From: Lion Nguyen <luonguyen5920>
Date: Sat, May 16, 2026 at 00:54
Subject: Dđ TuoiHac -> 5/16/2026: sáng
https://www.youtube.com/live/mSb74ZTtknE?si=vMBRRQgRDrY5nLrS
https://www.youtube.com/live/mSb74ZTtknE?si=LqtTsTMyZFEknzfK
Ông Cooper: Quân đội Mỹ phá hủy 90% sức mạnh Iran, có khả năng mở lại eo biển Hormuz
Hôm thứ Năm (14/5), Tư lệnh lực lượng Mỹ tại Trung Đông, Đô đốc Brad Cooper, cho biết chỉ trong chưa đầy 40 ngày, quân đội Mỹ đã phá hủy 90% năng lực tên lửa chiến thuật và máy bay không người lái của Iran, tiêu diệt hải quân Iran, làm suy yếu sự hỗ trợ của Iran với các tổ chức khủng bố, đồng thời gián đoạn chương trình hạt nhân đang trong giai đoạn phát triển ban đầu của nước này.
Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Hoa Kỳ. (Ảnh chụp màn hình video)
Trong phiên điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện, Đô đốc Brad Cooper cho biết: “Lực lượng quốc gia của họ đã bị Mỹ làm suy giảm nghiêm trọng trên nhiều phương diện, chúng ta đã phá hủy mọi thứ mà họ dày công xây dựng hàng chục năm và tiêu tốn hàng tỷ đô la”.
Triển khai quân và khả năng kiểm soát Hormuz
Đô đốc Cooper cùng Tư lệnh Bộ Chỉ huy Châu Phi Mỹ, Không quân Thượng tướng Dagvin Anderson, tham dự phiên điều trần về dự thảo ngân sách quốc phòng 1,5 nghìn tỷ USD cho năm tài chính 2027, đồng thời công bố báo cáo cập nhật tình hình khu vực hàng năm.
Ông cho biết, Mỹ đã triển khai hai nhóm tác chiến tàu sân bay và một lực lượng đặc nhiệm thủy quân lục chiến tại Biển Ả Rập (sắp có thêm một nhóm thứ hai), đồng thời cấm tàu vận chuyển ra khỏi eo biển Hormuz. Ông Cooper tin rằng chỉ cần được ra lệnh, Mỹ có khả năng giành lại quyền kiểm soát eo biển này, mở lại tuyến đường hàng hải quốc tế quan trọng.
“Việc này vừa có khía cạnh quân sự, vừa có khía cạnh chính sách, phần sau tôi để các nhà lãnh đạo quyết định. Nhưng về mặt quân sự, chúng ta có thể làm lại không? Chúng ta mới làm tuần trước thôi,”ông nhắc đến “Dự án Tự do” (Project Freedom), khi các tàu khu trục Mỹ hộ tống tàu mang cờ Mỹ đi qua eo biển.
Theo ông Cooper, dựa trên kinh nghiệm hơn trăm lần đi qua eo biển Hormuz, thông thường có 20-40 tàu cao tốc Iran. “Gần đây, chúng tôi chỉ thấy 2-3 tàu. Khả năng Iran phong tỏa thương mại đã giảm đáng kể, nhưng họ vẫn ra oai, điều mà các đội tàu thương mại và công ty bảo hiểm đều rõ,” ông nói.
Kiềm chế Iran bằng máy bay không người lái giá rẻ tự phát triển
Trong phiên điều trần kéo dài 140 phút (trước đó là 90 phút họp kín), ông Cooper phản bác một số phân tích từ CIA và Lầu Năm Góc, theo đó dù Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch “Cơn Thịnh nộ Sử thi”, Iran vẫn giữ 70-75% năng lực tên lửa đạn đạo.
Ông nói: “Dữ liệu đó không chính xác. Tôi ước tính chỉ 10% năng lực UAV và tên lửa Iran còn hoạt động được. Chìa khóa không chỉ là số lượng. Hệ thống chỉ huy và kiểm soát của Iran đã bị phá hủy… họ cũng mất khả năng sản xuất bất kỳ tên lửa hay UAV nào”.
Ông thừa nhận, nhiều người hiểu sai về cuộc chiến với Iran, cho rằng Mỹ đang dùng hệ thống phòng không đắt tiền để bắn UAV giá rẻ “Shahed” của Iran. Thực tế, Mỹ đã thu được UAV “Shahed” từ Ukraine, đảo ngược kỹ thuật và sản xuất phiên bản tấn công một lần (suicide drone) giá rẻ, rẻ hơn UAV Iran.
“Việc dùng hệ thống phòng thủ giá trị cao để đánh mục tiêu rẻ đã qua. Chúng tôi dùng UAV tấn công giá rẻ để buộc Iran phải dùng vũ khí đắt đỏ hơn để phòng thủ,” ông Cooper giải thích.
Ông nhấn mạnh, Mỹ đã thay đổi đáng kể “đường cong chi phí chiến tranh”. “Mặc dù còn nhiều việc phải làm, tôi hài lòng với tình hình hiện tại,” ông Cooper nói.
Mặc dù không nêu chi tiết mức độ hợp tác UAV từ Ukraine, ông cho biết: “Chúng tôi sử dụng nhiều chiến thuật, kỹ thuật, và quy trình do Ukraine truyền đạt, giúp bảo vệ Mỹ. Hiện tất cả đồng minh đều hợp tác với Ukraine theo cách riêng”.
Ưu thế UAV và khả năng chiến đấu
Ông Cooper cho biết, chiến tranh đã khiến Lầu Năm Góc chuyển trọng tâm từ “phòng thủ UAV”sang “kiểm soát UAV”.
“Quyền chủ động UAV đã tăng đáng kể khả năng chiến đấu, triển khai nhiều năng lực tới khu vực nhanh hơn trước, nhiều năng lực đã được thử nghiệm thực chiến. Trong các phiên họp bí mật, tôi có thể trình bày chi tiết, nhưng hiện nay, chúng ta đã có khả năng chiến đấu UAV trên không, trên biển và dưới nước.”
Ông từ chối chi tiết về việc Iran từng cố phóng tên lửa liên lục địa vào căn cứ Mỹ tại đảo Diego Garcia, cách Vịnh Ba Tư 2.500 dặm, vì đây là “vấn đề mật”.
Chặn đứng chương trình vũ khí hạt nhân của Iran
Khi được hỏi về lý do phát động chiến dịch “Cơn Thịnh nộ Sử thi”, tại sao ông Trump không xin Quốc hội cấp quyền kéo dài chiến dịch này, tính hợp lý của chiến dịch và những gì có thể xảy ra tiếp theo, Đô đốc Cooper cho biết ông sẽ để chính phủ trả lời.
Ngày 13/5, Thượng viện Mỹ đã lần thứ 7 bác bỏ đề xuất nghị quyết của đảng Dân chủ theo Đạo luật Quyền Chiến tranh (War Powers Act), nhằm hạn chế quyền Tổng thống Trump tự ý phát động chiến tranh với Iran, với kết quả bỏ phiếu 50-49.
Trong cuộc bỏ phiếu này, 3 Thượng nghị sĩ Cộng hòa — Lisa Murkowski (Alaska), Rand Paul (Kentucky), Susan Collins (Maine) — cùng với tất cả Thượng nghị sĩ Dân chủ, ủng hộ nghị quyết do Thượng nghị sĩ Jeff Merkley (Oregon, Dân chủ) đề xuất.
Chính phủ lập luận rằng vì thỏa thuận ngừng bắn vô thời hạn giữa ông Trump và Tehran công bố ngày 8/4 đã chấm dứt “Chiến dịch Thịnh nộ Sử thi”, nên giới hạn 60 ngày theo Đạo luật Quyền Chiến tranh không áp dụng, và việc phong tỏa cảng Iran lần này là một hành động độc lập khác.
Đảng Dân chủ chỉ trích ông Trump phát động chiến tranh một cách tùy tiện, không có “giải pháp quân sự”, đồng thời phá hủy thỏa thuận hạt nhân năm 2015 (JCPOA) mà chính quyền Obama đạt được với Iran. Họ cho rằng thỏa thuận này cho phép cộng đồng quốc tế kiểm tra liệu Iran có làm giàu uranium phục vụ vũ khí hay không.
Ông Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận vào năm 2018, gọi đây là “một trong những thỏa thuận tồi tệ và bất công nhất mà Mỹ từng ký”.
Thực tế, Iran cũng không thực sự tuân thủ thỏa thuận, nhiều lần từ chối thanh sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) và nhân sự Mỹ về việc làm giàu uranium. Israel cũng xác nhận qua tình báo rằng Iran nhiều năm qua chưa bao giờ từ bỏ phát triển vũ khí hạt nhân.
Ông Cooper: Giới hạn trách nhiệm nhưng hành động cần thiết
Trước những nghi vấn của đảng Dân chủ, Cooper đáp rằng các vấn đề trên không thuộc trách nhiệm của ông, nhưng theo quan sát của Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM), ngoài việc ngăn Iran tấn công Mỹ và tài sản Mỹ suốt nhiều thập niên, đồng thời kìm hãm chương trình hạt nhân phát triển nhanh, gần như không còn lựa chọn nào khác.
Ông đưa ra ví dụ: “Chỉ trong 30 tháng trước khi chiến dịch ‘Cơn Thịnh nộ Sử thi’ bắt đầu, các tổ chức khủng bố do Iran hỗ trợ đã tiến hành hơn 350 cuộc tấn công vào binh sĩ và nhân viên ngoại giao Mỹ… làm gần 200 người bị thương và 4 quân nhân Mỹ tử vong”.
Ông cũng chỉ ra, sau khi Mỹ và Israel tiến hành đòn đánh vào cơ sở phát triển hạt nhân Iran tháng 6/2025 — chỉ vài tuần sau khi ông được xác nhận làm Tư lệnh CENTCOM — Iran đã triển khai số lượng lớn lực lượng tên lửa để bảo vệ các cơ sở này.
“Khoảng từ tháng 11-12 năm ngoái, chúng tôi nhận thấy Iran tăng cường năng lực và ý định sản xuất tên lửa đạn đạo. Vì nhiệm vụ hàng đầu là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, tôi tập trung vấn đề này mỗi ngày,” ông Cooper nói, đồng thời nhấn mạnh cần hành động khẩn cấp để giảm thiểu “rủi ro cực kỳ lớn với đối tác và chính chúng ta”.
Ông từ chối tiết lộ thông tin về nơi có thể cất giấu uranium làm giàu của Iran, cũng như không trả lời câu hỏi nếu Tehran không giao uranium, Mỹ có cân nhắc điều quân vào lấy hay không. Ông Cooper nhấn mạnh, bất kể đàm phán Mỹ-Iran ra sao, CENTCOM sẽ tiếp tục gây áp lực buộc Iran nhượng bộ.
Tiêu diệt hải quân Iran, phá vỡ mạng lưới hỗ trợ khủng bố
“Nhiệm vụ quân sự trong Chiến dịch ‘Cơn Thịnh nộ Sử thi’ từ đầu đến cuối rất rõ ràng: làm suy yếu khả năng của Iran trong việc thể hiện sức mạnh đối với các nước láng giềng và lợi ích của Mỹ,” ông Cooper nói, đồng thời khẳng định Iran hiện không còn hải quân.
“Theo đánh giá của tôi, hải quân Iran sẽ không thể tái thiết trong 5-10 năm tới. Nhiều người trong đây đến từ các bang đóng tàu. Đóng tàu là công việc phức tạp, nếu thiếu nền công nghiệp đóng tàu cơ bản, việc này còn khó hơn. Theo quan điểm chuyên môn, hải quân Iran không thể phục hồi trong một thế hệ,” ông nói.
Iran cũng không thể có khả năng triển khai sức mạnh quân sự ra ngoài biên giới, hay hỗ trợ các nhóm khủng bố ở Iraq, Syria, Lebanon, Yemen hay các khu vực khác.
“Ngay lúc chúng ta ngồi đây, không còn tài nguyên hay trang bị nào từ Iran chảy sang Hamas, Hezbollah hay lực lượng Houthi,” ông Cooper khẳng định. “Chúng ta đã đạt tất cả mục tiêu đề ra.”
Theo John Haughey/ Epoch Times
Sau cuộc gặp Trump-Tập, ông Trump đề cập đến Iran trên đường về Mỹ
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Sáu (15/5), sau khi kết thúc cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, đã nói về vấn đề Iran trên đường trở về Mỹ. Ông cho biết kế hoạch hòa bình mới nhất mà Iran đưa ra không đảm bảo đủ về chương trình hạt nhân; ông chỉ đọc câu đầu tiên đã không muốn xem tiếp. Ông còn ngụ ý rằng nếu Iran không giao nộp uranium làm giàu, quân đội Mỹ có thể tự vào Iran để lấy.
Ngày 12/5/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump giơ ngón cái trước khi lên máy bay Air Force One tại Căn cứ Liên hợp Andrews. Sau đó, ông Trump đã đến Trung Quốc để gặp gỡ lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình. (Ảnh chụp màn hình video Nhà Trắng)
“Tôi đã xem qua (kế hoạch của Iran). Nếu tôi không thích câu đầu tiên, tôi sẽ vứt nó đi ngay lập tức,”ông Trump nói trên chuyên cơ Air Force One, đồng thời chỉ trích Iran thay đổi lập trường liên tục về vấn đề hạt nhân.
Khi phóng viên hỏi: “Câu đầu tiên là gì?”
Tổng thống Mỹ trả lời: “Đó là một câu không thể chấp nhận… Nếu họ có bất kỳ dạng chương trình hạt nhân nào, tôi sẽ không đọc phần còn lại”.
Phóng viên tiếp tục hỏi, liệu việc Iran tạm ngưng hoạt động làm giàu uranium 20 năm với ông là chưa đủ, phải là vĩnh viễn phải không.
Ông Trump đáp: “Không, 20 năm là đủ, nhưng mức đảm bảo của họ không đủ. Nói cách khác, phải là 20 năm thực sự.”
Ông Trump: Mỹ phải có được “bụi hạt nhân” của Iran
Ông Trump còn nhắc đến “bụi hạt nhân” (nuclear dust). Đây là lượng uranium làm giàu nằm dưới các cơ sở hạt nhân của Iran, mà Mỹ đã không kích vào tháng Sáu năm ngoái. Ông yêu cầu Iran giao nộp lượng uranium này và vận chuyển về Mỹ, nhưng Iran chưa đồng ý.
“Họ nói họ không thể lấy đi vì không có công nghệ để làm. Họ không có loại thiết bị kéo nào phù hợp,”ông Trump cho biết. “Họ trực tiếp nói với tôi, chỉ có Trung Quốc hoặc Mỹ mới có thể lấy được. Chỉ chúng ta có thiết bị đó.”
“Dù sao đi nữa, tôi vẫn muốn lấy nó. Trước đây họ đồng ý, nhưng sau đó lại thay đổi quyết định. Tuy nhiên, cuối cùng họ sẽ đồng ý thôi,” ông Trump nói.
Tổng thống Mỹ còn ngụ ý rằng có thể vào một thời điểm nào đó, Mỹ sẽ trực tiếp vào Iran để lấy “bụi hạt nhân”.
“Khi thời điểm thích hợp, chúng ta hoặc sẽ vào, hoặc sẽ lấy được. Tôi nghĩ chúng ta rất có khả năng lấy được, nhưng nếu không, chúng ta sẽ phải vào,” ông nói, đồng thời bổ sung: “Chúng ta sẽ không gặp rủi ro gì. Chúng ta có thiết bị để lấy, các nước khác không có, chỉ Trung Quốc có thể có”.
Ông Trump cũng nhấn mạnh, Mỹ và Trung Quốc đồng thuận rằng Iran không nên sở hữu vũ khí hạt nhân.
Theo hãng tin bán chính thức Tasnim của Iran, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm thứ Sáu cho biết, vấn đề làm giàu uranium “hiện không nằm trong chương trình nghị sự thảo luận hay đàm phán”, nhưng sẽ được thảo luận ở các giai đoạn sau.
Ông Trump: Không yêu cầu Bắc Kinh giúp mở lại eo biển Hormuz
Tổng thống còn bàn về eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược quốc tế. Ông nói, về việc mở lại eo biển này, ông không yêu cầu Chủ tịch Trung Quốc giúp đỡ.
Khi được hỏi liệu ông Tập có đưa ra bất kỳ cam kết nào giúp mở lại Hormuz hay không, ông Trump trả lời: “Tôi không yêu cầu giúp đỡ, vì một khi bạn yêu cầu, bạn phải đền đáp sự giúp đỡ đó”.
“Chúng ta không cần giúp. Về cơ bản, chúng ta đã phá hủy lực lượng vũ trang của họ (Iran),” Tổng thống nói về Iran.
“Chúng ta có thể còn cần làm một chút công việc dọn dẹp, vì chúng ta đạt được một thỏa thuận ngừng bắn khoảng một tháng, có thể nói như vậy,”ông cho biết. “Lệnh phong tỏa của chúng ta đối với Iran rất hiệu quả. Đó là lý do chúng ta quyết định ngừng bắn.”
Ông Trump chỉ đến việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran, cấm tàu ra vào để tăng sức ép lên chính quyền Iran.
Khi được hỏi liệu ông có nghĩ Trung Quốc sẽ gây áp lực để mở lại eo biển Hormuz hay không, ông Trump nhắc lại: “Tôi không cần giúp đỡ”.
“Tôi nghĩ ông ấy sẽ làm. Tôi cho rằng ông ấy đương nhiên muốn thấy eo biển mở lại,” ông Trump nói về ông Tập, “khoảng 40% năng lượng hoặc dầu của họ đi qua eo biển này… Chúng ta không phụ thuộc vào nó… chúng ta không cần nó”.
Trump cũng tiết lộ, thực ra ông không ủng hộ việc Mỹ đạt thỏa thuận ngừng bắn với Iran, mà là các nước khác yêu cầu.
“Chúng ta thực hiện ngừng bắn là theo yêu cầu của các nước khác. Tôi vốn không mấy ủng hộ, nhưng chúng ta làm để giúp Pakistan,” ông nói.
Pakistan là bên trung gian quan trọng trong các cuộc đàm phán Mỹ-Iran.
Theo Trương Đình/ Epoch Times
(Bài viết tham khảo báo cáo của Fox News.)