From: ‘HungThe’ via DiendanTuoiHac <xomnhala_yamaha>
Date: Wed, May 27, 2026 at 01:16
Biến động lớn tại Mỹ: Tiểu bang North
Carolina chính thức nộp đơn kiện
VinFast, đòi lại "đất vàng"!
Người xưa có câu "Nói lời phải giữ lấy lời,
đừng như con bướm đậu rồi lại bay",
trong kinh doanh quốc tế, chữ tín và cam
kết tiến độ lại càng là sợi dây sinh mệnh
của bất kỳ doanh nghiệp nào.
Mới đây,một cơn bão pháp lý dữ dội đã đổ
ập xuống tham vọng toàn cầu của hãng xe
điện hàng đầu CS Việt Nam.
Vào ngày 21 Tháng 5 năm 2026,
tiểu bang North Carolina (Mỹ) đã chính thức
nộp đơn kiện VinFast lên Tòa Thượng Thẩm
North Carolina ở Wake County.
Động thái pháp lý cứng rắn này diễn ra
sau khi chính quyền tiểu bang cáo buộc
VinFast vi phạm nghiêm trọng thỏa
thuận đôi bên khi không thực hiện đúng
cam kết xây dựng nhà máy sản xuất xe
hơi tại Chatham County, đồng thời tiểu
bang đang ráo riết thực hiện các thủ tục
để thu hồi lại toàn bộ miếng đất khổng lồ
này.
Người đứng đơn kiện không ai khác chính
là ông Jeff Jackson – Bộ trưởng Tư pháp
tiểu bang, thay mặt cho Bộ Thương Mại
North Carolina.
Bảo vệ tiền thuế của dân và
tuyên bố đanh thép từ chính
giới Mỹ
Ngay sau khi đơn kiện được đệ trình,
Văn Phòng Bộ Tư Pháp North Carolina
đã phát đi một tuyên bố vô cùng đanh
thép nhằm minh bạch hóa hành động
của mình trước công luận:
“Hôm nay, Bộ Trưởng Tư Pháp Jeff Jackson,
thay mặt Bộ Thương Mại tiểu bang, nộp
đơn kiện VinFast, tố cáo công ty này vi
phạm thỏa thuận với tiểu bang trong việc
phát triển một cơ sở sản xuất xe điện và
bình điện tại Chatham County.
Qua đơn kiện, tiểu bang North Carolina đang
thực hiện quyền được quy định trong thỏa
thuận, nhằm lấy lại tài sản, từ đó, bảo vệ
đầu tư của người dân đóng thuế trong lúc
giữ miếng đất này cho các cơ hội phát
triển kinh tế khác.”
Đi sâu vào chi tiết, ông Jeff Jackson được
trích lời nói một cách trực diện và không
né tránh:
“VinFast đồng ý xây một nhà máy và tạo
việc làm cho cư dân North Carolina –
nhưng họ không làm cả hai.
Khi North Carolina đạt thỏa thuận,
chúng tôi thực hiện các biện pháp bảo
vệ cho người nộp thuế.
Khi VinFast không thực hiện thỏa thuận,
chúng tôi sử dụng các biện pháp để dùng
miếng đất này tìm một dự án khác có
thể tạo ra việc làm.”
Sự việc không dừng lại ở góc độ một vụ
kiện thương mại thông thường mà đã trở
thành tâm điểm chính trị của tiểu bang.
Thống Đốc Josh Stein cũng lập tức lên
tiếng tiếp lời nhằm khẳng định quyết
tâm bảo vệ quyền lợi công cộng:
“North Carolina sẽ luôn luôn cạnh tranh
mạnh mẽ để có đầu tư và việc làm, nhưng
chúng tôi cũng bảo vệ người dân đóng
thuế bằng cách đòi hỏi công ty phải thực
hiện lời hứa trong toàn bộ thỏa thuận.
VinFast đã không thực hiện cam kết của
mình. Hành động của ngày hôm nay là
bảo vệ người dân đóng thuế và lấy lại
khu đất khổng lồ ở Chatham County để
đưa trở lại thị trường nhằm ủng hộ các
công việc sản xuất trả lương cao trong
tương lai.”
Đồng quan điểm đó, ông Lee Lilley –
Bộ trưởng Thương mại North Carolina
cũng nhấn mạnh về nguyên tắc "Bánh
ít trao đi, bánh quy trao lại",
mọi ưu đãi từ chính phủ đều phải đi kèm
hiệu quả thực tế: “Chiến lược phát triển
kinh tế của North Carolina được xây dựng
dựa trên các quan hệ đối tác mạnh mẽ và
các thỏa thuận dựa trên hiệu quả thực
hiện, được thiết kế nhằm bảo vệ lợi ích
công cộng.
Trong khi vẫn cam kết hỗ trợ các dự án và
tăng trưởng dài hạn, chúng tôi cũng có
trách nhiệm bảo đảm các nghĩa vụ hợp
đồng gắn với các ưu đãi được trợ giúp
bằng tiền thuế phải được thực hiện đầy
đủ.”
Nhìn lại dự án tỷ đô và những
điều khoản "thòng lọng"
Để hiểu vì sao chính quyền North Carolina
lại có phản ứng quyết liệt đến vậy, chúng
ta cần lật lại dòng thời gian về năm 2022,
thời điểm mối lương duyên này bắt đầu
trong tiếng kèn trống rộn ràng.
Khi đó, Ủy Ban Đầu Tư Kinh Tế tiểu bang
đã hào phóng trao cho VinFast một khoản
tài trợ khổng lồ với mục tiêu :
tạo ra 7,500 việc làm cho người bản xứ và
đầu tư hơn $3 tỷ vào một cơ sở sản xuất
xe điện quy mô lớn tại Chatham County.
Không dừng lại ở đó, Quốc Hội North
Carolina còn phê duyệt phân bổ thêm
$450 triệu từ ngân sách để trợ giúp
chuẩn bị mặt bằng, hệ thống giao thông
và hạ tầng cấp thoát nước xung quanh
dự án.
Tuy nhiên, "Đồng tiền đi liền khúc ruột",
đi kèm với những ưu đãi trải thảm đỏ này
là những điều khoản ràng buộc pháp lý
chặt chẽ được Bộ Thương Mại thiết lập.
Thỏa thuận quy định rõ VinFast sẽ phải hoàn
trả một phần kinh phí chuẩn bị mặt bằng
nếu các điều khoản cụ thể không đáp ứng,
đồng thời trao hẳn cho tiểu bang quyền tiếp
quản khu dự án nếu công ty không đạt được
các cột mốc quan trọng.
Theo lộ trình đã ký kết, hãng xe điện CSVN
bắt buộc phải hoàn thành các hạng mục
xây dựng,
đưa cơ sở đi vào hoạt động trước Tháng 7,
2026 và tạo ra ít nhất 1,750 việc làm vào
cuối năm đó.
Hiện thực phũ phàng, sự trì hoãn
và cuộc chiến pháp lý ngã ngũ
Trái với những kỳ vọng ban đầu về một
công trường nhộn nhịp, thực tế lại diễn
ra theo kịch bản "Đầu voi đuôi chuột".
Đúng là vào năm 2023, VinFast đã tiến
hành san lấp mặt bằng, với toàn bộ chi
phí đều được tiểu bang trợ giúp trả để
địa điểm sẵn sàng cho việc xây dựng đại
quy mô.
Thế nhưng kể từ sau cột mốc đó, mọi hoạt
động gần như rơi vào trạng thái đóng
băng và VinFast liên tục không đáp ứng
được các nghĩa vụ cốt lõi gắn liền với
dự án lớn này.
Đỉnh điểm của sự thất vọng là khi phía công
ty công khai thừa nhận rằng họ không kỳ
vọng cơ sở này sẽ đi vào hoạt động trước
ít nhất là năm 2028 –
tức là chậm trễ tới hai năm so với tiến độ
vàng đã cam kết trong hợp đồng.
Nhận thấy những dấu hiệu rủi ro rõ rệt cho
khoản tiền thuế của nhân dân, Bộ Tư Pháp
North Carolina đã chủ động phát thông báo
cảnh báo cho VinFast từ Tháng Giêng năm
nay, khẳng định công ty đã vi phạm thỏa
thuận và tiểu bang sẽ thực hiện quyền tiếp
quản khu đất.
Đáp lại động thái này, VinFast đưa ra lập
luận bảo vệ mình khi cho rằng họ đã đáp
ứng các thời hạn xây dựng ban đầu và
vẫn sẽ mở cửa cơ sở theo tiến độ mới bị
trì hoãn vào năm 2028.
Tuy nhiên, "Quá tam ba bận", Bộ Tư pháp
North Carolina quyết định không chờ đợi
thêm nữa.
Vụ kiện hôm Thứ Năm chính là câu trả lời
dứt khoát nhằm bảo vệ tối đa các khoản
đầu tư của người nộp thuế và thực thi
đến cùng các cam kết pháp lý.
Trận chiến vương quyền trên đất Mỹ này
chắc chắn sẽ còn tốn nhiều giấy mực của
báo giới trong thời gian tới.
(Thank You to Gibbs )