From: Nhat Hung <dinhhung19228>
Date: Mon, Mar 23, 2026 at 19:56
Subject: Dđ TuoiHac -> TẠI SAO HOÃN TỐI HẬU THƯ? – Nhất Hùng
To:
TẠI SAO HOÃN TỐI HẬU THƯ?
Nhất Hùng
Việc Tổng thống Trump bất ngờ hoãn "tối hậu thư" (THT) đối với Iran (vào ngày 23/3/2026) là một bước đi có tính chiến lược cao, phản ánh phong cách đàm phán đặc trưng "bên miệng hố chiến tranh" của ông.
Chúng ta thử phân tích về ý đồ thực sự đằng sau quyết định này:
1/ Trước khi có lệnh hoãn, thị trường tài chính thế giới đã đứng trước bờ vực hoảng loạn.
– Giá dầu Brent đã vọt lên gần $120/thùng khi căng thẳng tại Eo biển Hormuz leo thang. Ngay sau thông báo hoãn THT, giá dầu đã giảm mạnh hơn 10%, giúp xoa dịu nỗi lo về một cú sốc lạm phát mới.
– Chỉ số Dow Jones đã tăng vọt hơn 1.000 điểm ngay sau tin tức này. Ông Trump luôn coi chỉ số chứng khoán là "thước đo sức khỏe" cho nhiệm kỳ của mình, nên việc ngăn chặn một cú sụp đổ thị trường là ưu tiên hàng đầu.
2/ Việc gia hạn thêm 5 ngày không phải là sự nhượng bộ, mà là một công cụ gây áp lực:
– Ông Trump tuyên bố đã có những cuộc thảo luận "rất tích cực và hiệu quả" với phía Iran thông qua các kênh trung gian. Đây là hình thức tạo khe cửa cho ngoại giao.
– Hoãn thay vì hủy bỏ, TT Trump giữ nguyên thanh kiếm Damocles treo lơ lửng trên đầu đối phương. Nếu Iran không mở cửa lại Eo biển Hormuz trong thời gian gia hạn, các mục tiêu như nhà máy điện và cơ sở hạ tầng năng lượng vẫn nằm trong tầm ngắm. Đây là cách duy trì đe dọa quân sự.
3/ Thay vì chỉ giải quyết xung đột cục bộ, ông Trump dường như đang hướng tới một mục tiêu xa hơn:
– Các nguồn tin cho biết mục tiêu của ông là thu hồi toàn bộ lượng uranium đã làm giàu của Iran.
– TT Trump muốn một thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn các hoạt động thù địch, thay vì chỉ là một lệnh ngừng bắn tạm thời. Điều này giúp ông củng cố vị thế "người hòa giải" vĩ đại trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.
4/ Trấn an những lo ngại và tìm sự thống nhất với các đồng minh ở Trung Đông.
– Các nước như Saudi Arabia hay UAE lo ngại rằng một cuộc chiến tổng lực sẽ khiến cơ sở hạ tầng của chính họ bị Iran trả đũa. Việc tạm hoãn giúp ông Trump có thời gian để trấn an và thống nhất phương án với các đồng minh này.
– Mặc dù TT Trump tuyên bố đàm phán đang tiến triển, Iran lại công khai phủ nhận. Dĩ nhiên Iran muốn giữ thể diện và không tỏ ra yếu thế trước quốc dân.
Dựa trên những diễn biến đầy kịch tính, khoảng thời gian 5 ngày "hưu chiến” là một ván cờ cân não mà kết quả của nó sẽ định hình lại toàn bộ bản đồ năng lượng và địa chính trị thế giới.
Chúng tôi thấy 3 kịch bản có thể xảy ra sau khi thời hạn này kết thúc:
1/ Các nước trung gian (có thể là Ai Cập, Pakistan hoặc Thổ Nhĩ Kỳ) thúc đẩy một thỏa thuận ngầm. Iran đồng ý mở lại Eo biển Hormuz cho tất cả tàu bè, đổi lại Mỹ sẽ nới lỏng các lệnh trừng phạt dầu mỏ hoặc ngừng các kế hoạch tấn công hạ tầng hạt nhân.
TT Trump sẽ tuyên bố chiến thắng ngoại giao mà không cần tốn một viên đạn. Giá dầu thế giới sẽ lao dốc về mức ổn định, thị trường tài chính bùng nổ.
2/ Nếu 5 ngày trôi qua mà Iran vẫn giữ thái độ cứng rắn (như việc họ đang phủ nhận các cuộc đàm phán) hoặc tiếp tục phong tỏa Eo biển Hormuz.
– Ngay khi hết thời hạn, Mỹ có thể tiếp tục thực hiện chiến dịch "Operation Epic Fury" – tấn công trực diện vào hệ thống lưới điện và các nhà máy điện lớn nhất của Iran (như nhà máy Damavand).
– Tehran sẽ đáp trả bằng cách tấn công các cơ sở khử mặn nước biển và hạ tầng năng lượng của các đồng minh Mỹ tại vùng Vịnh (Saudi Arabia, UAE, Israel).
Một cuộc chiến tranh năng lượng toàn diện bùng nổ. Giá dầu có thể vượt ngưỡng $150/thùng.
3. "Kéo dài trạng thái lấp lửng , “câu giờ – tiếp tục đấu trí – để cả hai bên tìm kiếm thêm lợi thế.
– Sau 5 ngày, ông Trump có thể tiếp tục gia hạn thêm với lý do "đàm phán đang tiến triển thêm bước mới" nhưng vẫn duy trì sự hiện diện quân sự dày đặc.
– Iran có thể hé mở Eo biển Hormuz một phần (cho các tàu không thuộc "kẻ thù") để giảm bớt áp lực quân sự.
Kết quả là căng thẳng không chấm dứt nhưng cũng không bùng nổ. Thị trường sẽ sống trong trạng thái phập phồng, giá dầu duy trì ở mức cao do phí bảo hiểm vận tải biển tăng cao.
Các yếu tố cần theo dõi:
– Liệu Iran có thực sự ngồi vào bàn đàm phán qua trung gian vài nước hoặc tại Islamabad (Pakistan) như các nguồn tin đang rò rỉ?
– Liệu Israel có chấp nhận đứng ngoài cuộc khi TT Trump đàm phán với "kẻ thù truyền kiếp" của họ không?
Tình hình địa chính trị hiện nay giống như một ván cờ thế, nơi mỗi nước đi của các bên đều có thể làm xoay chuyển cả nền kinh tế thế giới. Việc theo dõi sát sao những "khoảng lặng" như 5 ngày hoãn tối hậu thư này sẽ giúp chúng ta có cái nhìn chủ động hơn trước những biến động bất ngờ.
Đằng sau lệnh hoãn này không phải là sự do dự, mà là một sự tính toán thực dụng. TT Trump đang tận dụng tối đa sự sợ hãi của thị trường và đối phương để ép Iran phải ngồi vào bàn đàm phán với những điều kiện có lợi nhất cho Mỹ.