From: HungThe <hungthe42>
Date: Mon, Mar 9, 2026 at 13:19
Thần quyền Iran nếu sụp đổ chính là
cú domino làm rung chuyển trục Nga –
Trung và bàn cờ năng lượng toàn cầuMột thay đổi chế độ tại Tehran sẽ không
chỉ tái định hình Trung Đông, mà còn
đánh thẳng vào chuỗi cung năng lượng
của Trung Quốc,
nguồn tiếp vận quân sự của Nga và làm
lung lay cấu trúc liên kết mà Moscow –
Bắc Kinh đang dựng lên để đối trọng
phương Tây.
Loại bỏ chế độ Iran sẽ làm thay đổi cán
cân quyền lực không chỉ ở Trung Đông,
mà còn ảnh hưởng đến Nga và nguồn
cung cấp của nước này để chống lại
Ukraine.Điều này ảnh hưởng đến Trung Quốc vì
nước này mất đi tiền đồn của mình ở
Trung Đông.Việc Iran bị tấn công sẽ gây ra những
thiệt hại đáng kể cho cả Nga và Trung
Quốc trên nhiều phương diện chiến
lược và kinh tế:Trung Quốc sẽ thiệt hại nặng nề về
năng lượng và kinh tế: Trung Quốc hiện
mua với giá rẻ khoảng 90% lượng dầu
xuất cảng của Iran.Dầu Iran chiếm khoảng 13.6% tổng
lượng nhập cảng của Bắc Kinh vào
năm 2025.Chưa kể số lượng dầu lén lút chuyển
từ Iran rồi "dán nhãn" Malaysia,
Indonesia. Do các hợp tác có qua có
lại, nhưng ở vai trên, nên Trung Quốc
chỉ trả giá rẻ cho dầu mỏ của Iran
giống như với Venezuela.Nếu Iran sụp đổ, chắc chắn nguồn
dầu rẻ biến mất vĩnh viễn hoặc gián
đoạn nhiều năm.Trung Quốc phải mua dầu từ Nga,
Arabie Saudi, hoặc Mỹ với giá thị
trường cao hơn, như thế chi phí sản
xuất công nghiệp tăng, lạm phát tăng.Bên cạnh đó, là rủi ro phong toả Eo
biển Hormuz: Khoảng 40% lượng dầu
nhập cảng của Trung Quốc đi qua
eo biển này.Một cuộc xung đột có thể làm đóng cửa
con đường vận tải huyết mạch, đẩy
giá dầu lên mức $100-$120 đô/thùng,
sẽ gây lạm phát và đình trệ sản xuất
tại Trung Quốc.Sụp đổ chuỗi cung ứng chiến lược:
Iran là một mắt xích quan trọng trong
sáng kiến "Vành đai và Con đường"
chiến lược tòan cầu của Trung quốc.Việc chính quyền Tehran bị suy yếu
hoặc sụp đổ sẽ làm tê liệt các tuyến
vận tải trên đất liền mà Trung Quốc
đã đầu tư nhiều năm.Dĩ nhiên chiến lược "Vành đai con đường"
của Trung Quốc đối diện trực tiếp nguy
cơ "gãy càng" khi họ bỏ ra hàng trăm tỷ
đầu tư vào vô số hạng mục hạ tầng như
cảng Chabahar, đường sắt Qom–Yiwu,
đường ống dầu Caucasus–Iran–Pakistan,
nhà máy điện, viễn thông…Một chính thể mới không chắc có
"can đảm" bắt tay với Trung Quốc để
trả hàng đống nợ.Sẽ là "nợ khó đòi" tương tự vụ nợ ở
Venezuela đang còn nóng hổi.Còn đối với Nga, họ mất đi đồng minh
chiến lược và thị trường vũ khí.Mất đối tác quân sự then chốt: Iran là
nhà cung cấp UAV và công nghệ hoả
tiễn quan trọng cho Nga trong cuộc
xung đột tại Ukraine.Một cuộc tấn công vào Iran sẽ làm gián
đoạn nguồn cung này.Nga sẽ suy giảm mạnh ảnh hưởng tại
Trung Đông do Iran là đồng minh lớn
nhất còn lại của Nga tại khu vực này.Nếu Iran sụp đổ,Nga sẽ mất đi đòn bẩy
địa chính trị để đối trọng với tầm ảnh
hưởng của phương Tây và NATO.Cũng với dầu mỏ, Nga còn phải cạnh
tranh thị trường, dù giá dầu tăng có
thể giúp Nga thu lợi ngắn hạn, nhưng
sự xáo trộn thị trường sẽ khiến Nga
phải cạnh tranh gay gắt hơn với các
nguồn cung khác để giữ chân khách
hàng lớn nhất là Trung Quốc.Tác động chung cho cả Nga và Trung
Quốc đều là sự suy yếu khối "trục"
đang đối trọng với phương Tây.Nhất là sự phá vỡ liên minh BRICS+.
Cả Nga và Trung Quốc đều coi Iran là
thành viên quan trọng trong khối BRICS
và Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO)
nhằm xây dựng trật tự thế giới đa cực,
âm mưu soán ngôi đồng Mỹ kim.Thật ra, cái khối BRICS+ này vẫn còn
lỏng lẻo và đã manh nha tan rã sau
vụ Maduro ở vùng Trung-Nam Mỹ.Vì thế, nếu Mỹ giải quyết được
"mối đe dọa" từ Iran, thì càng rảnh tay
hơn để dồn toàn bộ nguồn lực và sự
chú ý vào việc đối phó trực tiếp với Nga
tại châu Âu và Trung Quốc tại khu vực
Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.Hiện tại, mặc dù cả Nga và Trung Quốc
đều lớn tiếng chỉ trích các cuộc tấn
công và kêu gọi đàm phán, giới phân
tích cho rằng cả hai nước khó có khả
năng can thiệp quân sự trực tiếp để
bảo vệ Iran do lo ngại rủi ro đối đầu
trực diện với Mỹ.Một điều khác cũng đáng quan tâm
nữa là Nga, Trung Quốc còn kiếm lợi
từ việc bán đủ loại vũ khí hạng nặng
giá cao, với những tác dụng "vượt trội",nhưng qua vụ bắt Maduro, và vụ tấn
công đang xảy ra, nó bộc lộ sự kém hiệu
quả của những loại vũ khí này trước
mắt thế giới.Những nước nào sẽ móc tiền tỷ ra để
mua các loại hàng "bị vượt trội" như
thế nữa?Do vậy, Nga có thể thiệt hại chiến lược
nặng hơn, làm suy yếu khả năng duy
trì cuộc chiến tranh Ukraine và ngân
sách quốc phòng.Đòn này rất đau với Nga, vừa mất tiền,
vừa mất mặt, quốc tế khinh bỉ.Cả Nga và Trung Quốc đều coi Iran là
“lá chắn” là tiền đồn cứng cựa chống
Mỹ, nên Mỹ xử Iran sẽ là cú đánh
"nhất tiễn tam điêu",hay một phát nhiều mục tiêu vào trục
Nga–Tàu–Iran. Và có thể cuộc chiến
Nga – Ukraine kết thúc gọn, đỡ tốn tiền.(Uyên Vũ)
