From: <huy017>
Date: Thu, Jun 18, 2026 at 00:38
Subject: FW: Đề phòng lừa đảo, thời gia có điểm khởi đầu, nấu cơm, cơm cháy, cơm khét, Góc đố vui và lời giải.
To: <huy017>
Kính thưa quí bạn
Hôm nay đến bàn cà phê cùng các bạn vài chuyện đời thường co chư bằng hữu gởi đến
1. Cô Út Kim Oanh hỏi về bài có tên “Phương thức lừa đảo mới” gởi nhau qua email
2. Chuyện khó hiểu: "Vũ trụ học nói rằng bản thân thời gian đã có một khởi đầu – và câu hỏi về những gì tồn tại trước nó không thể được trả lời ….
- Anh Huỳnh Kim Giám bàn thêm về Xử lý và Vo gạo, từ và cum từ…
- Góc đố vui và lời giải.
HCD 17-Jun-2026
Nếu các bạn không thấy hình chỉ thấy cái khung trống không hình, thì nên dọc Microsoft Word attached.
Chữ nhỏ khó đọc các bạn giữ key Ctrl cùng lúc lăn bánh xe trên mouse để zoom cho chữ và hình to ra.
From: Kim Oanh Le Thi <lethikimoanh57@
Date: 6/17/26 7:38 AM (GMT-08:00)
Subject: Fwd: Fw: Phương thức lừa đảo mới ( rất nguy hiểm )
Anh Chiêu Đẳng kính mến.
Út chuyển anh xem thế nào nha anh.
Kính chúc anh luôn vui khoẻ.
Út Kim Oanh
(Bắt đầu forward == > )
De : dinhthong3 <
Objet : Phương thức lừa đảo mới ( rất nguy hiểm )
Phương thức lừa đảo mới ?? – PHẢI ĐỌC
NHẤT ĐỊNH PHẢI ĐỌC VÀ CHIA SẺ
Phương thức lừa đảo mới:
30 phút có thể hủy hoại cuộc đời bạn.
Đây không phải là một trò lừa đảo qua điện thoại thông thường — nó nguy hiểm hơn nhiều.
Họ không cần tiền, mật khẩu hay sự tin tưởng của bạn.
Họ chỉ cần lòng tốt của bạn.
Gần đây, một chiêu trò "lừa đảo yêu cầu trợ giúp" mới đã xuất hiện tại các trung tâm mua sắm, ga tàu điện ngầm, chợ và những nơi công cộng.
Những kẻ lừa đảo thường ăn mặc chỉnh tề, ở độ tuổi trung niên hoặc lớn tuổi.
Họ có thể nói rằng họ không biết cách sử dụng điện thoại, rằng họ cần kiểm tra số tiền lương hưu hoặc trợ cấp của mình, hoặc rằng họ đã truy cập nhầm trang — và nhờ bạn giúp họ sử dụng điện thoại.
Phần nguy hiểm:
Khi bạn nhấc điện thoại, thường thì đã có sẵn cuộc gọi video, ghi màn hình hoặc hệ thống nhận diện khuôn mặt được kích hoạt.
Có người ở phía bên kia đang theo dõi bạn. Bạn nghĩ mình đang giúp đỡ—nhưng thực tế, bạn đang cung cấp dữ liệu của mình. Từ: Bernard Philippe Yvonne Ngày:
Đây không phải là một trò lừa đảo thông thường.
Đây là một trò lừa đảo sinh trắc học dựa trên trí tuệ nhân tạo.
Họ không muốn tiền của bạn — họ muốn chính bạn.
Nếu bạn chạm vào điện thoại (vân tay), đọc số hoặc mã (giọng nói) hoặc nhìn vào màn hình trong khi gọi điện (khuôn mặt), ba phương thức nhận dạng sinh trắc học chính của bạn — vân tay, giọng nói và khuôn mặt — đều có thể bị đánh cắp.
Trí tuệ nhân tạo hiện đại có thể tạo ra một "bản sao kỹ thuật số" của bạn – gần như hoàn hảo.
Và những gì xảy ra tiếp theo thật đáng sợ:
Họ có thể sử dụng bản sao kỹ thuật số của bạn để vay tiền trực tuyến, vay tín dụng tiêu dùng, rút tiền và thực hiện các giao dịch tự động thông qua khuôn mặt và giọng nói.
Chỉ trong 30 phút, toàn bộ hạn mức tín dụng của bạn có thể bị sử dụng hết.
Khi nhận được thông báo từ ngân hàng, bạn phát hiện ra rằng tiền của mình không hề biến mất — ngược lại, bạn đang nợ hàng nghìn, thậm chí hàng triệu đô la.
⸻ Hãy nhớ 3 quy tắc này:
- Tuyệt đối không giúp người lạ sử dụng điện thoại .
Đừng chạm, đừng nhấp chuột, đừng nhìn và đừng đọc to bất cứ thứ gì — ngay cả khi họ nói "chỉcú nhấp chuột".
- Cuộc gọi video không xác định:
Cúp máy ngay lập tức. Đừng bao giờ đồng ý "nhìn vào máy quay" hoặc "nói chuyện một lát".
- Hãy chia sẻ thông điệp này với người già, trẻ em và những người tốt bụng.
Bọn lừa đảo hiện đang nhắm mục tiêu vào những người tốt bụng.
Cảm ơn bạn đã chia sẻ. Mỗi lượt chia sẻ đều có thể giúp ngăn ngừa một nạn nhân.
( < === hết phần forward)
HCD : Cám ơn cô Út Oanh đã gởi tin. Nhưng cô và quí bạn cứ yên lòng không đến dộ nguy hiểm như bài trên mô tả đâu.
Tóm tắt một câu là ai đó phóng đại nhiều hơn thật tế. Chi tiết thế nầy : Tôi để chữ màu den từ đây.
Câu chuyện cô Út Kim Oanh chuyển là một dạng tin đồn cảnh báo có phần phóng đại và chưa chính xác về mặt kỹ thuật, dù nó dựa trên một mối lo ngại có thật về Deepfake (trí tuệ nhân tạo giả lập hình ảnh/giọng nói).
Dưới đây là chi tiết
1. Chuyện này có thật không và mức độ đúng sai thế nào?
Bài trên đây vừa có phần đúng nhưng phóng đại quá mức :
Cái SAI (Phóng đại, không đúng thật tế):
- Không thể ăn trộm vân tay qua màn hình điện thoại của người khác: Việc chạm tay vào màn hình điện thoại của người lạ chỉ để lại dấu vân tay vật lý trên mặt kính (như vết bẩn). Camera hay màn hình điện thoại không thể quét được dấu vân tay để mang đi hack tài khoản ngân hàng của nạn nhân được.
-
Không thể dễ dàng vay tiền triệu đô chỉ trong 30 phút: Các hệ thống ngân hàng hiện nay đều có cách chống giả mạo khuôn mặt (Liveness Detection – yêu cầu người dùng phải chớp mắt, quay trái, quay phải trong thời gian thực). Một video quay lại khuôn mặt anh hay một bức ảnh tĩnh không dễ dàng qua mặt được kỷ thuật nầy của ngân hàng.
Cái ĐÚNG (Mối nguy hiểm có thật):
Kẻ xấu có thể dùng camera để quay lén hoặc ghi âm giọng nói của nạm mha6n. Sau đó, chúng dùng AI để tạo video giả mạo (Deepfake) rồi gọi điện cho người thân, bạn bè của nạm mha6n để lừa tiền, chứ chúng không trực tiếp rút tiền từ tài khoản của nạn nhân ngay lúc đó được.
2. Câu chuyện này xảy ra ở nơi nào?
Bài này không có địa điểm. Đây là một dạng văn bản được dịch từ các « chuỗi tin nhắn cảnh báo » lan truyền trên « mạng xã hội » phổ thông ở Trung Quốc, Singapore và các nước phương Tây.
Tại Việt Nam, các cơ quan an ninh và ngân hàng cũng đưa ra cảnh báo về lừa đảo dưới hình thức "nhờ bạn bấm điện thoại để « cướp » dấu tay và gương mặt tại chỗ" như bài nầy mô tả. Tới nay chưa thấy trường hợp nào kẻ gian đã thành công.
3. Lời khuyên thực tế :
Dù email trên có phần phóng đại để gây sợ hãi, nhưng e dè với người lạ ở nơi công cộng là điểun tốt. Quí bạn và gia đình chỉ cần nhớ các nguyên tắc thực tế sau:
- Khi người lạ nhờ dùng điện thoại: Nếu họ thực sự cần giúp đỡ (như gọi điện cho người thân), quí bạn có thể đề nghị bật loa ngoài và tự tay quí bạn bấm số trên điện thoại của mình để gọi giùm họ, thay vì cầm điện thoại của họ hoặc để họ quay camera vào mặt mình.
-
Không đọc mã OTP (One-Time Password): Nhớ không đọc bất kỳ dãy số mã định danh hay mã OTP nào gửi về cell phone mình cho người khác nghe.
-
Đề phòng với cuộc gọi Video từ người lạ: Nếu có cuộc gọi video từ số lạ gọi đến mà yêu cầu anh nhìn thẳng vào màn hình hoặc làm theo các hành động (chớp mắt, quay đầu), hãy cúp máy ngay.
Cô Út Kim Oanh yên tâm là không đáng sợ đến mức "mất hàng triệu đô trong 30 phút" như tin đồn, nhưng việc không tùy tiện cầm điện thoại của người lạ ở nơi công cộng là một « thói quen bảo mật » rất nên làm.
HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những “tiếng mới” khó hiểu khó nghe)
Dưới đây là tóm tắt ngắn gọn và dễ hiểu nội dung bản tin về vũ trụ học:
- Thời gian có một điểm bắt đầu
Theo vật lý hiện đại, vũ trụ không phải có từ mãi mãi. Nếu ta quay ngược thời gian giống như tua lại một bộ phim, ta sẽ đến một điểm xuất phát đầu tiên – đó là lúc thời gian bắt đầu cùng với sự kiện Big Bang. Big Bang không phải là một vụ nổ trong không gian trống rỗng, mà là sự giãn nở nhanh chóng của chính không gian, mang theo vật chất và năng lượng.
- Tại sao không thể hỏi "Trước Big Bang có gì?"
Đối với các nhà khoa học, câu hỏi này không có ý nghĩa về mặt vật lý:
- Quy luật vật lý cần thời gian: Để dùng từ "trước khi", ta cần một dòng thời gian để sắp xếp việc nào xảy ra trước, việc nào xảy ra sau. Khi chính dòng thời gian còn chưa tồn tại, từ "trước khi" trở nên vô nghĩa. Nó giống như việc cố tìm một địa điểm nằm ở phía Bắc của Cực Bắc (North Pole) – một nơi không hề tồn tại.
-
Giới hạn của lý thuyết: Khi tính toán ngược về điểm bắt đầu bằng thuyết tương đối của Einstein, các phương trình toán học đưa ra các kết quả vô hạn (gọi là điểm kỳ dị). Điều này cho thấy lý thuyết hiện tại đã chạm tới giới hạn và không còn dùng được để mô tả thời điểm đó nữa.
- Các giả thuyết khác và sự thật hiện tại
Các nhà khoa học đang cố tìm các lý thuyết mới (như hấp dẫn lượng tử) để giải thích sâu hơn. Một vài ý kiến cho rằng vũ trụ có thể từng co lại rồi nảy bật ra thành sự giãn nở ngày nay, hoặc thời gian được tạo ra từ những yếu tố khác. Tuy nhiên, tất cả vẫn chỉ là suy đoán toán học chứ chưa có bằng chứng thực tế.
Tóm lại: Hệ thống vật lý hiện nay cho thấy thời gian có một điểm khởi đầu rõ rệt. Khoa học hiện tại không thể trả lời câu hỏi "cái gì có trước thời gian", bởi vì mọi công cụ và ngôn ngữ của vật lý đều phải dựa vào thời gian thì mới hoạt động được.
From: kim-giám huỳnh <mirordor@
Sent: Wednesday, June 17, 2026 11:44 SA
Subject: Re: Tin thu hoi thuoc trầm cảm, tin UFO, bằng hữu góc ý về Xử lý và Vo gạo, Góc đố vui và lời giải.
Góp ý về việc nấu cơm.
Đây là lần thứ nhì tôi đọc chuyện con gái bị cha la vì nấu cơm không … xong. Lần đầu, nhiều năm trước, có cô kể chuyện ba dạy không được khuấy nồi cơm vì cơm sẽ sống. Lần này thì việc không vo gạo sẽ làm gạo sống. Và tôi phân vân tại sao hình như chỉ có cha, hạng người rất ít khi phải nấu cơm – trừ khi làm binh nhi đang hành quân, lại rành nguyên tắc nấu cơm; và tại sao không ai kể chuyện bị mẹ la?
Tôi học nấu cơm từ thuở thiếu thời (vẫn còn nấu hàng ngày bây giờ) và đã nghe mẹ nói nhiều lần câu ‘một gạo, một rưởi nước.’ Tôi đã thấy, và nấu cơm trên bếp củi, than, ga, điện, hay với nồi điện tự động (chỉ cần bấm nút rồi .., giao ông Táo). Nấu cơm trên bếp ngày xưa không thể giao ông Táo vì phải canh chừng lúc cơm sôi và vừa cạn hết nước để bớt lửa/than/ga/điện thật nhỏ rồi đậy nắp kín để cơm chín bằng hơi nước trong chừng 15 phút. Nếu biết là thế thì có lỡ cho nhiều nước quá cũng không sao vì chỉ cần trút bớt phần nước dư trước khi bớt lửa. Tôi không hề nghe nói chuyện đừng khuấy nồi cơm, và vì đã khuấy nhiều lần – khi thêm gia vị, thịt v.v…, tôi chưa bao giờ thấy chuyện cơm bị sống cả.
Lý do chính cho cơm sống là vì dùng thiếu nước và cho dù bây giờ có nhiều loại gạo trên thị trường hơn ngày xưa, lượng nước trung bình vẫn phải 1.5 lượng gạo. Lý do khác là vì lửa không đủ nóng.
Để cơm sôi lâu quá trước khi bớt lửa thì dĩ nhiên sẽ có cơm cháy, nhưng có một hiện tượng tôi gặp vài lần ngày xưa là cơm khê, thường do người nấu bất cẩn. Bây giờ nếu lên internet tìm tài liệu về cơm khê thì ta sẽ được thấy AI nói về cơm … cháy vì nấu lâu hay nấu quá lửa nhưng cơm cháy không phải là cơm khê. Kết quả của cơm cháy là một lớp cơm cháy cứng trên đáy nồi và có người thích ăn cơm cháy. Thời còn bé, một món ăn dặm bụng của tôi là cơm cháy chấm nước mắm ớt và nhiều chợ VN ở Mỹ cũng có bán món đó.
Trái lại cơm khê thì không thể ăn được, vì toàn nồi cơm có màu vàng và có một mùi "khê" – không giống mùi cháy – rất khó ngửi và khó nuốt; ngửi một lần rồi thi không quên được. Cơm không bị khê trong nồi điện tự động nên người thời nay không còn có kinh nghiệm về hiện tượng đó. Tục ngữ có "cơm sôi cả lửa thì khê", nhưng tại sao không nói là cháy?
Nhờ anh Đẳng hỏi xem có ai còn nhớ việc cơm khê và hiểu lý do (hóa học) của màu và mùi khê chăng.
HCD: Cám ơn anh Giám: Chuyện cơm cháy cơm khét hay mà dỡ.
Tôi kể chuyện hay trước:
Lúc nhỏ cở năm sáu tuổi tôi thường được “nhờ” nấu cơm. Lý do là người lớn bận làm món ăn không có thì giờ nấu cơm. Tôi để chữ màu den từ đây.
Ngày xưa ở đồng thường nấu bếp bằng rơm. Rơm cháy nhanh lắm và không có than hồng như cây củi. Cũng không có nồi kim loại như ngày nay, chỉ có nồi đất khá mỏng dễ bể lắm. Lấy gọc vo cơm đổ nước tùy nghi không cần phân lượng, thưởng một gạo môt nước hay hơn một tí. Bắc nồi đất lên ông táo chợm bằng rơm. Lửa cháy bùng bùng, bỏ rơm vào liên tục để giữ ngọc lửa. Khi cơm sôi lấy đủa bếp ra khuấy và canh chừng hột gạo tháy còn một chấm trắng cớ đầu cây tăm là chắc nước dư ra tô. Đó là nước cơm. Để nguội uống ngon lắm (trẻ con mà). Nồi cơm đất đã chắc nước cơm ra được bắc trở lại và đốt rơm liu riu mươi phút, “nghe mùi khét khét” là xong.
Cơm nấu gạo mới ngày xưa thơm lừng cả xóm chớ không có loại gạo ngày nay không nghe thơm chút nào hết.
Cái món ngon nhất trong nồi cơm đất là cơm cháy dưới đáy nối. Nấu giỏi canh lửa giỏi nó không khét đen, chỉ có màu vàng và dính lại nhau thành một lớp như bánh tráng dầy cộm. Ngon hết biết.
Cơm cháy nấu nồi đất không độc đâu, nhớ đừng vần cơm trên béo tới khi khét đen. Nhưng cơm cháy khét đen thì có khi nên tránh. Tại sao? Thưa tôi trả lời email anh Giám dưới đây:
Khía cạnh khoa học của "Cơm khê" và "Cơm cháy"
Anh Giám đã phân biệt rất chính xác: Cơm cháy và cơm khê là hai hiện tượng hoàn toàn khác nhau mà AI ngày nay thường hay lầm.
Cơm cháy (Maillard Reaction – Phản ứng caramel hóa): Khi lớp cơm đáy nồi tiếp xúc với nhiệt độ cao vừa phải, lượng đường và tinh bột trong gạo bị biến đổi nhẹ, tạo ra màu vàng nâu, giòn và có mùi thơm rất đặc trưng (mùi thơm của cơm cháy mà ngày nhỏ chúng ta hay thích ăn).
Cơm khê (Pyrolysis – Nhiệt phân/Hủy nhiệt): Đây là hiện tượng xảy ra khi lớp cơm đáy nồi bị quá nhiệt lâu do lửa quá to hoặc cạn nước quá nhanh lâu ("cơm sôi cả lửa thì khê"). Về hóa học, ở nhiệt độ cao này, tinh bột và protein trong hạt gạo không chỉ dừng lại ở mức vàng giòn mà bị phân hủy do nhiệt, sinh ra các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi chứa lưu huỳnh (Sulfur compounds) và carbon (độc).
Mùi khê (khét) chính là mùi của các hợp chất lưu huỳnh này phát ra. Vì hơi nước trong nồi lúc đó vẫn còn tuần hoàn, nó mang theo các phân tử khí độc này bốc ngược lên trên, thẩm thấu vào các hạt cơm ở tầng trên, khiến cả nồi cơm đều ngả màu vàng nhạt và bám mùi hôi khói khó ngửi, khó ăn ngon được. Thành ngữ "cơm sôi cả lửa thì khê" là vì lửa quá to làm nước bốc hơi nhanh trước khi hạt gạo kịp chín bằng hơi, dẫn đến cháy khét ở đáy và bốc mùi khắp nồi.
Đúng như anh nói, thời nay nấu bằng nồi điện tự động, rơ-le nhiệt tự ngắt khi cạn nước nên thế hệ trẻ hầu như không còn ai biết đến khái niệm hay mùi vị của "cơm khê" nữa. Nó đã trở thành một ký ức độc quyền của thế hệ bếp củi, bếp than ngày trước.
Trở lại cơm khét thịt khét…
Khi chúng ta nấu ăn quá lửa dẫn đến bị khét (cho dù là tinh bột như cơm, hay protein như thịt, cá), nhiệt độ cao đã phá hủy cấu trúc dinh dưỡng ban đầu và xảy ra hiện tượng nhiệt phân (pyrolysis), sinh ra các hợp chất hóa học mới rất độc hại.
Tùy vào loại thực phẩm, các chất độc sinh ra sẽ khác nhau:
- Khi tinh bột bị khét (Cơm, bánh mì, khoai tây)
Khi cơm bị cháy khét đen, thành phần carbohydrate (tinh bột) kết hợp với các axit amin có sẵn trong gạo dưới nhiệt độ cao (thường trên 120 độ C sẽ sinh ra:
- Acrylamide: Đây là chất độc đáng sợ nhất khi đốt cháy tinh bột. Acrylamide là một chất hóa học được cơ quan quốc tế nghiên cứu về ung thư (IARC) xếp vào nhóm chất có khả năng gây ung thư cao ở người. Ngoài ra, nó còn gây độc cho hệ thần kinh nếu tích tụ nhiều.
- Carbon nguyên tố (Than): Khi cháy đen thui, cơm biến thành carbon. Dù than hoạt tính có thể dùng để giải độc, nhưng than cháy khét từ thực phẩm lại chứa nhiều tạp chất dơ hại cho hệ tiêu hóa.
- Khi Protein bị khét (Thịt, cá)
Thịt, cá rất giàu protein (axit amin) và chất béo. Khi bị nướng cháy hoặc kho khét, chúng sinh ra hai nhóm chất cực độc độc hơn cả cơm khét:
- Heterocyclic Amines (HCAs) – Amin dị vòng: Chất này hình thành khi các axit amin, đường và chất creatine (có trong cơ thịt) phản ứng với nhau ở nhiệt độ cao.
- Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs) – Hydrocarbon thơm đa vòng: Chất này hình thành khi mỡ thịt/cá chảy xuống ngọn lửa, bốc cháy tạo thành khói bám ngược lên miếng thịt, hoặc khi thịt bị nướng trực tiếp quá lâu trên than hồng đến mức cháy đen.
Mối nguy hại: Cả HCAs và PAHs đều là những chất đột biến gen mạnh. Khi vào cơ thể, chúng bị các enzym chuyển hóa và có khả năng làm tổn thương DNA, từ đó làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư, đặc biệt là ung thư đường tiêu hóa (dạ dày, đại trực tràng) và ung thư gan.
Tóm lại
- Cơm khét: Sinh ra chủ yếu là Acrylamide (độc cho thần kinh, nguy cơ ung thư).
- Thịt cá khét: Sinh ra HCAs và PAHs (nhóm chất gây đột biến gen và ung thư hàng đầu trong thực phẩm).
Vì vậy, ngày xưa các cụ tiếc của thường cạo lớp cháy khét bớt để ăn, nhưng ngày nay khoa học khuyến cáo nếu phần nào đã chuyển sang màu đen (cháy hoàn toàn) thì nên dứt khoát bỏ đi, không nên ăn để bảo vệ sức khỏe anh nhé.
Câu chót, thấy trong Youtube người Mỹ nướng thịt bò từng khối bên ngoài khét đen, bên trong còn đỏ. Thấy không dám ăn.
From: hien tran <hientr75@
Sent: Wednesday, June 17, 2026 4:38 CH
Subject: ‘xử lý’ vây chữ Cụm từ thì sao? thưa Giáo Sư?
Thưa Giáo Sư tôi thường đọc những đoạn văn có (chữ) từ "CỤM TỪ" nhưng đoạn văn dưới đây,Tôi hiểu không rõ nghĩa. xin Xin Giáo Sư Giải nghĩa giùm tôi.
Còn nữa chữ "TỪ" thường tôi hiểu là: " từ đây đến đó, từ 1 – 5, từ nay tôi không làm vậy nữa, hoặc Danh từ, Động tư vv.
Vậy tôi phải nói sao về "Từ" Cụm Tư, hay là "Chữ" Cụm Từ.
Cám ơn Giáo Sư
Xử lý
Cụm từ với nghĩa ‘xử lý’ đã có từ thời nhà Hán dưới dạng xử trị (處治) với nghĩa tương đương (manage, solve) và cụm từ ‘xử lý’ (處理) được dùng thường xuyên từ các thời Đường-Tống. Như anh Đẳng đã viết, cụm từ ‘xử lý’ đã được dùng trong tiếng Việt trước 1975. Đại học Y Khoa Huế đôi khi không có khoa trưởng thực thụ và vài giáo sư được "tạm" bổ nhiệm làm "Xử lý thường vụ khoa trưởng"; người thường giữ chức đó là bác sĩ Lê văn Bách thời tôi còn là sinh viên.
Screenshot từ một trang của YHYKH
HCD: Cám ơn anh Hiền
Theo tôi biết chữ “cụm từ” và chữ “từ” là hai chữ mới được “tối chế” sau nầy, ngày xưa gọi từ ngữ, danh từ… chớ không có dùng chữ “từ” đứng một mình để chỉ từ ngữ.
Chúng ta thử nhìn lại sự “phát triển” (?) của ngôn ngữ trước và sau năm 1975, đặc biệt là sự khác biệt giữa hai miền Nam – Bắc. Tôi để chữ màu den từ đây.
1. Chữ "Từ" (Word)
Đứng một mình được sáng chế sau nầy, (thực ra ở miền Bắc nó được xài trước năm 1975)
- Trước năm 1975:
- Tại miền Nam: Trong học đường và các tài liệu văn học, khảo cứu, người ta ít khi dùng độc lập một chữ "từ" để chỉ một tiếng. Thay vào đó, giới học giả và giáo dục miền Nam thường dùng các chữ như "tiếng", "chữ", hoặc ghép thành "từ ngữ", "danh từ", "động từ", "tự vị".
- Tại miền Bắc: Từ thập niên 1950–1960, các nhà ngôn ngữ học bắt đầu hệ thống hóa ngữ pháp theo chuẩn mới (ảnh hưởng một phần từ cách dịch thuật ngữ của Trung Quốc và Nga). Chữ "từ" bắt đầu được chuẩn hóa để thay thế cho chữ "tiếng" hoặc "chữ" trong các sách giáo khoa văn phạm chuyên ngành.
- Sau năm 1975: Khi sách giáo khoa và các tài liệu chuẩn hóa ngôn ngữ của miền Bắc được áp dụng trên cả nước, chữ "từ" chính thức trở thành thuật ngữ ngữ pháp độc lập bắt buộc trong hệ thống giáo dục (ví dụ: từ đơn, từ ghép, từ láy).
2. Chữ "Cụm từ" (Phrase)
Đây là một chữ "mới được chế ra sau nầy" để thay thế cho các thuật ngữ cũ.
- Trước năm 1975 ở miền Nam: * Người ta hoàn toàn không dùng chữ "cụm từ".
- Để chỉ một tập hợp nhiều chữ đi liền nhau nhưng chưa thành câu hoàn chỉnh, giới trí thức và sách giáo khoa miền Nam dùng các chữ: "Thành ngữ" (Locution / Idiom)
- Ví dụ: Sách văn phạm miền Nam sẽ ghi là "Nhóm chữ này bổ túc ý nghĩa cho…" chứ không bao giờ ghi "Cụm từ này…". Chữ "cụm" vốn dĩ chỉ dùng cho vật thể tự nhiên như cụm hoa, cụm bèo, cụm rừng, chứ không dùng cho ngôn ngữ.
- Sau năm 1975:
- Chữ "Cụm từ" (được các nhà ngôn ngữ học miền Bắc dịch từ chữ Phrase của tiếng Anh/Pháp hoặc cấu trúc tương đương trong tiếng Nga) được đưa vào sách giáo khoa phổ thông một cách đồng loạt.
- Do tần suất xuất hiện dày đặc trong hành chính, báo chí và giáo dục suốt nửa thế kỷ qua, "cụm từ" đã thay thế hầu như hoàn toàn chữ "nhóm chữ" hay "ngữ" trong khẩu ngữ và văn bản hiện đại.
Nhân tiện biếu các bạn hai chuyện vui
Sau năm 1975, một vị giáo sư ngôn ngữ học từ miền Bắc vào Nam giảng dạy. Trong tiết học văn phạm, ông say sưa giảng giải:
— “Các em chú ý, trong câu này, chúng ta không thể tách rời các chữ ra, mà phải xem cả ‘cụm từ’ này là một thành phần chủ cốt…”
Dưới lớp, một nam sinh lẩm bẩm với bạn bên cạnh:
— “Hồi trước giờ tao chỉ nghe ‘cụm bèo’, ‘cụm hoa’, ‘cụm rừng’… chứ sao giờ đây từ ngữ mà cũng mọc thành từng ‘cụm’ như rau muống vậy mậy.
Ông thầy nghe thấy, liền nghiêm giọng hỏi:
— “Anh kia, anh thắc mắc gì về ‘cụm từ’?”
Anh học trò gãi đầu đứng dậy:
— “Dạ thưa thầy, con đang nghĩ nếu chữ nghĩa mà mọc thành cụm, thì gặp mấy câu văn rắc rối chắc tụi con phải mang rựa vào ‘phát hoang’ bớt thì mới hiểu nghĩa được ạ!”
Chữ “xử lý” “xữ lý” là một trong những động từ "cửa miệng" xuất hiện dày đặc bất cứ nơi đâu. Người dân miền Nam vốn quen với các chữ giản dị, rõ nghĩa như: giải quyết, thu xếp, phạt, trị, sửa sang, làm việc… nên …
Chuyện Con cá lóc bị "xữ lý"
Phong trào viết bảng hiệu ở các cơ quan, chợ búa đang nở rộ.
Tại một quán ăn nọ ở miền Tây, ông chủ quán treo một cái bảng thông báo to đùng trước cửa:
“Tại đây có xữ lý cá lóc đồng, cá trê nuôi.”
Một ông khách già đi ngang qua, mang kính lão vào nhìn cái bảng rồi lẩm bẩm:
— “Lạ ác thiệt nha. Hồi trước tới giờ người ta kêu là ‘làm cá’, ‘kho cá’, ‘nấu canh chua cá’. Bây giờ con cá lóc nó có tội tình gì mà đem nó ra ‘xử’ (xử án) rồi còn ‘lý’ (lý luận) với nó nữa trời? Mà lại còn viết dấu ngã thành ‘xữ lý’, nghe như đi tra tấn con cá không bằng!”
Ông bước vào quán hỏi chủ tiệm:
— “Chú em, cho tôi một tô bún cá lóc ‘đã được xữ lý’ coi vị nó có khác cá lóc làm sạch bình thường không?”
\
From: Doan Nguyen <doan2102@
Sent: Tuesday, June 16, 2026 2:45 CH
Subject: Câu đố 2 (17-Jun-2026)
Phần 2 của câu đố phải là:
Có hai điểm cần lưu ý:
- Em chồng của người cô của bạn không có liên hệ máu mủ gì với bạn cả!
- Nếu người cô duy nhất của bạn có nhiều người em dâu thì một trong những người em dâu đó là mẹ của bạn còn những người em dâu kia là thím hoặc là bác gái của bạn.
HCD: Cám ơn anh Doan
From: nang huynh <nlehuynh@ >
Date: 6/17/26 9:16 AM (GMT-08:00)
Subject: Giải đáp các câu đố
Câu 1: hình A
Mỗi hình vuông gồm 2 tam giác: trắng đen hoặc trắng xám.
Trong mỗi hàng, tam giác trắng quay 90 độ theo chiều kim đồng hồ từ trái sang phải.
Ở cột 3 bên phải: tam giác sẽ có màu tùy theo sự giống hay khác màu cua 2 tam giác trước đó;
xám cho giống nhau; đen cho khác nhau.
Đây là suy nghĩ của tôi, các bạn chắc có ý kiến khác hợp lý hơn.
Câu 2:
A: sinh ở Việt Nam sẽ trước sinh ở Mỹ 1 ngày.
B: nếu em dâu của cô là em vợ thì mình gọi bằng thím ( trong miền Nam); còn em chồng thì tạm gọi là cô ( vì ngang hàng với cô của mình) . Thôi gọi " You" cho tiện!
C: Sự yên lặng.
Câu 3: catfish; monkey; elephant
Học tiếng Anh bằng "phonetic" này sẽ dẫn đến đánh vần sai ! ( moon but not mon )
Cảm ơn Anh, chúc Anh mạnh khỏe
Năng
Yahoo Mail: Search, Organize, Conquer
HCD: Cám ơn anh Năng
