Một bài viết quá hay của nhà Bình Luận & Phân Tích Nhung Lam.
Diem ‘Richard’ Nguyen
From: Nhung Lam via Vaca <vaca+vlzzjgs5_@gaggle.email>
Date: Sun, Aug 30, 2026 at 06:22
Bài viết ngày 29/8/2026 – Khi Bộ trưởng Tài Chính Scott Bessent lâm chiến.
Mấy hôm nay ông Bộ trưởng Tài Chính Scott Bessent nói hơi nhiều. Lần này ông không xuất hiện để giải thích hay trấn an bà con như những lần trước, mà để tuyên bố những chiến lược rất quan trọng liên quan đến vận mạng của nước Mỹ.
Những lần trước ông Bessent đã nói gì?
-Ngày ông Trump khởi động cuộc chiến thuế quan đầu tháng 4 năm ngoái, ông Bộ trưởng Tài Chính Bessent xuất hiện hầu như mỗi ngày để giải thích lợi ích của thuế quan.
-Vài tháng sau, khi thị trường chứng khoán lên xuống mỗi ngày như rollercoaster khiến bà con muốn đứng tim, thì ông Bessent lại xuất hiện khuyên mọi người đừng hoảng hốt, và chỉ đường cho bà con làm giàu: “giá cổ phiếu xuống thì tại sao không mua thêm vào”, người nào hồi đó nghe lời ông thì bây giờ giàu to.
-Đến tháng 2, khi ông Trump khởi động chiến tranh với Iran khiến giá xăng, giá nhu yếu phẩm và lạm phát tăng lên, thì ông Bessent xuất hiện thêm một lần nữa để trấn an bà con, rằng đây chỉ là tình trạng ngắn hạn, bà con ráng đợi đến sau tháng 6 thì sẽ thấy giá cả và lạm phát giảm mạnh hơn bao giờ.
Bây giờ là cuối tháng 8.
-Thuế quan đợt 1 thu được khoảng 167 tỷ đã bị Tối Cao Pháp Viện phán quyết rằng chính quyền của ông Trump dùng sai đạo luật nên ông phải trả tiền lại cho “người ta”. Vậy là số tiền $2000 ông Trump hứa tặng cho mỗi người trở thành như gió thoảng.
-Thuế quan đợt 2 vừa khởi động dựa trên một đạo luật khác. Bà con ớn lạnh không biết nước Mỹ có trở lại những ngày đau tim nhìn thị trường chứng khoán và giá cả lên xuống kiểu rollercoaster như tháng 4 năm ngoái hay không.
-Chiến tranh với Iran không biết ngày nào mới chấm dứt. Cái eo biển Hormuz vẫn còn “vô định”. Bà con nghe tin ông Trump tuyên bố Hoa Kỳ làm chủ eo biển cùng một lúc với tin Iran và Oman đã đạt thỏa thuận về eo biển này. Chẳng ai biết ai đúng ai sai.
-Giá cả và lạm phát vẫn còn cao mà nợ của chính phủ đã lên đến 40 ngàn tỷ. Truyền thông phe tả đỗ tội cho ông Trump đã dốc tiền nhiều quá vào một cuộc chiến không nên xảy ra.
Đúng vào lúc bà con nản chí để mặc cho chuyện tới đâu hay tới đó, thì ông Bessent xuất hiện…Lần này ông lâm chiến thật chứ không à ừm à ừm trấn an bà con như mọi khi.
Tuần trước, ông Bessent xuất hiện vài ba lần để báo cho bà con là Bộ Tài Chính sẽ mua lại trái phiếu dài hạn. Chiến dịch này được gọi là “Treasury Twist”, nói theo kiểu giang hồ là thao túng thị trường trái phiếu.
Tuần này, ông Bessent xuất hiện thêm vài ba lần nữa để công bố chiến lược phong tỏa kinh tế Iran đợt 2 “Economic D-Day”, tàn bạo hơn chiến lược phong toả kinh tế “Economic Fury” của đợt 1. Ông Rubio báo với các đồng minh Hoa kỳ rằng cuộc chiến với Iran đang chuyển từ các cuộc tấn công sang các biện pháp trừng phạt, (from strikes to sanctions). Xem ra cuộc chiến bây giờ đang nằm trong tay ông Bessent nhà mình.
Trước đó, ông Bessent đã xuất hiện một lần vào ngày 16 tháng 7 trong Hội nghị “Chiến dịch toàn cầu chống lại mối đe dọa xuyên quốc gia của Chủ nghĩa Khủng bố từ Cánh tả Cực đoan – Global offensive against the transnational threat of Radical Left terrorism” do Hoa Kỳ tổ chức. Ông đọc một bài diễn văn rất quan trọng đề cập đến chiến lược “Financial Warfare”, sẽ được thi hành nhằm cắt đứt nguồn tài trợ chính cho “Khủng bố từ Cánh tả Cực đoan”. Bài diễn văn của ông ít được nhiều người chú ý vì bà con lúc đó đang bận xem World Cup.
Như thế, cùng một lúc ông Bessent tung ra 3 chiến lược. Chiến lược nào cũng dính tới tiền bạc. Liệu những chiến dịch này có phải là những đòn chí mạng cuối cùng để giảm áp lực vay nợ của chính phủ, chấm dứt chiến tranh với Iran, và cắt đứt nguồn tài trợ cho “Khủng bố từ Cánh tả Cực đoan” không?
Người nào biết về kinh nghiệm của ông Bessent trong 2 giai đoạn ông làm việc cho ông George Soros vào thời gian 1991-2000 và 2011-2015, thì dám cá cược rằng ông sẽ thành công. Chỉ không chắc chắn 100% vì lần này phải đương đầu với Iran và như thế cũng đương đầu với ông khổng lồ Trung Quốc đứng đằng sau. Cộng sản mà hỗ trợ với Hồi giáo quá khích thì … xem như hai chọi một.
Ông Bessent đã làm gì trong thời gian 1991-2000 và 2011-2015?
Năm 1992: Ông Bessent, lúc đó 29 tuổi, đã dự đoán rằng Ngân hàng Anh Quốc không thể duy trì giá trị đồng bảng Anh trong Cơ chế Tỷ giá hối đoái Châu Âu (ERM) mà không phá hủy nền kinh tế trong nước của chính mình. Cho nên ông đã bán khống một lượng lớn đồng bảng Anh, khiến tiền của Anh bị phá giá, và ông đã thu về lợi nhuận 1 tỷ đô la cho công ty chỉ trong một ngày.
Năm 2013: Ông Bessent dự đoán rằng những thay đổi trong chính sách kinh tế của Nhật Bản sẽ làm giảm giá trị đồng tiền này. Cho nên ông đã đặt cược lớn vào việc đồng Yen Nhật sẽ giảm giá trị và bán khống một lượng lớn tiền Yen, mang lại cho công ty khoản lợi nhuận 1 tỷ đô la.
Năm nay, ông đặt cược rất lớn vào 3 chiến lược rất quan trọng sau đây:
Chiến dịch 1: Giảm áp lực vay nợ – Mua lại trái phiếu dài hạn.
Vào ngày 19 tháng 8 vừa qua, ông Bessent tuyên bố Bộ Tài Chính sẽ tăng gấp đôi số tiền mua lại trái phiếu dài hạn từ 2 tỷ đến 4 tỷ.
Ông cho biết chương trình mua lại bắt đầu từ ngày 9/9/2026 và kéo dài đến ngày 4/11/2027. Bộ Tài Chính sẽ mua lại một số trái phiếu dài hạn lâu đời, đặc biệt là các trái phiếu có kỳ hạn từ 10 đến 30 năm.
Hoa Kỳ hiện đang đối mặt với thâm hụt ngân sách rất lớn và chi phí lãi suất tăng cao. Lợi suất trái phiếu (bond yield) kỳ hạn 30 năm gần đây đã đạt khoảng 5.3%, mức cao nhất kể từ năm 2007.
Lợi suất trái phiếu dài hạn cao hơn có nghĩa là:
• Chi phí lãi suất liên bang cao hơn
• Lãi suất thế chấp (mortgages) cao hơn
• Vay nợ doanh nghiệp đắt hơn
• Thị trường nhà ở và đầu tư suy yếu
• Áp lực lớn hơn lên ngân sách liên bang
Việc mua lại trái phiếu dài hạn sẽ khiến số lượng cầu tăng. Nhu cầu mua vào tăng khiến giá trái phiếu tăng. Giá trái phiếu tăng khiến lợi suất giảm. Như thế chi phí vay dài hạn của chính phủ cũng như của tư nhân từ đó sẽ giảm. Chi phí giảm sẽ giảm theo áp lực trả nợ.
Bộ Tài Chính có thể dùng số tiền mặt dự trữ đang nằm trong TGA / Treasury General Account tại Cục Dự trữ Liên bang, để tài trợ cho việc mua lại trái phiếu, hiện nay là 940 tỷ.
Bộ Tài Chính cũng có thể tăng số lượng mua trái phiếu ngắn hạn với lãi suất hiện tại thấp hơn để mua lại trái phiếu dài hạn đang có lãi suất cao hơn, mục đích để làm giảm lãi suất trái phiếu dài hạn. Nếu sau này chính phủ cần vay thêm tiền và mua thêm trái phiếu dài hạn thì sẽ chịu lãi suất thấp hơn.
Mục tiêu của ông Bessent là kiềm chế đà tăng của lãi suất trái phiếu dài hạn và tăng thanh khoản cho thị trường trái phiếu loại này. (Thanh khoản là mức độ dễ dàng mua hoặc bán một tài sản với số lượng lớn mà không làm giá của tài sản đó biến động mạnh. Thanh khoản cao = mua bán dễ và nhanh, ít làm giá thay đổi. Thanh khoản thấp = khó mua bán và dễ làm giá biến động mạnh).
Ông Bessent muốn đưa ra một tín hiệu cho thị trường là “Nền kinh tế Hoa Kỳ mạnh mẽ hơn so với mức lợi suất cao của trái phiếu dài hạn này.”
Quá trình này có thể nới lỏng các điều kiện tài chính trong khi Cục Dự trữ Liên bang (FED) đang muốn thắt lại. Ngày hôm qua, tại hội nghị Jackson Hole, ông chủ tịch FED Kevin Warsh lưu ý rằng mức lạm phát đang còn cao và cảnh báo ngân hàng trung ương có thể tăng lãi suất nếu giá cả không giảm xuống. Xem như lần này ông Warsh nhường ông Bessent một hiệp.
Chiến lược của ông Bessent dĩ nhiên là bị một số chuyên gia chỉ trích, rằng có thể sẽ khiến đồng đô la mất giá, nhưng nếu ông Bessent không đặt cược vào cuộc “thao túng” thị trường kiểu này, thì chính phủ Mỹ sẽ không thể trả nổi cả nợ lẫn lời.
Chiến dịch 2: Chấm dứt chiến tranh Iran – Phong tỏa kinh tế đợt 2.
Vào ngày 24 tháng 8, ông Bessent công bố chiến lược phong tỏa kinh tế Iran mới mà ông gọi là “Economic D-Day”, là cuộc phong tỏa toàn diện tất cả các hệ thống tài chính của Iran và các quốc gia làm ăn buôn bán với quốc gia này, mục đích là cắt đứt các huyết mạch tài chính của Iran.
Ông Bessent cho biết TT Trump đang điện thoại cho các nhà lãnh đạo thế giới và yêu cầu họ hợp tác ngừng giao dịch với Iran.
Ông Bessent cảnh báo: “Bất kỳ thực thể nào tạo điều kiện cho hoạt động rửa tiền thay mặt cho Iran sẽ bị xóa khỏi hệ thống đô la Mỹ…Không ai vượt quá tầm với của các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ".
Các lệnh trừng phạt mới nhắm vào các lĩnh vực tiền điện tử, công nghệ, vàng, hàng không và vận tải đường biển. Khoảng 60 thực thể, cá nhân, và tàu thuyền bị nêu tên. Danh sách này gồm đa số là của Trung Quốc, thế nào cũng đụng độ với anh Ba, nhưng đó cũng là mục tiêu của Hoa Kỳ: gây thiệt hại lên sự phát triển kinh tế của Trung Quốc để TQ buộc Iran phải chấm dứt chiến tranh.
Các quốc gia hay các công ty nào muốn tiếp tục làm ăn với Iran, nếu chưa thấy quan tài thì xem lại vụ ông Trump bắt bà Mạnh Vãn Châu (Meng Wanzhou), con gái nhà sáng lập Huawei và là CFO của Huawei, với lý do là công ty này đã vi phạm lệnh cấm vận Iran trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump.
Tuy nhiên, thời gian đó (2018) ông Trump chú trọng đến sự bành trướng quá nhanh về công nghệ thông tin và tin học tân tiến của TQ nhiều hơn.
Công ty mà ông nhắm tới là Huawei. Ông không chỉ có một lý do là Huawei đe dọa đến nền an ninh của Hoa Kỳ, mà ông còn có một lý do khác, đó là cầm chân Huawei lại, để ngăn công ty này trở thành công ty đứng đầu thế giới về công nghệ thông tin, nhờ đó mà một số công ty công nghệ thông tin hàng đầu của Hoa Kỳ có đủ thời gian để bắt kịp công ty Huawei, trong đó có SpaceX và Apple.
Vào cuối năm 2018, khi Huawei tung tin sẽ ra các sản phẩm với hệ thống 5G, thì công ty Apple vẫn đang còn bán ra những sản phẩm với hệ thống 4G và công ty SpaceX chỉ mới phóng lên quỹ đạo một phần chuỗi vệ tinh của hệ thống Starlink.
Ông Trump đã dựa vào lý do Iran đang bị Hoa Kỳ cấm vận để đưa đến việc yêu cầu Canada bắt “dùm” bà Mạnh Vãn Châu vào ngày 1/12/2018, cáo buộc công ty này vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran và lừa dối các ngân hàng quốc tế về quan hệ của Huawei với công ty Skycom ở Iran. (Trên giấy tờ Huawei tuyên bố đã bán Skycom cho một bên thứ ba, nhưng theo hồ sơ của Bộ Tư pháp Mỹ, bên mua thật ra vẫn còn dưới sự kiểm soát của Huawei, xem như Huawei tiếp tục kiểm soát Skycom).
Đến tháng 1 năm 2019, Bộ Tư pháp Mỹ công bố cáo trạng gồm 13 tội danh đối với Huawei, các công ty liên quan và bà Mạnh Vãn Châu, bao gồm gian lận ngân hàng, gian lận điện tử, rửa tiền và vi phạm lệnh trừng phạt Iran.
Trung Quốc và các đối tác của Iran nếu còn muốn tiếp tục làm ăn với Iran thì hãy nhớ đến bài học của Huawei năm nào.
Hôm nay, ông Trump đã viết trên mạng xã hội TruthSocial: “Hoa Kỳ đạt thỏa thuận kiểm soát đa số 65 tỷ thùng trữ lượng dầu của Venezuela. Thỏa thuận lịch sử này giúp tăng hơn 2 lần trữ lượng dầu của Mỹ, gia tăng đáng kể nguồn cung dầu, giảm đáng kể giá nhiên liệu cho toàn thể người dân Mỹ trong tương lai lâu dài”.
Chiêu này của ông Trump là lời nhắn nhủ tới Iran và tới bà con là cuộc phong tỏa kinh tế Iran lần này sẽ không ảnh hưởng tới nguồn dầu và giá dầu của Mỹ, và cũng là lời nhắn nhủ với Canada là “anh … sắp không cần … dầu của em nữa em ơi”!
Chiến lược 3: Cắt đứt nguồn tài trợ chính cho “Khủng bố từ Cánh tả Cực đoan”.
Trước đại diện của 60 quốc gia đến tham dự hội nghị “Chiến dịch toàn cầu chống lại mối đe dọa xuyên quốc gia của Chủ nghĩa Khủng bố từ Cánh tả Cực đoan” vào ngày 16 thành 7 vừa qua, ông Bessent đã định nghĩa Khủng bố Cánh tả Cực đoan chính là “các mối đe dọa mới do các bạo lực chính trị và khủng bố cực tả” gây ra.
Trong Hội nghị này, ông Bessent mở đầu bài diễn văn bằng câu nói: “Chúng ta bắt đầu từ nơi mọi chiến dịch khủng bố đều làm: đó là huyết mạch tài chính”. Cho nên ông không nói “bắt những kẻ khủng bố” mà ông nói chiến lược của Bộ Tài Chính là đánh vào hệ thống tài chính nuôi dưỡng các tổ chức này.
Và ông Bessent đưa ra những biện pháp của Bộ Tài Chính, bắt đầu là nguồn tiền từ đâu tới và biến đi đâu.
Truy tìm nguồn tiền: Xác định nguồn gốc của các khoản tiền bất hợp pháp. Theo dõi dòng tiền xuyên biên giới và những người đứng sau mạng lưới.
Cắt quyền tiếp cận hệ thống tài chính: Ngăn tổ chức khủng bố sử dụng ngân hàng, hệ thống thanh toán và các kênh tài chính của Mỹ. Sử dụng phong tỏa để đóng băng tài sản và cấm giao dịch khi có căn cứ pháp lý.
Phá vỡ toàn bộ mạng lưới, không chỉ một tổ chức: Không chỉ xử lý nhóm thực hiện bạo lực mà còn tìm người tài trợ, trung gian, công ty bình phong và các tổ chức hỗ trợ.
Điều tra tổ chức phi lợi nhuận và từ thiện bị lợi dụng: Xác định tổ chức nào dùng tư cách nonprofit/charity để chuyển tiền bất hợp pháp. Kiểm tra việc sử dụng tình trạng miễn thuế khi có dấu hiệu bị lạm dụng.
Kiểm tra người nhận tài trợ: Áp dụng nguyên tắc tương tự “Know Your Customer (KYC)” của ngân hàng. Tổ chức từ thiện phải biết “Know Your Grantee” – biết tiền của mình cuối cùng đi đến ai.
Truy trách nhiệm những người điều hành:
Điều tra cán bộ, giám đốc, người quản lý hoặc trung gian tìm ra bằng chứng cho thấy họ cố ý tạo điều kiện cho tài trợ bất hợp pháp hoặc bạo lực. Không chỉ xử lý pháp nhân mà còn người có trách nhiệm.
Phối hợp nhiều cơ quan:
OFAC: trừng phạt, phong tỏa tài sản và cấm giao dịch. (OFAC / Office of Foreign Asset Control, là cơ quan quản lý và thực thi các biện pháp trừng phạt kinh tế và thương mại để hỗ trợ chính sách đối ngoại và các mục tiêu an ninh quốc gia của Hoa Kỳ).
FinCEN: phân tích và truy tìm các giao dịch tài chính đáng ngờ. (FinCEN / Financial Crimes Enforcement Network, là cơ quan bảo vệ hệ thống tài chính Hoa Kỳ khỏi việc sử dụng bất hợp pháp, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố, đồng thời thúc đẩy an ninh quốc gia).
IRS-CI: điều tra tội phạm tài chính và lạm dụng hệ thống thuế. (IRS-CI / IRS Criminal Investigation, là cơ quan thực thi pháp luật hình sự của Sở Thuế vụ, có trách nhiệm điều tra các vi phạm hình sự tiềm ẩn của bộ luật thuế và các tội phạm tài chính liên quan).
Các cơ quan này chia sẻ và phối hợp thông tin với nhau.
Đánh vào các mạng lưới quốc tế: Vì nguồn tiền, người tài trợ và tổ chức trung gian có thể nằm ở nhiều quốc gia, Mỹ cần phối hợp với các chính phủ khác. Không để một tổ chức chuyển hoạt động sang nước khác để tránh trừng phạt.
Theo dõi các phương thức che giấu mới: Không chỉ tìm các giao dịch ngân hàng thông thường mà lập bản đồ những mạng lưới tài chính phức tạp và các cấu trúc trung gian được sử dụng để che giấu người hưởng lợi cuối cùng.
Giữ ranh giới giữa chống khủng bố và đàn áp chính trị: Không trừng phạt chỉ vì một người có tư tưởng cánh tả, cánh hữu, Hồi giáo hay bất kỳ hệ tư tưởng nào. Biện pháp phải dựa trên hành vi bất hợp pháp và bằng chứng, đồng thời tôn trọng tự do ngôn luận, lập hội và hội họp theo Hiến pháp.
Ông Bessent còn cho rằng “Khủng bố từ Cánh tả Cực đoan” là một sự hội tụ giữa một số phong trào cực tả và Hồi giáo cực đoan.
(Hội nghị này được tổ chức 3 tuần sau khi kết quả cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Dân Chủ tại tiểu bang New York vào ngày 24 tháng 6 cho thấy 3 ứng cử viên có khuynh hướng Dân Chủ Xã Hội đã chiến thắng).
Các biện pháp trên của Bộ Tài Chính, xem như là quá hoàn hảo, nhưng khi thi hành và bắt đầu đụng chạm đến việc cắt ngân sách từ các tổ chức thiện nguyện, và … từ tổ chức này chạy qua hai ba tổ chức “thiện nguyện ma” khác, rồi chảy vào quỹ tranh cử của … ai đó, thì thế nào cũng có biểu tình chống đối ngăn không cho chính quyền thi hành pháp luật.
Kết luận:
Dựa vào dự đoán chính xác và hành động táo bạo mà ông Bessent đã mang lại thành công vỹ đại cho một công ty, chứng tỏ ông là một người tài giỏi, liều lĩnh, và biết xoay sở. Hy vọng và cầu mong cho ông thành công trong tất cả các chiến lược mà ông đang gánh, để mang lại thành công cho nước Mỹ.
(Nói thêm ở đây để biết thêm về ông Bessent. Ông là người đồng tính. Ông lập gia đình với một ông cựu công tố viên của New York. Hai người có hai người con, sinh ra theo phương pháp mang thai hộ).
Nhung Lam
—
|
|