From: <huy017>
Date: Thu, Jun 11, 2026 at 13:27
Subject: FW: Glucosamine có thể làm bịnh Alzheimer trở nặng, robotaxi của ông Musk gây tai nạn nhiều, xe Tesla có cần bảo trì không, trả lời câu hỏi của bằng hữu về raw milk, Góc đố vui và lời giải.
Kính thưa quí bạn
Hôm nay xin gởi các bạn vài tin đời thường, biết cũng hay, không biết thì cũng chẳng hại chi:
- Thuốc bổ khớp Glucosamine có thể làm chứng lú lẫn (Alzheimer) trở nặng rất mau
-
Mấy chiếc robotaxi của ông Musk ở Austin lại đụng xe nhiều gấp bốn lần so với người ta tự lái.
- Cuộc tranh luận khởi sự từ câu hỏi: "Xe Tesla chạy điện có thực sự gần như không cần bảo trì hay không?” trên phố rùm Mỹ
-
Trả lời câu phê bình của một bằng hữu “Ở xứ Tây Tạng người ta lấy sửa,làm bơ làm gì có máy để tẩy trùng vẫn sống khỏe?KV”
-
Góc đố vui và lời giải.
HCD 11-Jun-2026
Nếu các bạn không thấy hình chỉ thấy cái khung trống không hình, thì nên dọc Microsoft Word attached.
Nguồn tin và chi tiết: https://neurosciencenews.com/glucosamine-joint-supplement-alzheimers-30853/?utm_source=flipboard&utm_content=NeuroscienceNew/magazine/Neuroscience+News
HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những “tiếng mới” khó hiểu khó nghe)
Dưới đây là bản tóm tắt bản tin khoa học mới nhất từ Đại học Florida (Mỹ), được diễn đạt bằng lối nói bình dân, quen thuộc của người miền Nam trước năm 1975:
Thuốc bổ khớp Glucosamine có thể làm chứng lú lẫn (Alzheimer) trở nặng rất mau
Nhiều người lớn tuổi hay bị đau lưng, mỏi gối thường tìm mua loại thuốc bổ khớp bán tự do ngoài nhà thuốc tên là Glucosamine. Tuy nhiên, một cuộc nghiên cứu quy mô vừa được công bố vào tháng 6 năm 2026 của các nhà khoa học tại Đại học Florida cho thấy: chất này có thể là thủ phạm khiến chứng mất trí nhớ, lú lẫn (bệnh Alzheimer) ở người già chuyển biến xấu rất nhanh.
Những bằng chứng từ hồ sơ bệnh lý và phòng thí nghiệm
Các nhà khoa học đã dùng máy điện toán để dò tìm và phân tích mớ hồ sơ bệnh lý lưu trữ suốt 12 năm (từ năm 2012 đến 2024) của bệnh viện UF Health. Họ phát hiện một con số đáng giật mình: có tới 8% số bệnh nhân bị lú lẫn hoặc chớm suy giảm trí nhớ có thói quen uống thuốc bổ khớp Glucosamine mỗi ngày.
Sau khi bóc tách các yếu tố về tuổi tác và nam nữ, kết quả cho thấy:
· Bệnh trở nặng mau hơn 25%: Những người mới chớm bị suy giảm trí nhớ dịu nhẹ, nếu có uống Glucosamine, sẽ có nguy cơ bị suy sụp tinh thần rồi chuyển sang bệnh lú lẫn nặng (Alzheimer) mau hơn người không uống tới 25%.
· Dễ nguy hiểm đến tính mạng: Đối với những cụ ông, cụ bà đã bị bệnh Alzheimer nằm một chỗ, việc dùng chất Glucosamine còn làm tăng nguy cơ tử vong ngắn hạn thêm 25%. Trong khi đó, nhóm người có đầu óc còn minh mẫn thì không bị ảnh hưởng này. Điều đó chứng tỏ bộ não của người bị Alzheimer rất yếu ớt trước tác động của thứ thuốc bổ khớp nói trên.
Để chắc chắn, các nhà khoa học đã thử nghiệm trên loài chuột và xét nghiệm các mẫu mô não của người quá cố hiến tặng cho y học. Kết quả trên cơ thể tụi chuột cho thấy chất Glucosamine làm chúng mau quên mặt "bạn bè" chung chuồng. Khi các bác sĩ dùng thuốc chặn phản ứng này lại thì trí nhớ của tụi chuột hồi phục bình thường.
Tại sao thuốc bổ khớp lại làm hại bộ não?
Bình thường, chất Glucosamine sau khi uống vào bụng sẽ theo đường máu chạy thẳng lên não một cách dễ dàng.
Bên trong bộ não, các tế bào lúc nào cũng cần một lượng đường nhỏ vừa đủ để "gắn nhãn" lên các chất đạm (protein), giúp các bộ máy tế bào xếp nếp ngay ngắn và làm việc trơn tru. Nhưng ngặt một nỗi, bộ não của người bị bệnh Alzheimer vốn dĩ đã bị trục trặc sẵn, khiến hệ thống "gắn đường" này hoạt động bấn loạn, quá công suất.
Khi người bệnh nạp thêm Glucosamine (vốn là một dạng phân tử đường), họ vô tình tiếp thêm củi lửa cho cái hệ thống đang bị lỗi đó. Hậu quả là chất đường bám đầy nhóc vào các chất đạm, làm kẹt cứng và hư hại các bộ máy tế bào não. Thay vì bảo vệ não, nó lại quay sang phá hủy các tế bào thần kinh.
Lời khuyên của các bác sĩ
Bác sĩ Matt Gentry, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết kết quả này dù rất rõ ràng trên các con số thống kê nhưng vẫn cần thêm thời gian thử nghiệm lâm sàng trên cơ thể người để đưa ra kết luận dứt khoát.
Dù vậy, đây là một tiếng chuông nhắc nhở rất lớn. Khám phá này mở ra một hướng tìm kiếm thuốc trị bệnh lú lẫn mới, thay vì bấy lâu nay y học chỉ chăm chăm vào việc dọn dẹp các mảng bám xơ vữa trong não bệnh nhân.
Người bệnh nên làm gì?
Bản tin này không phải là một lệnh cấm ngặt từ bộ y tế, nhưng nếu trong nhà có các cụ già đã có dấu hiệu hay quên, lãng trí, hoặc gia đình có dòng họ từng bị chứng lú lẫn, thì thân nhân nên đem toa thuốc và các lọ bổ khớp Glucosamine này đến hỏi lại ý kiến của bác sĩ gia đình. Hãy cân nhắc kỹ giữa cái lợi cho khớp xương và cái hại cho trí não trước khi tiếp tục uống.
HCD: Tôi thấy tin hôm nay thì trình các bạn xem. Tôi không phải là người chuyên môn đâu. Nhưng biết tin nầy có khi hay hơn là không biết.
Nguồn tin và chi tiết: https://thenextweb.com/news/tesla-fsd-acid-test-sleep-car-musk-robotaxi-reality?utm_source=flipboard&utm_content=user/thenextweb
HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những “tiếng mới” khó hiểu khó nghe)
Bản tin cho hay ông Elon Musk, chủ hãng xe Tesla, từng nói rằng thước đo chính xác nhứt cho hệ thống xe tự lái của hãng là hành khách có thể ung dung ngủ một giấc cho tới khi xe chạy tới sở làm. Ông ta đã hứa hẹn điều này từ mười hai năm trước và mới đây lại hẹn đến cuối năm nay sẽ có mặt tại nhiều thành phố bên Mỹ, nhưng rồi vẫn chưa làm được. Đến tháng Tư vừa qua, ông Musk lại phải dời hẹn sớm nhứt là đến cuối năm nay hệ thống tự lái hoàn toàn mới có thể ra mắt cho hành khách sử dụng. Ông cũng nhìn nhận rằng có khoảng bốn triệu chiếc xe Tesla đời cũ chạy hệ thống máy điện toán mang số hiệu Hardware 3 sẽ không bao giờ có thể tự chạy mà không có người coi chừng.
Mặc dầu hãng Tesla khoe rằng hệ thống tự lái có người giám sát của họ chạy rất an toàn, trung bình hơn năm triệu dặm mới xảy ra một vụ đụng xe, nhưng các nhà chuyên môn đã lên tiếng nghi ngờ cách tính toán này. Trong khi đó, hung tin thật sự lại đến từ đoàn xe taxi tự hành chạy thử nghiệm ở thành phố Austin thuộc tiểu bang Texas. Đoàn xe này hoàn toàn không có tài xế và đã chạy được chừng tám trăm ngàn dặm, nhưng kết quả cho thấy cứ mỗi năm mươi bảy ngàn dặm là xảy ra một vụ đụng xe. Tính ra, tỷ lệ cá băn này cao gấp bốn lần so với người lái xe bình thường.
Thêm vào đó, số lượng xe taxi tự hành của Tesla ở Texas rất ít ỏi và đang bị thu hẹp lại, thua xa các đối thủ cạnh tranh. Nhiều người mua xe cũng đang rất bất bình vì hãng Tesla đã âm thầm sửa đổi các giấy tờ giao kèo mua bán từ mười năm qua để né tránh trách nhiệm, tự ý thêm chữ "có giám sát" vào giao kèo cũ khiến người mua không thể coi lại văn bản gốc. Vì lẽ đó, hãng đang phải đối mặt với một vụ kiện tụng lớn tại tòa án Mỹ vì tội gạt gẫm công chúng bằng quảng cáo sai sự thật. Các hội đoàn bảo vệ an toàn giao thông bên Âu Châu cũng lên tiếng khuyên các quốc gia nên cẩn trọng với xe Tesla vì hành khách dễ có tâm lý ỷ lại vào máy móc, gây ra những tai nạn nguy hiểm.
Nguồn tin và chi tiết : https://www.quora.com/?qv_src=email
HCD : Dưới đây là máy tóm tắt toàn bộ nội dung cuộc bàn luận về xe điện Tesla từ bản tin Anh ngữ, được diễn dịch theo lối hành văn và từ ngữ quen thuộc của miền Nam trước năm 1975:
Ý kiến trong giới tiêu thụ chia làm hai phía rõ rệt:
1. Lời giải thích của bài báo (Phía chê hoặc dè dặt)
Nhiều người tưởng đi xe điện Tesla thì khỏe re vì không có nhớt máy để thay, cũng chẳng có bougie (buzi) để thế. Nhưng thực sự xe này lại nảy sinh những chuyện phiền toái khác:
· Mau mòn vỏ (lốp) xe: Xe Tesla rất nặng vì vác theo bộ bình điện lithium-ion khổng lồ. Lúc khởi hành, sức kéo của máy điện lại quá mạnh nên bánh xe bám xuống đường rất dữ. Kết quả là vỏ xe mau mòn hơn xe chạy xăng cùng cỡ rất nhiều, chủ xe phải tốn tiền đảo vỏ và thay vỏ liên tục.
· Trục trặc ở bộ phận thắng (phanh): Xe Tesla có hệ thống "thắng ghì bớt để sạc điện lại vào bình", thành ra tài xế ít khi phải đạp thắng chân. Miếng bố thắng nhờ vậy xài được lâu, nhưng ở những xứ lạnh có tuyết và rải muối đường, vì ít xài nên cùm thắng dễ bị sét rỉ, kẹt cứng. Hãng khuyên mỗi năm phải đi lau chùi, vô dầu mỡ cùm thắng một lần.
· Các thứ lặt vặt khác: Xe nặng và chạy nhanh nên các cục cao su đệm, thanh giằng ở hệ thống nhún (gầm xe) cũng mau rơ, mau hư. Ngoài ra vẫn phải thay gạt nước, châm nước rửa kiếng, thay lược gió phòng lái (để lâu bị hôi mốc).
2. Ý kiến phản bác của các chủ xe (Phía khen)
Rất nhiều người đang chạy xe Tesla vô tranh luận và cho rằng bài báo nói quá lời:
· Không nặng tới mức đó: Chiếc Tesla Model 3 nặng chừng 1 tấn 7 đến 1 tấn 8, tức là cũng chỉ ngang ngửa với một chiếc xe loại sang chạy xăng như BMW M3, chứ không phải "nặng kinh khủng" như bài báo tả.
· Vỏ xe bền hay mau mòn là do cái chân ga: Nhiều chủ xe xác nhận vỏ xe của họ vẫn chạy được từ 60.000 đến 80.000 cây số (khoảng 40.000 – 50.000 dặm) mới phải thay. Họ nói ai khoái nhấn ga cho xe vọt lẹ như xe đua thì ráng chịu tốn tiền mua vỏ, còn chạy thong thả thì chẳng ăn thua gì.
· Thực tế rất nhẹ tiền: Nhiều người đi xe Tesla suốt 3 đến 5 năm trời, chạy cả mấy chục ngàn dặm mà ngoài việc châm nước rửa kiếng, thay cây gạt nước với đảo vỏ xe ra, họ chưa từng phải đem xe vô tiệm sửa chữa lần nào. So với xe chạy xăng mỗi năm phải tốn cả ngàn Mỹ kim tiền thay nhớt, súc két nước, thay dây tableau (dây curoa), thay bougie… thì xe điện đỡ tốn tiền và đỡ mất công hơn nhiều.
3. Những mối lo dài hạn khác
Tuy vậy, một số người am hiểu cũng nhắc nhở về những cái bất lợi khác khi chơi dòng xe này:
· Xe mất giá mau: Xe Tesla rớt giá rất dữ trên thị trường xe cũ, một phần vì hãng hạ giá xe mới, phần vì người ta lo ngại bình điện bị yếu đi theo thời gian.
· Chi phí sửa tai nạn rất đắt: Nếu lỡ bị xe khác tông móp đuôi, tiền đền bù sửa vỏ ngoài ở các tiệm chính hãng có thể lên tới năm, sáu ngàn Mỹ kim, cao hơn nhiều so với xe thường.
· Cú chót sau 10 năm: Khi xe đã cũ (ngoài 10 năm hoặc chạy quá 200.000 dặm), nếu bộ bình điện bị chai hoàn toàn, tiền thay bình mới có thể tốn từ 15.000 đến 20.000 Mỹ kim. Lúc đó coi như tiền sửa bằng tiền mua chiếc xe khác.
Tóm lại: Xe Tesla không phải là hoàn toàn không cần ngó ngàng tới, nhưng rõ ràng là nó ít đòi hỏi bảo trì định kỳ hơn xe xăng rất nhiều. Ai chạy xe kỹ tính, không phóng nhanh phanh gấp thì đi loại xe này sẽ tiết kiệm được một khoản tiền khá lớn.
Kính thưa quí bạn
Hôm qua email MTC có loan tin về bài báo
"Ông Ta Kiếm Lợi Nhuận Từ Sữa Sống Đang Làm Người Ta Phát Bệnh. Chính Phủ Không Ngăn Chặn Ông Ta."
Sơ lược về cơ quan truyền thông ProPublica đã từng được trao tặng nhiều giải thưởng báo chí cao quý nhờ các bài viết có tầm ảnh hưởng lớn.
(Nguồn tin và chi tiết: https://www.propublica.org/article/mark-mcafee-raw-milk-recalls-maha
Lưu ý Sữa tươi thô (raw milk = sữa chưa pasteurized, có nghĩa là chưa thanh trùng, chưa tiệt trùng, chưa làm pasteurized). Tức sữa vắt vào bình rồi đem đi bán y như 200 năm trước đây
Các bạn đọc lại chi tiết từ email hôm qua hay link tiếng Anh bên trên
Tôi nhận được cái email từ một vị gởi “phản biện” cho vài ba trăm người như sau:
(Bắt đầu trích email bằng hữu Khai Vo == > )
From: Yahoo Mail !! <khaivo297@ >
Sent: Wednesday, June 10, 2026 8:10 CH
To: Subject: Re: Thuốc Statin làm bớt bịnh lú lẫn, raw milk chưa pasteurized, gây bịnh, vũ trụ lớn khó tin, Góc đố vui.
Ở xứ Tây Tạng người ta lấy sửa,làm bơ làm gì có máy để tẩy trùng vẫn sống khỏe?KV
( < === hết trích)
HCD: Câu trả lời cho câu nói “Ở xứ Tây Tạng người ta lấy sửa,làm bơ làm gì có máy để tẩy trùng vẫn sống khỏe?KV
“ thế nầy
Câu hỏi của bằng hữu Khai Vo mới nghe rất hay và hợp lý nhưng thực ra là đã dính vào vào cái "bẫy" thông thường về lập luận mà rất nhiều người ủng hộ phong trào sữa thô (raw milk) hay mắc phải. Đó là lỗi logic: Lấy một trường hợp đặc thù, cá biệt trong môi trường khác biệt để áp đặt làm chuẩn mực chung cho xã hội hiện đại.
Để trả lời bằng hữu Khai Vo này tôi dựa vào khoa học và thực tế ngoài đờ, dựa trên 3 điểm chánh sau đây:
1. Con người Tây Tạng không uống "sữa thô" như cách người Mỹ đang uống
Người Tây Tạng thực ra không có thói quen vắt sữa bò yak ra là ngửa cổ uống ực một ly sữa tươi như người Mỹ. Thật sự thì:
· Luôn đun sôi: Trong văn hóa Tây Tạng, sữa tươi vắt ra phần lớn được đun sôi ngay trên bếp lửa để pha trà bơ (Suja) – thức uống chính hàng ngày. Việc đun sôi này chính là một hình thức thanh trùng thủ công bằng nhiệt độ cao, tiêu diệt hầu hết vi khuẩn có hại.
· Chuyển hóa qua lên men: Phần sữa còn lại được đem làm bơ, làm sữa chua (Sho) hoặc phô mai khô (Chhurpi). Phản ứng lên men tự nhiên này sinh ra các axit và vi khuẩn có lợi (lactic acid bacteria) đã tạo ra môi trường có độ pH thấp giúp kiềm chế và tiêu diệt các loại vi khuẩn gây ngộ độc như E. coli hay Salmonella.
Do đó, bảo người Tây Tạng "ăn sữa, làm bơ không cần máy tẩy trùng mà vẫn khỏe" rồi suy ra uống sữa tươi thô trực tiếp là an toàn, đó là một sự nhầm lẫn tai hại về cách ăn uống của họ.
2. Khác biệt sinh học và môi trường: Tây Tạng không phải là California
Không thể mang môi trường chăn nuôi công nghiệp, quy mô lớn ở các thung lũng nóng ẩm tại Mỹ ra so sánh với cao nguyên Tây Tạng:
· Khí hậu khắc nghiệt: Tây Tạng nằm ở độ cao trung bình trên 4.000 mét, khí hậu quanh năm lạnh giá, khô hanh. Ở môi trường này, vi khuẩn, ruồi nhặng và mầm bệnh phát triển cực kỳ chậm, không thể sinh sôi dữ dội như trong các nông trại vùng nhiệt đới hay ôn đới.
· Quy mô chăn nuôi: Người du mục Tây Tạng nuôi vài con bò yak thả rông trên thảo nguyên bao la, phân bò khô nhanh trong không khí lạnh. Ngược lại, các trang trại hiện đại ở Mỹ nuôi hàng trăm, hàng ngàn con bò tập trung. Khi nuôi mật độ cao, dù có dọn dẹp kỹ đến mấy thì việc sữa dính phải vi sinh vật từ phân bò trong lúc vắt bằng máy là điều không thể tránh khỏi.
· Hệ vi sinh đường ruột bản địa: Người dân Tây Tạng đã sống thích nghi với môi trường bản địa qua hàng ngàn năm, cơ thể của họ có hệ miễn dịch và hệ vi sinh đường ruột quen thuộc với các chủng khuẩn địa phương. Một người thành thị quen ăn sạch uống sạch, đường ruột "yếu ớt" mà nhảy vào uống sữa thô nhiễm khuẩn thì nhập viện là điều chắc chắn.
3. Bản chất của "Sống khỏe" ở các vùng hoang sơ: Con số thống kê vô hình
Lập luận "người ta không có máy móc vẫn sống khỏe" là cái nhìn bề nổi đầy cảm tính và thiếu con số thống kê y tế:
· Ở những vùng sâu vùng xa, khi người dân hay trẻ em bị tiêu chảy, nhiễm trùng đường ruột hay suy thận do thực phẩm, họ thường âm thầm chịu đựng hoặc tử vong tại gia đình mà không có báo cáo y tế, không có báo chí đến làm phóng sự như trường hợp cậu bé 7 tuổi ở Mỹ.
· Lịch sử y học thế giới đã chứng minh: Trước khi có công nghệ thanh trùng Pasteur vào thế kỷ 19, tỷ lệ tử vong ở trẻ em toàn cầu cao khủng khiếp, mà một trong những thủ phạm lớn nhất chính là các bệnh lây qua đường sữa tươi (lao bò, thương hàn, kiết lỵ).
Lời kết để trả lời:
"Khen người Tây Tạng uống sữa thô vẫn khỏe để cổ xúy uống sữa chưa thanh trùng ở thế kỷ 21, cũng giống như thấy người tiền sử ngày xưa không đánh răng mà không bị sâu răng (vì họ không ăn đường tinh luyện), rồi ngày nay mình đòi bỏ kem đánh răng vậy. Đó là sự so sánh khập khiễng, phớt lờ khoa học và đánh cược tính mạng của chính mình và con em mình."
HCD: Giải đáp
6+9= 15 9+5=4 5+4=9 4+9=13
HCD: Trả lời:
