương lần
này là việc Mỹ vốn đã có quyền tiếp
cận quân sự rộng rãi tại Greenland và
trên thực tế có thể mở rộng hơn nữa.
Copenhagen nhiều lần bày tỏ sẵn sàng
để Mỹ mở rộng hiện diện quân sự tại
Greenland, vốn hiện chủ yếu tập trung
ở căn cứ không gian Pituffik phía Bắc,
nơi khoảng 500 nhân sự đang làm
nhiệm vụ.
Ngoài ra, một thỏa thuận khác ký
tháng 12/2023 và có hiệu lực từ năm
ngoái cho phép Mỹ tiếp cận không hạn
chế các căn cứ không quân của Đan
Mạch và triển khai hoạt động quân sự
tại và từ lãnh thổ nước này.
Mỹ cũng đã ký các thỏa thuận tương tự
với Thụy Điển, Phần Lan và Na Uy.
Ngày 7/1, Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước
Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte
cho biết Greenland hoàn toàn để ngỏ cho
khả năng triển khai thêm quân nhân Mỹ
Phát biểu với CNN, khi được hỏi về khả
năng thuyết phục Mỹ lựa chọn hợp tác
thay vì thôn tính Greenland, ông Rutte
nhấn mạnh NATO và các đồng minh có
chung lập trường liên quan tới Greenland,
đồng thời khẳng định Mỹ có sự can dự
“chính đáng.”
Theo ông, việc thảo luận về khả năng
triển khai thêm binh sỹ Mỹ tại Greenland
là hoàn toàn cởi mở và các thỏa thuận
liên quan đã tồn tại.
Greenland nằm ở vị trí chiến lược giữa
Bắc Mỹ và châu Âu, và là nơi đi qua
của các tuyến đường biển mới sẽ được
mở ra ở Bắc Cực .
Ngoài ra, Greenland cũng nằm trên
tuyến đường ngắn nhất cho tên lửa
giữa Nga và Mỹ.
Trước đó, hôm 4/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu với tạp chí Atlantic rằng
Mỹ cần Greenland vì hòn đảo thuộc Đan
Mạch này bị cho là đang bị bao quanh
bởi các tàu của Trung Quốc và Nga.