From: Lion Nguyen
Nghiên cứu: Việc Mỹ phong tỏa các cảng sẽ buộc Iran phải đóng cửa các giếng dầu
1 giờ trước
Tờ Wall Street Journal vào thứ Ba (14/4) đăng xã luận ủng hộ quyết định của Tổng thống Donald Trumpvề việc phong tỏa cảng Iran. Bài xã luận dẫn một nghiên cứu cho rằng nếu quân đội Mỹ cắt đứt con đường xuất khẩu dầu của Iran, thì chỉ sau hơn 10 ngày, nước này sẽ không còn nơi để chứa lượng dầu dư thừa. Khi đó, Iran buộc phải đóng các giếng dầu, gây thiệt hại nghiêm trọng và làm mất đi nguồn thu hàng chục tỷ đô la mỗi
Bài xã luận nhận định việc phong tỏa sẽ tạo ra một cuộc khủng hoảng lớn đối với Iran, bởi tổn thất kinh tế sẽ xuất hiện ngay lập tức. Nếu tình trạng này kéo dài, nó có thể đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của chính quyền.
Kể từ thứ Hai (13/4), hải quân Mỹ đã tiến hành phong tỏa các cảng của Iran, ngăn chặn tàu thuyền ra vào eo biển Hormuz để thực hiện hoạt động thương mại với nước này. Đến thứ Năm (16/4), phạm vi phong tỏa tiếp tục được mở rộng, cho phép lực lượng Mỹ kiểm tra, khám xét, thậm chí tạm giữ các tàu vận chuyển dầu hoặc hàng hóa liên quan đến Iran trên phạm vi toàn cầu.
Bài báo cũng dẫn nghiên cứu của chuyên gia Miad Maleki thuộc tổ chức Quỹ Bảo vệ Dân chủ, cho rằng việc phong tỏa có thể khiến Iran thiệt hại khoảng 435 triệu đô la mỗi ngày và buộc các mỏ dầu phải ngừng hoạt động chỉ trong vòng hai tuần.
Ông Maleki từng phụ trách các biện pháp trừng phạt Iran tại Bộ Tài chính Mỹ cho đến năm 2025.
Xuất khẩu dầu mỏ là nguồn thu ngoại tệ chủ yếu của Iran. Chuyên gia Miad Maleki cho biết nếu mất đường xuất khẩu, lượng dầu dư thừa sẽ nhanh chóng lấp đầy toàn bộ kho chứa của nước này trong khoảng 13 ngày. Khi đó, Iran buộc phải đóng các giếng dầu, gây thiệt hại nghiêm trọng và làm mất đi nguồn thu hàng tỷ đô la mỗi năm.
Ông nhận định trong nghiên cứu mới: “Cơ cấu kinh tế của Iran phụ thuộc nặng nề vào các tuyến trung chuyển qua Vịnh Ba Tư và xuất khẩu năng lượng, điều này khiến việc tiếp tục chống chịu trước phong tỏa trên biển của Mỹ trở nên không thể duy trì về mặt kinh tế.”
Đến nay, Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) cho biết hơn chục tàu chiến đang tham gia thực thi phong tỏa, chưa có tàu nào vượt qua được vòng kiểm soát và lực lượng Mỹ đủ khả năng duy trì tình trạng này. Đồng thời, quân đội Mỹ cũng bắt đầu triển khai các hoạt động rà phá thủy lôi trong khu vực.
Hai chuyên gia khác của tổ chức Quỹ Bảo vệ Dân chủ là Elaine Dezenski và Daniel Swift cho rằng thiệt hại kinh tế do chiến tranh gây ra cho Iran hiện đã vượt quá 40% tổng sản phẩm trong nước trước chiến sự. Kết luận này dựa trên dự báo của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) về việc kinh tế Iran suy giảm 6,1% trong năm 2026, song các chuyên gia cho rằng mức dự báo này còn khá thận trọng.
Trong vòng vài tuần tới, nền kinh tế Iran có thể cảm nhận rõ tác động từ sự sụp đổ của xuất khẩu dầu. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều lực lượng trong nước, bao gồm cả lực lượng Vệ binh Cách mạng, vốn kiểm soát khoảng một nửa nguồn thu từ dầu mỏ. Chính quyền Iran nhận thức rõ những diễn biến này có thể đe dọa sự tồn tại của họ.
Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt hàng hóa và lạm phát gia tăng trong nước được dự báo sẽ trở nên nghiêm trọng hơn. Trước khi chiến sự nổ ra, lạm phát tại Iran đã vượt 50%, trong khi giá lương thực tăng ở mức ba con số. Kể từ năm 2018, đồng nội tệ của Iran đã mất giá hơn 97%, và nếu không có nguồn ngoại tệ bổ sung, tỷ giá có thể tiếp tục chịu áp lực lớn.
Để duy trì kiểm soát, Iran đã cắt kết nối mạng từ đầu cuộc chiến nhằm hạn chế người dân tiếp cận thông tin từ bên ngoài. Tuy nhiên, động thái này cũng làm tê liệt hoạt động thương mại điện tử và tài chính. Đồng thời, năng lực sản xuất trong các ngành trọng điểm như thép và hóa dầu bị suy giảm, kéo theo tình trạng sa thải lao động, ngay cả khi chưa tính đến tác động của phong tỏa.
Ngân sách mới của Iran cũng yêu cầu tăng thu thuế đối với người dân. Những dấu hiệu này cho thấy các biện pháp gây sức ép kinh tế của Mỹ có thể nhanh chóng phát huy hiệu quả. Việc Iran kéo dài đàm phán càng lâu thì thời gian phong tỏa càng kéo dài, và thiệt hại mà nước này phải gánh chịu sẽ càng lớn.
Theo Lâm Yến/ Epoch Times
Giám đốc IEA: Châu Âu có thể chỉ còn đủ nhiên liệu máy bay trong 6 tuần
2 giờ trước
Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế, Fatih Birol, cho biết vào thứ Năm (16/4) rằng nguồn cung nhiên liệu máy bay tại châu Âu có thể chỉ đủ duy trì trong khoảng sáu tuần. Nếu xung đột với Iran tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung dầu mỏ, tình trạng hủy chuyến bay có thể sớm xảy ra.
Phát biểu tại văn phòng ở Paris trong cuộc phỏng vấn với hãng thông tấn AP, ông nhận định đây là “cuộc khủng hoảng năng lượng lớn nhất mà chúng ta từng đối mặt.”
Ông cho biết do xung đột khiến tuyến hàng hải chiến lược Eo biển Hormuz bị gián đoạn trong khoảng một tháng rưỡi, nguồn cung dầu mỏ, khí đốt và nhiều mặt hàng thiết yếu khác đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Điều này không chỉ tác động lớn đến kinh tế toàn cầu mà còn khiến triển vọng tăng trưởng và lạm phát xấu đi. Ông nhấn mạnh: “Thời gian kéo dài càng lâu, tác động tiêu cực đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu và lạm phát càng lớn”.
Nhà kinh tế và chuyên gia năng lượng người Thổ Nhĩ Kỳ, người đứng đầu IEA từ năm 2015, cho rằng hậu quả sẽ thể hiện qua “giá xăng cao hơn, giá khí đốt cao hơn và giá điện cao hơn”.
Trong điều kiện bình thường, khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu đi qua eo biển Hormuz. Ông cảnh báo rằng nếu tuyến đường này không được mở lại trong vài tuần tới, cú sốc đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu sẽ còn nghiêm trọng hơn.
Ông nói thêm với phóng viên: “Ở châu Âu, chúng ta có thể chỉ còn khoảng sáu tuần nhiên liệu máy bay. Nếu không thể mở lại eo biển Hormuz… tôi có thể nói với bạn rằng, rất sớm thôi chúng ta sẽ nghe tin một số chuyến bay từ thành phố A đến thành phố B bị hủy do thiếu nhiên liệu”.
Hãng hàng không Hoàng gia Hà Lan (KLM) cho biết sẽ cắt giảm 160 chuyến bay khứ hồi tại sân bay Amsterdam Schiphol trong tháng tới, tương đương khoảng 1% tổng số chuyến bay nội khối châu Âu của hãng. Nguyên nhân chính là chi phí nhiên liệu máy bay tăng cao, khiến một số đường bay “không còn khả thi về mặt tài chính”.
Hành khách hàng không đã bắt đầu chịu ảnh hưởng rõ rệt. Ngoài việc hủy chuyến, nhiều hãng cũng tăng giá vé và áp dụng các khoản phụ thu để bù đắp chi phí vận hành gia tăng.
Ông Birol, cho biết ngay cả khi Mỹ và Israel đạt được thỏa thuận hòa bình với Iran, ngành năng lượng vẫn cần nhiều tháng để khôi phục sản xuất về mức trước xung đột do hạ tầng đã bị hư hại.
Ông cũng nhấn mạnh yếu tố địa chính trị đang bao trùm tình hình hiện nay. Theo ông, thật khó hiểu khi “vài trăm người mang súng” có thể gây ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế toàn cầu.
Ông kết luận: “Năng lượng và địa chính trị luôn gắn bó với nhau”. Đồng thời nói thêm: “Nhưng tôi chưa từng thấy… một cái bóng địa chính trị vừa đen tối vừa kéo dài như thế này”.
Theo Lý Hinh/ Epoch Times
Liên Minh Bảo Hiến Mỹ Gốc Việt
Vietnamese American Conservative Alliance (VACA)
https://freedom-vaca.org/vaca-blog-tieng-viet-nam/