From: HungThe <hungthe42>
Date: Thu, Feb 5, 2026, 06:08
Greenland giúp Mỹ có lợi thế mới trước
Nga trong chiến lược Bắc Cực thế nào?
Greenland đang nổi lên như bàn đạp then
chốt giúp Mỹ và NATO kiểm soát Bắc Cực,
siết chặt hành lang GIUK, làm suy giảm
khả năng bảo vệ các tuyến dầu khí và hải
quân chiến lược của Nga.
Căn cứ Pituffik và hệ thống radar tại
Greenland cho phép Mỹ phát hiện sớm
tên lửa, tàu ngầm và hoạt động quân sự
của Nga,
tạo ưu thế chiến lược dài hạn trong cạnh
tranh Bắc Cực
(trong ảnh: Quang cảnh thành phố Nuuk,
thủ phủ vùng lãnh thổ Greenland,
ngày 13/1/2026).
Theo trang tin OilPrice.com, Greenland đang
trở thành mắt xích chiến lược quan trọng
trong cuộc cạnh tranh Bắc Cực giữa các
cường quốc, khi biến đổi khí hậu mở ra các
tuyến đường biển mới và nguồn tài nguyên
trước đây không thể tiếp cận.
Việc Tổng thống Donald Trump kiên quyết
khẳng định Mỹ cần"quyền sở hữu"Greenland
không chỉ là tuyên bố bất ngờ mà phản ánh
chiến lược cốt lõi của Washington nhằm
kiểm soát eo biển GIUK –
điểm tựa phía Tây trong chiến lược Bắc Cực
của NATO.
Vị trí địa lý then chốt
Vị trí của Greenland ở phía Bắc Đại Tây
Dương cho phép Mỹ và đồng minh kiểm
soát eo biển Greenland-Iceland-Anh
(GIUK),
hành lang hàng hải hẹp mà Hạm đội
phương Bắc của Nga phải đi qua để ra
Đại Tây Dương.
Điểm nghẽn này đã quan trọng từ thời
Chiến tranh Lạnh, nhưng càng trở nên
thiết yếu hơn khi Nga mở rộng sản xuất
dầu khí ở Bắc Cực và triển khai tàu ngầm,
máy bay tầm xa cùng tàu hộ tống hải
quân để bảo vệ các tài sản năng lượng.
Sự hiện diện mạnh mẽ hơn của Mỹ tại
Greenland – với hệ thống radar mở rộng,
hệ thống theo dõi tên lửa nâng cấp, khả
năng chống tàu ngầm tăng cường và
tuần tra trên không mạnh mẽ hơn –
sẽ siết chặt sự kiểm soát của NATO đối
với hành lang này.
Đối với Moskva, điều đó đồng nghĩa với
việc giảm khả năng di chuyển tàu ngầm
mà không bị phát hiện, giảm khả năng
thể hiện sức mạnh ở Bắc Đại Tây Dương,
đồng thời tăng nguy cơ dễ bị tổn thương
với lực lượng hải quân bảo vệ cơ sở hạ
tầng năng lượng Bắc Cực của Nga.
Tham vọng năng lượng Bắc Cực của Nga
Việc Nga mở rộng hoạt động sang Bắc Cực
là một kế hoạch tích cực, tốn nhiều vốn,
hiện đang là nền tảng cho mô hình kinh
tế dài hạn của nước này.
Khu vực Bắc Cực của Nga ước tính chứa
35,7 nghìn tỷ mét khối khí đốt và hơn
2,3 tỷ tấn dầu và khí ngưng tụ (condensate),
phần lớn tập trung ở bán đảo Yamal và
Gydan.
Cuối năm 2021, công ty Rosneft phát hiện
mỏ khí đốt khổng lồ mới ở Biển Kara với
trữ lượng ước tính 800 tỷ mét khối.
Công ty này cũng đang thúc đẩy dự án dầu
khí Vostok khổng lồ, bao gồm các mỏ
Vankor, Zapadno-Irkinsky và cụm mỏ Đông
Taimyr, với tổng trữ lượng hydrocarbon
lỏng đã chứng minh ít nhất 6 tỷ tấn
(khoảng 51 tỷ thùng).
Tuyến đường biển phía Bắc (NSR) dọc bờ
biển phía Bắc Nga cung cấp tuyến đường
ngắn hơn so với kênh đào Suez để kết nối
châu Âu và châu Á.
Theo một số nhà phân tích dầu mỏ cấp cao
tại Moskva, lượng hàng hóa vận chuyển
qua NSR đã tăng từ 33 triệu tấn năm 2021
lên khoảng 39 triệu tấn năm ngoái.
Rosatom và Novatek thông báo có thể trợ
giúp tăng sản lượng lên 200 triệu tấn vào
năm 2030.
Lợi thế tình báo từ Greenland
Căn cứ không gian Pituffik ở Greenland –
nền tảng cảnh báo tên lửa của Mỹ – chiếm
vị trí cho phép các cảm biến phát hiện các
vụ phóng tên lửa đạn đạo, máy bay tầm
xa và quỹ đạo vệ tinh sớm hơn nhiều so
với hệ thống ở Alaska hoặc châu Âu.
Các nguồn tin thân cận với chính quyền
Mỹ tiết lộ với OilPrice.com rằng Đan Mạch
có thể cho phép Mỹ nắm giữ chủ quyền
đối với một số khu vực của Greenland cho
mục đích quân sự, tình báo và hậu cần.
Đây là khuôn mẫu dựa trên chủ quyền
tương tự Vương quốc Anh duy trì đối với
các căn cứ quân sự Akrotiri và Dhekelia
ở Síp.
Động thái này chứng minh rõ ràng với Nga
và Trung Quốc rằng, Mỹ và NATO không
rút lui khỏi Bắc Cực,
và nếu cần thiết, họ sẵn sàng bảo vệ sự
hiện diện quân sự của mình trong khu vực.
Điều đó có nghĩa là: Khi Nga tiếp tục khoan
dầu trong vùng biển của mình, khả năng
bảo vệ các hoạt động đó khỏi sự giám sát
hoặc can thiệp sẽ trở nên hạn chế hơn.
Diem ‘Richard’ Nguyen
Liên Minh Bảo Hiến Mỹ Gốc Việt
Vietnamese American Conservative Alliance (VACA)
https://freedom-vaca.org/vaca-blog-tieng-viet-nam/
https://freedom-vaca.org/vaca-main-blog-english-articles/