From: Lion Nguyen <luonguyen5920>
Date: Mon, Apr 20, 2026 at 06:02

https://youtu.be/98ebR6w3STY?si=yQZyF-aGMdvop3G4

https://youtu.be/aPSNfKMdNIs?si=W–Y65qSA8yd9znF

https://www.youtube.com/live/jfKDvnEYPc8?si=FurWDyrgZOerSnvl

‘Tiếp diễn xung đột’: tàu bị bắt giữ và các vụ tấn công tàu thuyền đẩy lệnh ngừng bắn Mỹ-Iran đến bờ vực sụp đổ

Thứ Hai, ngày 20 4 2026
Anniek Bao

• Hoạt động vận tải đường biển tại vùng Vịnh lại một lần nữa bị đình trệ sau khi các tàu thuyền bị tấn công giữa hành trình.

• Nhiều diễn biến sắp tới sẽ phụ thuộc vào việc liệu Mỹ và Iran có gặp mặt cho một vòng đàm phán tiếp theo tại Pakistan vào cuối tuần này hay không, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn sẽ hết hiệu lực vào thứ Ba.

• Ngay cả khi một thỏa thuận được ký kết, cũng có thể phải mất nhiều tháng để khôi phục nguồn cung đã bị thất thoát trong những tuần đóng cửa vừa qua, khiến giá dầu tiếp tục duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn.

Sau 50 ngày diễn ra cuộc chiến giữa liên minh Mỹ-Israel với Iran, căng thẳng lại leo thang sau khi các cuộc đụng độ tại vùng Vịnh khiến tình trạng gián đoạn vận tải đường biển kéo dài, đồng thời gây hoài nghi về tính bền vững của lệnh ngừng bắn vốn rất mong manh và sắp hết hiệu lực trong tuần này.

Vào thứ Sáu, Iran tuyên bố Eo biển Hormuz đã hoàn toàn mở cửa cho hoạt động giao thương, khiến giá dầu thô sụt giảm hơn 10%. Tuy nhiên, đến thứ Bảy, hy vọng về việc tuyến đường huyết mạch này được mở cửa hoàn toàn đã nhanh chóng tan biến khi Tehran tái áp đặt lệnh đóng cửa tại điểm thắt chiến lược này, sau khi Tổng thống Donald Trump từ chối chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng biển của Iran.

Sau một nỗ lực nối lại hoạt động vận chuyển ngắn ngủi vào thứ Bảy, giao thông đường biển tại vùng Vịnh lại một lần nữa bị đình trệ; các tàu thuyền bị tấn công giữa hành trình và buộc phải rút lui.

Vào Chủ nhật, Hải quân Mỹ đã nổ súng và bắt giữ một tàu container của Iran tại Vịnh Oman. Tổng thống Trump gọi các hành động của Iran trong dịp cuối tuần là sự "vi phạm hoàn toàn" lệnh ngừng bắn, đồng thời tái đưa ra những lời đe dọa sẽ tấn công các nhà máy điện và cầu cống của Iran nếu Tehran từ chối ký kết thỏa thuận.

Đối với thị trường, sự kiện này là một lời nhắc nhở về tính mong manh của lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần qua, cũng như thực tế rằng một thỏa thuận có thể đặt dấu chấm hết lâu dài cho cuộc chiến này vẫn còn rất xa mới đạt được.

Chỉ số hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ sụt giảm trong khi giá dầu thô lại tăng vọt, khi Mỹ và Iran đang chênh vênh trên bờ vực tái diễn xung đột. Giá dầu tương lai West Texas Intermediate (WTI) đã vọt hơn 6% lên mức 89 USD/thùng ngay sau nửa đêm thứ Hai, trong khi giá dầu chuẩn quốc tế Brent cũng tăng 5.6% lên mức 95.50 USD/thùng.

“Ngày thứ Bảy vừa qua là ngày bạo lực nhất tại eo biển này kể từ khi cuộc khủng hoảng bắt đầu, và tình hình dường như chẳng hề có dấu hiệu khả quan hơn,” Rory Johnston, người sáng lập Commodity Context, nhận định.

“Dù chúng ta liên tục chứng kiến ​​những đợt bán tháo và cứ ngỡ rằng cuối cùng mình sắp đạt được mục tiêu, thì cũng giống như trò đá bóng — Lucy lại bất ngờ rút quả bóng đi — và chúng ta lại quay về vạch xuất phát,” Johnston chia sẻ với chương trình “Squawk Box Asia” của đài CNBC vào thứ Hai.

“Eo biển này vẫn chưa thông suốt, và sản lượng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày vẫn đang bị ngưng trệ. Chúng ta đang đánh mất lượng dầu đó từng ngày một chừng nào tình trạng này còn tiếp diễn,” Johnston cho biết; ông cũng là giảng viên tại Trường Quan hệ Quốc tế và Chính sách Công Munk thuộc Đại học Toronto.

Kết quả khả quan nhất trong thực tế

Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc phần lớn vào việc liệu Hoa Kỳ và Iran có gặp gỡ để tiến hành vòng đàm phán hòa bình thứ hai tại Pakistan vào cuối tuần này hay không, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn dự kiến ​​sẽ hết hiệu lực vào thứ Ba.

Tổng thống Trump cho biết các nhà đàm phán của Mỹ và Iran sẽ nối lại các cuộc đàm phán tại Islamabad vào thứ Hai. Tuy nhiên, phía Iran đã phủ nhận việc sẽ tham gia cuộc gặp này, viện dẫn những điều mà họ gọi là “các yêu cầu quá mức, những kỳ vọng phi thực tế, sự thay đổi lập trường liên tục” từ phía Washington, cũng như việc lệnh phong tỏa vẫn đang tiếp diễn — điều mà họ coi là hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn.

Vòng đàm phán đầu tiên diễn ra vào ngày 12 tháng 4 giữa Phó Tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã không đạt được bất kỳ thỏa thuận nào. Theo các báo cáo, Washington đã đề xuất một lệnh tạm dừng 20 năm đối với hoạt động làm giàu uranium của Iran — một yêu cầu đã bị các nhà lãnh đạo Iran bác bỏ, khi họ kiên quyết chỉ chấp nhận thời hạn 5 năm.

Ông Alan Eyre — một nhà ngoại giao cấp cao tại Viện Trung Đông và là cựu thành viên của phái đoàn Hoa Kỳ đàm phán thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 — nhận định rằng những khác biệt căn bản giữa Washington và Tehran còn sâu sắc hơn cả tình trạng bế tắc hiện tại.

“Phía Hoa Kỳ thực sự không tập trung vào bản thân quá trình đàm phán. Điều họ chờ đợi bấy lâu nay chính là sự đầu hàng từ phía Iran,” ông Eyre phát biểu. “Chừng nào và trừ khi phái đoàn đàm phán của Hoa Kỳ rũ bỏ được quan niệm sai lầm rằng chiến thắng quân sự đồng nghĩa với sự thống trị về mặt chiến lược, chúng ta sẽ chẳng thể nào tìm ra được một giải pháp.”

Ông Eyre cảnh báo rằng những điểm nóng mới nhất có nguy cơ đẩy cuộc xung đột leo thang thêm một nấc nữa trong ngắn hạn. “Tại đây đang tồn tại một xu hướng leo thang tiềm ẩn, trong đó cả hai bên đều có thể đẩy cao mức độ đối đầu và quay trở lại với một cuộc chiến tranh vũ trang — điều mà chẳng ai mong muốn.”

Mặc dù khả năng diễn ra một vòng đàm phán hiệu quả tại Islamabad vẫn còn bỏ ngỏ, nhưng ông Eyre nói thêm rằng: “đáng tiếc thay, kịch bản ngược lại — tức là sự nối lại các hành động thù địch — lại có vẻ dễ xảy ra hơn.”

Một canh bạc đầy rủi ro

Thiệt hại về kinh tế do cuộc xung đột gây ra đang ngày một chồng chất, khi Eo biển Hormuz — tuyến đường thủy vốn đảm nhiệm việc vận chuyển khoảng một phần năm nguồn cung dầu mỏ toàn cầu — đã bị đóng cửa trên thực tế trong suốt gần hai tháng qua.

“Cuộc khủng hoảng này chính là sự lãng phí về thời gian và sự sụt giảm về sản lượng,” ông Johnston nhận định, đồng thời ước tính rằng sự gián đoạn nguồn cung đã lên tới khoảng 13 triệu thùng dầu thô, dầu ngưng tụ và khí hóa lỏng mỗi ngày.

“Hiệu ứng tích lũy đó hiện đã vượt ngưỡng nửa tỷ thùng,” ông phát biểu, đồng thời cảnh báo rằng ngay cả khi một thỏa thuận được công bố ngay lập tức, điều đó cũng sẽ không thể khắc phục ngay được những thiệt hại đã gây ra.

Ngay cả khi một thỏa thuận được ký kết, các chuyên gia vẫn cảnh báo rằng sẽ phải mất nhiều tháng để bù đắp lại lượng nguồn cung đã bị thất thoát trong những tuần đóng cửa vừa qua; điều này sẽ khiến giá dầu tiếp tục duy trì ở mức cao trong một khoảng thời gian dài hơn.

“Nếu Eo biển thực sự được mở cửa trở lại, chúng ta có thể sẽ chứng kiến ​​một đợt sụt giảm mạnh tức thì, mất thêm từ 10 đến 20 USD mỗi thùng do tác động của dòng vốn đầu cơ ngắn hạn. Tuy nhiên, xét đến cùng, giá dầu có thể sẽ lao dốc ngay trong ngày đầu tiên, rồi sau đó dần hồi phục trở lại — có lẽ sẽ chạm mức 80 đến 90 USD/thùng — để phản ánh đúng tình trạng khan hiếm [dầu mỏ] đang diễn ra trên thị trường.” Giá dầu thô đã tăng vọt hơn 30% kể từ khi chiến tranh nổ ra; theo dữ liệu của LSEG, giá dầu Brent thậm chí đã có lúc vượt mốc 110 USD/thùng — lần đầu tiên trong khoảng bốn năm qua — trước khi hạ nhiệt đôi chút nhờ những kỳ vọng về một bước đột phá.

Theo dữ liệu từ Kpler, hơn 500 triệu thùng dầu thô và khí ngưng tụ đã bị loại khỏi thị trường toàn cầu — đây được xem là sự gián đoạn nguồn cung năng lượng lớn nhất trong lịch sử hiện đại.

Bất chấp mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng năng lượng này, thị trường chứng khoán Mỹ vẫn duy trì được sự kiên cường đáng kể, khi các nhà đầu tư xem cuộc xung đột chỉ là một sự cố nhất thời và tin rằng nó sẽ sớm được giải quyết.

Tuy nhiên, ông Vishnu Varathan — Trưởng bộ phận nghiên cứu kinh tế vĩ mô tại Ngân hàng Mizuho — đã đưa ra cảnh báo rằng sự lạc quan này có thể là quá sớm. "Chúng ta không nên vội vàng hân hoan trước bất kỳ thỏa thuận nào được ký kết, bởi những hệ lụy tiêu cực dai dẳng đồng nghĩa với việc chúng ta sẽ không thể thoát khỏi tình cảnh này một cách nhanh chóng."

Vào thứ Ba, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã cảnh báo rằng tăng trưởng toàn cầu chắc chắn sẽ chịu ảnh hưởng tiêu cực, ngay cả khi lệnh ngừng bắn được duy trì; tổ chức này chỉ ra sự bất ổn xoay quanh Eo biển Hormuz là một lực cản dai dẳng, đẩy chi phí năng lượng và lạm phát lên cao.

"Rõ ràng là chúng ta sẽ không thể quay trở lại kịch bản ‘Goldilocks’ (kịch bản lý tưởng)," ông Brian Arcese — nhà quản lý danh mục đầu tư tại Foord Asset Management — nhận định, khi đề cập đến bối cảnh tăng trưởng ổn định đi kèm với lạm phát thấp. Ông cho rằng Eo biển này càng bị đóng cửa lâu thì rủi ro đối với nền kinh tế toàn cầu càng lớn, mặc dù mức độ thiệt hại thực tế có thể thay đổi "theo từng ngày, từng tuần."

https://www.cnbc.com/2026/04/20/us-iran-war-middle-east-conflict-peace-deal-strait-hormuz-shipping-ceasefire-tensions.html?__source=iosappshare%7Ccom.apple.UIKit.activity.CopyToPasteboard
‘Resumption of hostilities’: seized ship, vessel attacks push U.S.-Iran ceasefire toward brink