Quốc gia lương thiện nhất, năm điều đừng nói với AI, Góc đố vui và lời giải.

From: <huy017>
Date: Sun, Jul 26, 2026 at 20:19

Kính thưa quí bạn
Hôm nay tôi đến bàn cà phê ảo cùng các bạn với vài chuyện đời thường, không biết ráng chịu
1. Quốc gia nào lương thiện (không tham lam) nhất thế giới theo góc nhìn khoa học?

1. Lời khuyên của chuyên gia: 5 điều không nên nói với Trí Tuệ Nhân Tạo

2. Góc đố vui và lời giải.

HCD 26-Jul-2026

Nếu quí bạn luôn luôn nhận được cùng lúc hai ba email giống nhau, xin vui lòng delete bớt hoặc cho tôi hay
Nếu các bạn không thấy hình chỉ thấy cái khung trống không hình, thì nên dọc Microsoft Word attached.

“Tự ái dân tộc” thì xin hãy kiện BBC tôi chỉ thấy tin nầy hôm qua gởi các bạn xem chơi thôi

Nguồn tin và chi tiết: https://www.sciencefocus.com/science/most-honest-dishonest-countries-ranked?utm_source=flipboard&utm_content=sciencefocus%2Fmagazine%2FSCIENCEFOCUS.COM

HCD : Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những « tiếng mới » khó hiểu khó nghe)

Quốc gia nào lương thiện (không tham lam) nhất thế giới theo góc nhìn khoa học?

Nhiều người trong chúng ta thường có những nhận định chung chung về tính cách của người dân ở từng nước. Để xem những nhận xét này có đúng thực tế hay không, các nhà nghiên cứu đã thực hiện một cuộc thử nghiệm quy mô lớn nhằm đo lường mức độ trung thực trên toàn cầu.

Thử nghiệm từ những chiếc ví "bị mất"

Các nhà nghiên cứu đã đem 17.003 chiếc ví đóng giả làm đồ bỏ quên đến giao cho người có trách nhiệm tại các cơ quan, cửa hàng ở 355 thành phố thuộc 40 quốc gia. Sau đó, họ ghi lại tỉ lệ ví thực sự được trao trả lại cho chủ nhân.

Kết quả thu được:

Các nước trung thực nhất: Thụy Sĩ, Na Uy và Hà Lan đứng đầu bảng về tỉ lệ trả lại ví.

Các nước ít trung thực nhất: Trung Quốc, Peru và Morocco nằm ở cuối danh sách. Tại Trung Quốc, chỉ có khoảng 7% số ví rỗng được trả lại, còn ở Peru tỉ lệ trả ví có tiền chỉ đạt 13%.

Mỹ và Anh: Đứng ở khoảng giữa danh sách (lần lượt xếp thứ 21 và 22), với tỉ lệ trả lại ví khoảng 50% – 52%.

Nhiìn chung, nhóm các nước giàu có tỉ lệ trả ví cao hơn, trong khi các nước nghèo hơn nằm ở nhóm dưới. Điều này cho thấy yếu tố kinh tế có thể ảnh hưởng đến quyết định của con người.

Danh sách xếp hạng

Top 10 nước trung thực nhất 1. Thụy Sĩ 2. Na Uy 3. Hà Lan 4. Đan Mạch 5. Thụy Điển 6. Ba Lan 7. Cộng hòa Séc 8. New Zealand 9. Đức 10. Pháp

Top 10 nước ít trung thực nhất 1. Thổ Nhĩ Kỳ 2. Trung Quốc 3. Morocco 4. Peru 5. Kazakhstan 6. Kenya 7. Malaysia 8. Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) 9. Indonesia 10. Ghana

Lạ quá xưa nay tôi nghe nói người Nhật rất lương thiện, thế mà sao không thấy tên nước Nhật ở đây

Sự thật có đơn giản như bảng xếp hạng?

Dù bảng xếp hạng nhìn rất rõ ràng, các chuyên gia cho rằng kết quả này chưa thể đại diện hoàn toàn cho tính trung thực của một dân tộc.

Tùy thuộc vào cách đặt câu hỏi: Trong một nghiên cứu khác, khi yêu cầu người tham gia tung đồng xu rồi tự báo kết quả để nhận tiền thưởng, tỉ lệ trung thực ở Anh lên tới hơn 96%, trong khi ở Trung Quốc chỉ còn 30%. Nhưng khi làm bài thi trực tuyến, người Nhật Bản lại tỏ ra trung thực nhất. Như vậy, mỗi cách thử nghiệm lại cho ra một kết quả khác nhau.

-Số tiền càng lớn, ví càng dễ được trả lại: Một phát hiện bất ngờ là ở 38 quốc gia, những chiếc ví chứa nhiều tiền hơn lại được nhặt và trả lại nhiều hơn ví ít tiền hay ví rỗng. Lý do có thể vì người nhặt cảm thấy áy náy hơn khi giữ số tiền lớn, hoặc lo sợ bị phát hiện do nhận ví ngay tại nơi làm việc.

Tình cảm làm con người tốt hơn: Một nghiên cứu từ năm 2009 cho thấy nếu trong ví có để ảnh của một em bé đáng yêu, một chú chó con hoặc một cặp vợ chồng già, khả năng ví được trả lại sẽ cao hơn hẳn.

Con người nhìn chung trung thực hơn chúng ta nghĩ

Bài nghiên cứu đăng trên tạp chí Science nhấn mạnh rằng mức độ trung thực trong xã hội nhìn chung khá cao. Đa số mọi người thường đánh giá thấp lòng tốt của những người xung quanh.

Tuy nhiên, sự trung thực này cũng có giới hạn:

Vì lợi ích phe nhóm: Khi tham gia các hoạt động chính trị (ví dụ giữa hai đảng Dân chủ và Cộng hòa tại các tiểu bang ở Mỹ), con người dễ nói dối hơn nếu việc đó có lợi cho phe của mình.

-Vì lợi ích cá nhân: Khi lợi ích riêng bị ảnh hưởng trực tiếp, phần lớn mọi người sẽ ưu tiên bảo vệ bản thân trước tiên.

HCD: Ấy mới là

Mất bạc mất vàng, có khi về lại tay người cũ;

Đức hao khó chuộc, một thuở xa rồi mấy kiếp cho xong.

Thất vật khả hoàn, tài vật do hoàn cố chủ;

Thất tâm nan phục, lương tri nhất khứ nan tầm.

Tui nói hoài không tin ráng chịu

Nguồn tin và chi tiết: https://www.buzzfeed.com/kelseyborresen/information-never-share-with-chatgpt-ai-chatbots?utm_source=flipboard&utm_content=topic/technology

HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những “tiếng mới” khó hiểu khó nghe)

5 điều không nên nói với Trí Tuệ Nhân Tạo

Ngày càng nhiều người dùng ChatGPT và các chương trình trò chuyện AI như Gemini, Copilot, Claude trong sinh hoạt hàng ngày. Một cuộc khảo sát gần đây của Trung tâm Imagining the Digital Future thuộc Đại học Elon cho thấy một nửa người Mỹ hiện đang dùng những công nghệ này. Lee Rainie, giám đốc trung tâm, nói rằng ông ấn tượng với cách những công cụ này đang len lỏi vào đời sống xã hội của mọi người.

Mặc dù những công cụ này hữu ích khi giúp viết email hay lên danh sách câu hỏi cho bác sĩ, bạn vẫn nên cẩn thận với lượng thông tin chia sẻ.

Một nghiên cứu gần đây của Viện AI Nhân bản thuộc Đại học Stanford giúp giải thích lý do. Các nhà nghiên cứu đọc chính sách riêng tư của sáu nhà phát triển chương trình trò chuyện AI hàng đầu ở Mỹ (ChatGPT của OpenAI, Gemini của Google, Claude của Anthropic, Nova của Amazon, MetaAI của Meta, và Copilot của Microsoft) và thấy rằng tất cả đều dùng cuộc trò chuyện của khách hàng để "huấn luyện và làm tốt hơn mô hình" theo mặc định, và "một số giữ dữ liệu này mãi mãi".

Chuyên gia an ninh mạng George Kamide cho biết mọi người thường đánh giá thấp mức độ thông tin họ chia sẻ với chatbot có thể được lưu lại, phân tích, và tái sử dụng. Nhiều mô hình ngôn ngữ lớn được điều chỉnh bằng thông tin từ người dùng, nghĩa là cuộc trò chuyện có thể góp phần vào cách chương trình phản ứng trong tương lai. Nếu cuộc trò chuyện chứa thông tin nhận dạng, dữ liệu nhạy cảm, hoặc thông tin bí mật, chúng có thể trở thành phần của kho dữ liệu nằm ngoài tầm kiểm soát của người dùng. Dữ liệu chính là giá trị lớn nhất mà công ty AI rút ra từ chúng ta.

Dưới đây là 5 loại thông tin bạn nên suy nghĩ kỹ trước khi chia sẻ:

1. Thông tin nhận dạng cá nhân

Bao gồm họ tên đầy đủ, địa chỉ nhà, số điện thoại, và các số giấy tờ như chứng minh nhân dân, hộ chiếu, bằng lái xe. Chia sẻ những thông tin này với chatbot "tạo ra nguy cơ dữ liệu bị ghi lại hoặc thao tác theo cách khiến bạn dễ bị đánh cắp danh tính, lừa đảo, hoặc bán lại cho môi giới dữ liệu". Nếu dùng ChatGPT để chỉnh sửa hồ sơ xin việc, hãy xóa thông tin nhận dạng trong tài liệu trước để an toàn.

1. Chuyện riêng tư về đời sống cá nhân

Người ta thường thoải mái kể chuyện riêng tư với chatbot hơn là tìm trên Google vì chatbot cho phép đối thoại qua lại, tạo cảm giác giống người thật. Điều này tạo cảm giác an toàn giả tạo, khiến người ta sẵn sàng cung cấp thông tin cá nhân hơn so với công cụ tìm kiếm tĩnh. Những chi tiết nhạy cảm về suy nghĩ, hành vi, tâm trạng, hoặc quan hệ không được pháp luật bảo vệ và có thể dùng làm bằng chứng tại tòa. Số người dùng chatbot như bác sĩ tâm lý, huấn luyện viên cuộc sống, hoặc bạn đời ảo đã đáng lo ngại.

1. Thông tin sức khỏe

Một cuộc thăm dò năm 2024 cho thấy 1/6 người lớn tìm đến chatbot AI ít nhất mỗi tháng một lần để hỏi về sức khỏe. Việc này có thể hữu ích nhưng tiềm ẩn rủi ro về riêng tư (và cả độ chính xác). Khác với bác sĩ, hầu hết chatbot phổ biến không bị ràng buộc bởi luật HIPAA (luật về bảo mật y tế ở Mỹ). Tránh chia sẻ chi tiết y tế cá nhân, kể cả hồ sơ bệnh án. Nếu nhập dữ liệu liên quan đến sức khỏe, hãy xóa thông tin nhận dạng khỏi câu hỏi.

1. Thông tin công việc bí mật hoặc độc quyền

Nếu định dùng chatbot AI để hỗ trợ công việc, hãy thận trọng. Đừng nhập dữ liệu nội bộ, báo cáo, thông tin khách hàng, mã nguồn, hoặc bất kỳ thứ gì bị ràng buộc bởi thỏa thuận giữ kín. Nhiều nền tảng chat AI hoạt động trên hệ thống chung, và dù bảo mật tốt, thông tin nhập vào vẫn có thể được ghi lại để "cải thiện mô hình". Một câu hỏi chứa dữ liệu nhạy cảm có thể vi phạm quy định hoặc hợp đồng.

1. Thông tin tài chính

Phiếu lương, thông tin ngân hàng, tài khoản đầu tư, và chi tiết thẻ tín dụng không nên chia sẻ với chatbot AI. Dịch vụ Công nghệ Thông tin của Đại học Kentucky khuyên rằng: "Dù AI có thể đưa ra lời khuyên tài chính chung, an toàn hơn là hỏi chuyên gia tài chính cho chuyện riêng để tránh nguy cơ bị hack hoặc lạm dụng dữ liệu". Tương tự với tờ khai thuế và giấy tờ liên quan đến tiền lương. Nếu lộ ra, chúng có thể bị dùng để tống tiền, lừa đảo, hoặc tấn công lừa đảo xã hội nhắm vào bạn hoặc gia đình.

Nếu đã chia sẻ rồi thì sao?

Khó có thể rút lại. Nhưng bạn vẫn có thể giảm thiểu tổn hại. Theo Kamide: Một khi dữ liệu đã vào kho huấn luyện, "bạn không thể thực sự lấy lại được". Tuy nhiên, anh ấy khuyên nên xóa lịch sử trò chuyện "để ngăn dữ liệu bị rút ra nếu ai đó xâm nhập tài khoản của bạn".

Sau đó, hãy nghĩ xem bạn thoải mái chia sẻ gì với chatbot AI từ nay về sau. Hãy coi các cuộc trò chuyện AI như "không gian bán công khai thay vì nhật ký riêng tư". "Hãy có chủ đích và giản lược trong những gì bạn chia sẻ. Trước khi gửi tin nhắn, tự hỏi: ‘Tôi có thoải mái khi thấy điều này trong nhóm chat gia đình hoặc kênh Slack công ty không?’" Bạn cũng có thể điều chỉnh cài đặt riêng tư của chatbot AI để giảm (nhưng không xóa hết) rủi ro – như tắt lịch sử trò chuyện hoặc chọn không cho phép dùng cuộc trò chuyện để huấn luyện mô hình.

Khi viết câu hỏi, nên dùng tên giả và ngôn ngữ chung chung để tránh tiết lộ quá nhiều thông tin cá nhân hoặc bí mật. Ví dụ: dùng "một khách hàng trong lĩnh vực y tế" thay vì "một bệnh nhân tại Bệnh viện St. Mary" để "giữ ngữ cảnh mà bảo vệ danh tính".

Tuy nhiên, trách nhiệm không chỉ thuộc về người dùng. Các nhà phát triển AI và người làm chính sách cần tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân thông qua "luật riêng tư liên bang toàn diện, chọn tham gia huấn luyện mô hình, và lọc thông tin cá nhân khỏi đầu vào chat theo mặc định". Kamide gọi đây là "thời khắc định hình đạo đức số". "Khi những hệ thống này càng bắt chước cách giao tiếp của con người, càng dễ quên chúng chỉ là máy tính xử lý dữ liệu, không phải bạn thân hay bạn bè".

Ý kiến độc giả

Bình luận nổi bật từ Qtiplord: "Vậy là mấy thứ mà ta đã biết không nên chia sẻ từ trước khi có AI rồi mà."

HCD: Đó chỉ là

Máy vốn vô tri, mượn cõi trần duyên chớ lầm bản ngã;

Tâm còn chiếu kiến, giữ căn thanh tịnh mới vẹn chân như.

From: sao khue <saokhuecanada@

Sent: Saturday, July 25, 2026 12:37 CH

Subject: Re: Người tốt việc tốt, khoa hoc gia nói về linh tính trực giác, Góc đố vui và lời giải.

Kính anh, Anh làm như đang viết Tâm quốc chí diễn nghĩa với 2 câu thơ mở đầu .cảm ơn anh

Sao Khuê

HCD: Cám ơn chị Sao Khuê.

HỒI THỨ BA MƯƠI MỘT

Trư Bát Giới Nói Khích Hầu Vương

Tôn Hành Giả Mưu Trừ Yêu Quái

Trích Tam Quốc Diễn Nghĩa:

Đời sau có người vịnh thơ khen ngựa Xích-thố rằng:

Ngàn dặm mù bay tít nẻo xa,

Trèo non vượt nước khéo xông pha!

Cương tơ chặt đứt, rung chuông ngọc,

Rồng đỏ trên trời hẳn mới xa!

From: nang huynh <nlehuynh@

Sent: Saturday, July 25, 2026 6:11 CH

Subject: Giải đáp các câu đố

Câu 1: the word: and

Câu 2: dùng bình phương: 5^2 + 5^2 + 5^2 + 5 = 25+25+25+5 = 80

Câu 3: x = 70°

Cảm ơn Anh, chúc Anh mạnh khỏe

Năng

Yahoo Mail: Search, Organize, Conquer

HCD: Cám ơn anh Năng

From: an cao <an4648@

Sent: Saturday, July 25, 2026 10:49 CH

Subject: Re: [quanvenduong] FW: Người tốt việc tốt, khoa hoc gia nói về linh tính trực giác, Góc đố vui và lời giải.

Kính thầy, Kính thầy,

Liên quan đến Đố vui 1 (21-Jul-2026) tôi xin góp ý:

Nếu Đố vui là “hãy thêm các ký hiệu toán học vào giữa các con số sao cho phương trình đúng (3 3 8 8 = 24)” thì chỉ cần tìm các số 3 và 8 hoặc 4 và 6

Thầy Năng đã dùng lũy thừa mà tìm được 3 và 8 (1+38-1=24)

Tôi đi tìm hai số 4 và 6

Biết rằng 4=3+1, mà 1 thì bằng 8 chia cho 8. Phương trình 4=3+8/8

Số 6 thì phải dùng giai thừa 3! (321=6)

Đáp số: 3!(3+8/8)=24

Câu đố 2 (25-Jul-2026).

Tôi có suy nghĩ số 80 là 120 trừ đi 40, bởi vì tôi còn nhớ giai thừa 5! là 120 (54321).

Vậy, tôi đi tìm số 40. Nó có thể là 25+15, bởi vì số 25 thì quá dễ (55).

Con số quyết định là 15, nhưng không thể dùng toán cộng ba con số 5 (5+5+5 quá nhiều con số 5). Suy nghĩ hồi lâu, tôi nhớ ra giai thừa kép của 5 là 15 (5!!=531).

Tôi rất vui khi làm được Câu Đố Khó, xin cám ơn thầy rất nhiều.

Đáp số: -55-5!!+5!=80

Kính,

An Cao

HCD: Cám ơn anh An
Cách anh giải hay quá.

Quốc gia lương thiện nhất, năm điều đừng nói với AI, Góc đố vui và lời giải..doc