From: Lion Nguyen <luonguyen5920>
Date: Sun, Sep 6, 2026 at 03:46.
Theo Thu Sinh/ Epoch Times
(Bài viết tham khảo báo cáo của FOX NEWS.)
Mỹ mở rộng trừng phạt mạng lưới tài chính Iran, nhắm vào ngân hàng Thổ Nhĩ Kỳ
Bộ Tài chính Mỹ ngày 4/9 thông báo đưa Ngân hàng Đầu tư Golden Global có trụ sở tại Thổ Nhĩ Kỳ cùng hai công ty con vào danh sách trừng phạt. Washington cáo buộc các tổ chức này đã xử lý hàng chục triệu USD giao dịch cho Lực lượng Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC-QF), đồng thời cung cấp dịch vụ ngân hàng đại lý quốc tế cho các tổ chức tài chính Iran.
Washington siết mạng lưới chuyển tiền của Iran, áp đòn trừng phạt lên Thổ Nhĩ Kỳ (Ảnh minh họa. Nguồn: Shutterstock)
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố: “Các tổ chức tài chính đang phải trả giá đắt để nhận ra rằng chúng tôi nghiêm túc với ‘Chiến dịch Cô lập Kinh tế’”. Ông cảnh báo Mỹ sẽ tiếp tục phối hợp với các đồng minh và đối tác nhằm gây sức ép lên chính quyền Iran.
Ba đối tượng bị trừng phạt gồm Golden Global Bank, đặt tại Istanbul, cùng Golden Global Varlik Kiralama Anonim Sirketi và Golden Global Portfoy Yonetimi Anonim Sirketi. Theo Bộ Tài chính Mỹ, hai công ty con này do Golden Global Bank trực tiếp hoặc gián tiếp kiểm soát nên cũng bị đưa vào diện trừng phạt theo Sắc lệnh Hành pháp 13902.
Washington cáo buộc Golden Global Bank cung cấp dịch vụ ngân hàng đại lý cho các tổ chức tài chính Iran, tạo điều kiện để dòng tiền được chuyển qua các tài khoản quốc tế. Ngân hàng này cũng bị cáo buộc tham gia sắp xếp việc chuyển doanh thu từ dầu mỏ của Iran từ Trung Quốc sang Thổ Nhĩ Kỳ, sau đó số tiền được chuyển đổi thành tiền mặt và vàng.
Các biện pháp trừng phạt sẽ khiến toàn bộ tài sản và quyền lợi đối với tài sản của ba tổ chức nằm trong phạm vi tài phán của Mỹ hoặc do người Mỹ nắm giữ hay kiểm soát bị phong tỏa. Người Mỹ nhìn chung bị cấm thực hiện các giao dịch liên quan đến tài sản, tiền hoặc dịch vụ với những tổ chức này nếu không được cấp phép.
Động thái mới nằm trong “Chiến dịch Cô lập Kinh tế” (Operation Economic Outcast) được Bộ Tài chính Mỹ công bố ngày 24/8, nhằm cắt đứt mạng lưới tài chính mà chính quyền Iran sử dụng để chuyển doanh thu dầu mỏ, né tránh lệnh trừng phạt và luân chuyển tiền.
Chiến dịch tập trung vào nhiều lĩnh vực như dầu mỏ, tài sản kỹ thuật số, công nghệ, vàng, hàng không và vận tải biển. Mỹ cảnh báo các tổ chức nước ngoài hỗ trợ Iran rửa tiền, né trừng phạt hoặc chuyển tiền có thể bị hạn chế tiếp cận hệ thống tài chính Mỹ và đối mặt với các biện pháp trừng phạt thứ cấp.
Việc Golden Global Bank bị nhắm mục tiêu có ý nghĩa đáng chú ý vì Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên NATO và nằm tại vị trí kết nối các thị trường châu Âu, Trung Đông và châu Á. Các biện pháp của Mỹ có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận hệ thống tài chính Mỹ, thanh toán bằng USD và quan hệ ngân hàng đại lý quốc tế của ngân hàng này.
Bộ Tài chính Mỹ cho rằng Iran đang dựa vào các mạng lưới ngân hàng ngầm xuyên biên giới để chuyển tiền, mua vũ khí và hỗ trợ các lực lượng đồng minh trong khu vực. Washington dự kiến tiếp tục nhắm vào các cá nhân, doanh nghiệp, ngân hàng và tàu thuyền liên quan đến mạng lưới tài chính, dầu mỏ, vàng và vận tải biển của Iran.
Lý Ngọc t/h
Mỹ phong tỏa, Iran bị chặn đường đưa dầu sang Trung Quốc
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hôm thứ Sáu (4/9) cho biết, kể từ khi Mỹ tái áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran, Iran vẫn không thể vận chuyển dầu thô qua Eo biển Hormuz đến Trung Quốc. Bộ trưởng Tài chính Mỹ mô tả diễn biến này là bằng chứng cho thấy sức ép kinh tế đối với Iran đang ngày càng gia tăng.
Ảnh minh họa các tàu chở dầu trên eo biển Hormuz. (Nguồn ảnh: somkanae sawatdinak/ Shutterstock)
Trong một bài đăng trên X, ông Bessent viết: “Kể từ khi Mỹ tái áp đặt lệnh phong tỏa, không có lô dầu thô nào của Iran có thể thành công đi qua Eo biển Hormuz để vận chuyển đến Trung Quốc”.
Ông cho biết dầu thô đang chất đống trên các tàu bị mắc kẹt trong eo biển, trong khi hoạt động bổ sung hàng dự trữ của Iran bị cản trở. Việc phong tỏa càng làm gia tăng sức ép lên nguồn tài chính của chính quyền Iran.
Dữ liệu từ công ty theo dõi tàu biển Kpler cho thấy ít nhất 41 triệu thùng dầu thô và 22 tàu chở dầu không tải đang bị lực lượng Mỹ phong tỏa, mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư, trong khi hầu như không có tàu chở dầu mới nào có thể đi qua Eo biển Hormuz. Điều này không chỉ giáng đòn mạnh vào Iran mà còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các nhà máy lọc dầu độc lập của Trung Quốc, thường được gọi là các nhà máy “teapot” hay các nhà máy lọc dầu địa phương, vốn là những khách hàng lớn của nguồn dầu này.
“Mạch máu xuất khẩu của Iran đang bị cắt đứt: dầu bị mắc kẹt, khả năng lưu trữ hạn chế và nguồn thu nhanh chóng thu hẹp”, ông Bessent viết.
Theo dữ liệu của Kpler ngày 28/8, lượng dầu thô xuất khẩu được bốc tại các cảng Iran trong tháng 8 tính đến thời điểm đó đã giảm xuống còn khoảng 260.000 thùng/ngày, so với 1,7 triệu thùng/ngày vào tháng 8/2025, tức giảm hơn 80%. Phần lớn mức sụt giảm xảy ra sau ngày 14/7, khi bản ghi nhớ hiểu biết giữa Mỹ và Iran đổ vỡ và Mỹ tái áp đặt lệnh phong tỏa. Kể từ thời điểm đó, lượng dầu thô Iran được bốc lên tàu đã giảm 70%.
Theo Reuters và dữ liệu ngành, các nhà máy lọc dầu “teapot” tại tỉnh Sơn Đông, chiếm khoảng 1/5 công suất lọc dầu của Trung Quốc, là những khách hàng lớn nhất của dầu thô Iran. Các nhà phân tích cảnh báo rằng từ cuối tháng 9, những nhà máy này sẽ rơi vào tình trạng “gần như không còn dầu thô Iran mới để mua”, buộc phải chuyển sang mua dầu từ Brazil, Iraq và Nga, hoặc phải giảm công suất hoạt động kể từ tháng 10.
Tính đến ngày 30/8, các lực lượng thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã chuyển hướng 83 tàu thương mại, vô hiệu hóa 3 tàu và lên kiểm tra 2 tàu nhằm đảm bảo các tàu này tuân thủ lệnh phong tỏa.
Kể từ tuần trước, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã mở rộng chiến dịch “Kẻ bị ruồng bỏ về kinh tế” nhằm vào Iran, đồng thời gia tăng sức ép với mục tiêu cắt đứt mạng lưới tài chính và các nguồn thu của chính quyền Iran.
Bob McNally, Chủ tịch công ty Rapidan Energy, nói với CNBC rằng xuất khẩu dầu là “mạch máu” của Iran và chính quyền Trump đang đặt cược vào việc sức ép kinh tế cuối cùng sẽ khiến Iran cạn kiệt nguồn tài chính và buộc phải nhượng bộ.
Hạ Vũ/ Epoch Times