From: Nhat Hung <dinhhung19228>
Date: Sat, Feb 21, 2026 at 16:17
Thế Nào Là Thuế Tariff & Tại Sao Chính Phủ TT Trump Lại Xem Nó Như Một Vũ Khí.
Nhất Hùng
Nói một cách đơn giản, Tariff (Thuế quan) là một loại thuế mà chính phủ một quốc gia đánh vào hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài.
Khi bạn mua một món đồ từ nước khác, trước khi nó được phép bày bán tại cửa hàng địa phương, nó phải "đi qua cửa khẩu" và đóng một khoản phí cho nhà nước. Đó chính là Tariff.
1. Mục đích của Thuế quan là gì?
Chính phủ thường áp dụng thuế quan với những ý đồ chính:
– Bảo hộ sản xuất trong nước: Bằng cách đánh thuế cao lên hàng nhập khẩu, giá của những mặt hàng đó sẽ tăng lên. Điều này giúp hàng hóa sản xuất nội địa (vốn không bị đánh thuế này) trở nên rẻ hơn một cách tương đối, khuyến khích người dân mua đồ "nhà làm".
– Tăng thu ngân sách: Giống như mọi loại thuế, đây là một nguồn thu quan trọng cho kho bạc quốc gia.
– Công cụ ngoại giao và chính trị: Đôi khi thuế quan được dùng để gây áp lực lên một quốc gia khác trong các cuộc đàm phán thương mại (thường được gọi là "chiến tranh thương mại").
2. Ai là người thực sự trả khoản thuế này?
Đây là điểm mà nhiều người hiểu lầm. Dù chính phủ đánh thuế lên hàng nhập khẩu, nhưng không phải quốc gia xuất khẩu là người trả khoản tiền thuế ấy. Các công ty trong nước nhập hàng về sẽ phải trả tiền thuế này cho hải quan. Để không bị lỗ, các doanh nghiệp thường cộng chi phí thuế này vào giá bán. Cuối cùng, chính người mua hàng – là người gánh chịu mức giá cao hơn.
3. Ví dụ minh họa, bạn hãy tưởng tượng một “đôi giày” nhập khẩu từ Việt Nam có giá 100 US dolars .
– Nếu chính phủ Hoa Kỳ áp mức thuế quan 20%, đôi giày đó giờ sẽ có giá gốc là 120 US Dollars.
– Trong khi đó, một đôi giày sản xuất trong nước (Hoa Kỳ) có giá 110 US dollars.
– Nhờ có thuế quan, đôi giày nội địa (Hoa Kỳ) bỗng nhiên trở thành lựa chọn kinh tế hơn cho người tiêu dùng.
4. Tác động hai mặt:
– Giúp các doanh nghiệp nội địa giữ được thị phần và việc làm nhưng làm tăng chi phí sinh hoạt cho người dân.
– Giảm sự phụ thuộc vào hàng hóa nước ngoài nhưng có thể dẫn đến trả đũa thương mại (nước khác cũng đánh thuế lại hàng của mình).
– Cân bằng cán cân thương mại nhưng làm giảm tính cạnh tranh và động lực đổi mới của doanh nghiệp trong nước.
Trong trường hợp số thuế đã thu được từ Thuế Tariff, nếu phải hoàn trả thì sẽ hoàn lại cho ai?
Việc hoàn thuế quan (thường được gọi là Refund hoặc Duty Drawback) là một quy trình nghiệp vụ khá phổ biến trong thương mại quốc tế. Nguyên tắc cốt lõi là: Ai là người trực tiếp nộp tiền vào ngân sách nhà nước thì người đó sẽ nhận lại tiền hoàn.
Dưới đây là các đối tượng và trường hợp cụ thể:
1. Đối tượng nhận tiền hoàn thuế
Thông thường, người nhận tiền hoàn thuế là Doanh nghiệp nhập khẩu (hoặc đại lý hải quan được ủy quyền). Mặc dù người tiêu dùng cuối cùng là người gánh chịu chi phí thuế thông qua giá bán cao, nhưng họ không được nhận lại tiền hoàn từ chính phủ vì họ không phải là thực thể trực tiếp làm việc với cơ quan hải quan.
Như vậy mức thuế Tariff đánh vào hàng nhập khẩu từ một quốc gia khác luôn luôn có hai mặt, như nột con dao hao lưỡi, có cái LỢI và cũng có cái HẠI, tùy theo cách nhìn của Chính phủ đương nhiệm.
Trong học thuyết kinh tế của chính quyền Tổng thống Trump, thuế quan (Tariff) được nhìn như một "vũ khí”, mặc dù nó là con dao hai lưỡi, nhưng dưới góc nhìn của ông Trump, đây là một công cụ tạo đòn bẩy quyền năng và lý do chính quyền của ông lại sử dụng thuế quan như một vũ khí chiến lược vì:
1. "Tái cấu trúc" chuỗi cung ứng (America First): ông Trump tin rằng việc phụ thuộc vào hàng hóa nước ngoài (đặc biệt là từ Trung Cộng) làm suy yếu an ninh quốc gia và năng lực sản xuất của Mỹ. Đánh thuế cao để hàng ngoại trở nên đắt đỏ, buộc các công ty phải mang nhà máy về lại nước Mỹ hoặc chuyển sang các quốc gia đồng minh thân cận hơn.
Ví dụ: Trong năm 2025 và đầu 2026, ông đã áp các mức thuế rất cao lên thép, nhôm và ô tô để bảo hộ ngành công nghiệp nặng nội địa.
2. Xem Thuế Tariff là vũ khí trong đàm phán (The Art of the Deal)
Ông Trump thường không coi thuế quan là một chính sách cố định, mà là một "mồi nhử" hoặc "lệnh trừng phạt" để ép các nước khác phải nhượng bộ.
– Ép buộc thay đổi chính sách như ông từng đe dọa hoặc áp thuế lên Mexico và Canada không chỉ vì thương mại, mà còn để buộc họ phải thắt chặt kiểm soát biên giới và ngăn chặn dòng chảy ma túy (Fentanyl).
– Muốn lấy lại sự công bằng thương mại nên ông sử dụng khái niệm "Thuế quan đối ứng" (Reciprocal Tariff). Nếu nước A đánh thuế hàng Mỹ 20%, Mỹ sẽ đánh lại nước A đúng 20%. Đây là cách ông dùng sức mạnh THỊ TRƯỜNG TIÊU THỤ KHỔNG LỒ của Mỹ để buộc các nước khác phải hạ rào cản thuế xuống.
3. Tổng Thống Trump muốn dùng thuế Tariff làm vũ khí thay thế Thuế Thu Nhập. Đây là một ý tưởng táo bạo – gây nhiều tranh cãi – mà ông Trump đã đề xuất là dùng doanh thu từ thuế quan để thay thế một phần hoặc toàn bộ thuế thu nhập cá nhân. Ý tưởng này dựa trên một nền tảng Logic: thay vì thu tiền từ túi tiền của người dân Mỹ đi làm, chính phủ thu tiền từ các giao dịch hàng hóa nhập khẩu (thực tế: năm 2025, doanh thu thuế quan của Mỹ đã tăng vọt lên hàng trăm tỷ USD, đóng góp đáng kể vào ngân sách).
Điểm mấu chốt với Tổng Thống Trump, thuế quan không chỉ là vấn đề tiền bạc, nó là quyền lực. Nó là công cụ để ông định nghĩa lại vị thế của nước Mỹ trên bàn đàm phán quốc tế:
"Nếu Bạn Muốn Bán Hàng Cho Chúng Tôi – Bạn Phải Tuân Thủ Luật Chơi Của Chúng Tôi."