Greenland và Nghệ Thuật Đàm Phán của Trump
Nguyễn Thị Bé Bảy
Ngày 25/9/2026
Dẫn nhập:
Greenland, một hòn đảo lớn nhất thế giới nhưng dân số chỉ có khoảng 57 ngàn người. Đây là vùng lãnh thổ bán tự trị thuộc Đan Mạch mà Tổng Thống Donald J.Trump có ý định mua lại. Và ông đã công bố ý định mua lại hòn đảo này vào năm 2019 trong nhiệm kỳ I của ông.
Đến nhiệm kỳ II, ông lặp lại ý định này, dĩ nhiên là gặp sự phản đối gắt gao của Đan Mạch cũng như Greenland. Nhưng sau nhiều lần trao đổi công khai lẫn bí mật với nhiều căng thẳng, vấn đề đã được giải quyết ổn thỏa giữa 3 bên. Một bản thỏa thuận chính thức đã được 3 nguyên thủ là Tổng Thống Hoa Kỳ Donald J. Trump, Thủ Tướng Đan Mạch bà Mette Fredenksen, và Thủ Hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cùng ký kết vào ngày 22 tháng 9 năm 2026 tại trụ sở Liên Hiệp Quốc ở New York, bên lề Khóa Họp Thứ 81 Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc.
Kết quả trên đây được đánh giá là một thắng lợi to lớn của Tổng Thống Trump về phương diện ngoại giao cũng như về phương diện phòng thủ chiến lược và an ninh lãnh thổ, chẳng những của Hoa Kỳ, Greenland và Đan Mạch nói riêng, mà còn cả vùng Bắc Cực rộng lớn nói chung, hiện đang chịu sự thao túng nặng nề của Nga và Trung Cộng.
Cần nhắc lại trước tiên, TT Trump ra giá sẽ mua lại Greenland, tuy nhiên chung cuộc, Hoa Kỳ không tốn một cent nhưng vẫn đạt đến một thỏa thuận mà theo bài phát biểu của Thủ Hiến Greenland, đây là một tình trạng “win,win,win” cho cả 3 phía Hoa Kỳ, Đan Mạch và Greenland!
Đối với Đan Mạch, quốc gia này vẫn giữ chủ quyền Greenland. Đối với Greenland, người dân vẫn có quyền tự quyết. Đối với Hoa Kỳ, sẽ đặt những căn cứ quân sự vô thời hạn, quyền khai thác tài nguyên và quan trọng nhất, không có bất cứ quốc gia thù địch với Hoa Kỳ được bén mảng tại đây.
Dưới đây là dòng thời gian các diễn biến dẫn đến kết quả chung cuộc, một lần nữa khẳng định “Nghệ Thuật Đàm Phán” của Trump đã đạt đến mức thượng thừa!
(Trích AP- Geir Moulson, ngày 22/9/2026)
- Tháng 8 năm 2019: Trong nhiệm kỳ đầu tiên, TT Trump bày tỏ sự quan tâm đến việc mua lại Greenland cho Hoa Kỳ, nhưng cho biết đây “không phải là vấn đề cấp bách hàng đầu”. Thủ Tướng Đan Mạch Mette Frederiksen bác bỏ ý tưởng này và gọi đó là “một cuộc thảo luận vô lý”. Sau đó, ông Trump tuyên bố hủy chuyến thăm Đan Mạch vì bà Frederiksen đã đưa ra phát ngôn “khó nghe” khi từ chối ý định của ông.
- Ngày 22 tháng 12 năm 2024: Vài tuần trước khi bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, Tổng Thống đắc cử Trump tái khẳng định sự quan tâm của mình, tuyên bố rằng “quyền sở hữu và kiểm soát Greenland là điều hoàn toàn cần thiết”. Thủ Tướng Greenland, ông Múte Bourup Egede, khẳng định: “Chúng tôi không phải là món hàng để bán và sẽ không bao giờ bán mình”.
- Ngày 7 tháng 1 năm 2025: Con trai của ông Trump, Donald Trump Jr. đến thăm Greenland. Tổng Thống đắc cử tuyên bố ông không loại trừ việc có thể sử dụng quân sự để giành quyền kiểm soát Greenland.
- Ngày 11 tháng 3 năm 2025: Dân chúng Greenland bầu ra quốc hội mới; kết quả mang lại chiến thắng cho đảng Demokraatit của ông Jens-Frederik Nielsen. Ngay sau đó, cả 5 đảng trong cơ quan lập pháp đều bác bỏ ý định của ông Trump về việc Hoa Kỳ tiếp quản quyền kiểm soát.
- Ngày 27 tháng 3 năm 2025: Bốn trong số năm đảng tại Quốc Hội Greenland đồng ý thành lập chính phủ liên minh do ông Nielsen giữ chức Thủ Hiến.
- Ngày 28 tháng 3 năm 2025: Phó Tổng thống JD Vance đến thăm Căn Cứ Không Gian Pituffik ở tây bắc Greenland và cáo buộc Đan Mạch không đầu tư thỏa đáng cho an ninh của hòn đảo này.
- Ngày 29 tháng 3 năm 2025: Ngoại Trưởng Đan Mạch chỉ trích gay gắt về giọng điệu trong những lời phê bình của Hoa Kỳ. Ông Trump tuyên bố không bao giờ loại trừ việc sử dụng “sức mạnh quân sự”.
- Ngày 27 tháng 8 năm 2025: Bộ Ngoại Giao Đan Mạch triệu mời nhà ngoại giao cấp cao nhất của Hoa Kỳ tại Copenhagen sau khi một đài truyền hình Đan Mạch đưa tin rằng, có ít nhất ba cá nhân có liên quan với ông Trump đang thực hiện các hoạt động gây ảnh hưởng bí mật tại Greenland.
- Ngày 21 tháng 12 năm 2025: TT Trump thông báo bổ nhiệm Thống Đốc tiểu bang Louisiana, ông Jeff Landry, làm đặc sứ của Hoa Kỳ tại Greenland. Ông Landry cho biết đây là một vinh dự khi được đảm nhận vị trí này “nhằm biến Greenland thành một phần của nước Mỹ”.
- Ngày 22 tháng 12 năm 2025: Các nhà lãnh đạo Đan Mạch và Greenland khẳng định Hoa Kỳ sẽ không (được) thôn tính Greenland. Ngoại Trưởng Đan Mạch cho biết ông sẽ triệu mời đại sứ Mỹ.
- Ngày 4 tháng 1 năm 2026: Các cuộc thảo luận về việc Hoa Kỳ thôn tính Greenland lại bùng phát sau khi Mỹ lật đổ Tổng Thống Venezuela Nicolás Maduro.
- Ngày 5 tháng 1 năm 2026: Bà Thủ Tướng Đan Mạch Frederiksen tuyên bố rằng việc quân đội Mỹ chiếm quyền kiểm soát Greenland sẽ đồng nghĩa với sự kết thúc khối NATO.
- Ngày 6 tháng 1 năm 2026: Các nhà lãnh đạo chủ chốt của Châu Âu cùng bà Frederiksen đưa ra tuyên bố bảo vệ chủ quyền của Greenland. Bạch Ốc cho biết “sử dụng quân đội luôn là một lựa chọn” của ông Trump.
- Ngày 8 tháng 1 năm 2026: Trong một cuộc phỏng vấn, TT Trump nói rằng ông muốn sở hữu toàn bộ Greenland thay vì chỉ thực thi một hiệp ước lâu đời, vốn cho phép Hoa Kỳ có quyền hạn rộng rãi trong việc sử dụng Greenland làm các căn cứ quân sự.
- Ngày 13 tháng 1 năm 2026: Thủ Hiến Greenland Nielsen, tuyên bố Greenland sẽ chọn Đan Mạch “nếu phải lựa chọn giữa Hoa Kỳ và Đan Mạch ngay lúc này”.
- Ngày 14 tháng 1 năm 2026: Ngoại Trưởng Đan Mạch và Greenland gặp gỡ Phó Tổng Thống Vance cùng Ngoại Trưởng Marco Rubio tại Washington. Họ đồng ý thành lập một nhóm công tác, nhưng sau đó Đan Mạch và Bạch Ốc lại đưa ra những quan điểm công khai hoàn toàn trái ngược nhau về mục đích của nhóm này. Đan Mạch công bố kế hoạch tăng cường sự hiện diện quân sự tại Bắc Cực, và một số đồng minh Châu Âu cho biết họ sẽ cử một lượng nhỏ binh sĩ đến Greenland để thực hiện công tác trinh sát về an ninh khu vực này. Truyền thông Đan Mạch sau đó đưa tin rằng Copenhagen đã chuẩn bị cho một cuộc xung đột thực sự, với việc khai triển lực lượng mang theo thuốc nổ và nguồn cung cấp máu.
- Ngày 16 tháng 1 năm 2026: TT Trump tuyên bố có thể áp thuế trừng phạt các quốc gia không ủng hộ việc Hoa Kỳ kiểm soát Greenland.
- Ngày 17 tháng 1 năm 2026: TT Trump cho biết sẽ áp thuế nhập cảng 10% bắt đầu từ Tháng Hai đối với hàng hóa từ tám quốc gia Châu Âu do họ phản đối việc Hoa Kỳ kiểm soát Greenland.
- Ngày 19 tháng 1 năm 2026: Các tin nhắn trao đổi với Thủ Tướng Na Uy cho thấy ông Trump liên kết quan điểm vì Greenland mà ông sẽ không được giải Nobel Hòa Bình, nói rằng ông không còn cảm thấy “phải có nhiệm vụ nghĩ đến hòa- bình- suông (purely of peace)”.
- Ngày 21 tháng 1 năm 2026: Chỉ vài giờ sau khi tuyên bố muốn có Greenland “bao gồm cả quyền lợi, danh nghĩa và quyền sở hữu”, ông Trump đã hủy bỏ kế hoạch áp thuế đối với các nước Châu Âu. Ông cho biết đã đạt được thỏa thuận với Tổng Thư Ký NATO Mark Rutte về “khuôn khổ của một thỏa thuận trong tương lai” liên quan đến an ninh Bắc Cực.
- Ngày 28 tháng 1 năm 2026: Các cuộc đàm phán kỹ thuật giữa Hoa Kỳ, Đan Mạch và Greenland về thỏa thuận an ninh Bắc Cực bắt đầu.
- Ngày 21 tháng 2 năm 2026: Ông Trump tuyên bố sẽ điều động một tàu bệnh viện đến Greenland, với lý do nhiều người dân tại đây đang bị bệnh mà không được chăm sóc y tế. Thông báo này được đưa ra sau khi quân đội Đan Mạch cho biết lực lượng của họ đã di tản một thủy thủ của tàu ngầm Hoa Kỳ ở vùng biển Greenland để điều trị khẩn cấp. Nhưng Thủ Tướng Greenland Nielsen từ chối đề nghị này.
- Ngày 7 tháng 7 năm 2026: Ông Trump khơi lại căng thẳng trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO khi tuyên bố rằng Greenland “nên do Hoa Kỳ kiểm soát chứ không phải Đan Mạch”. Bà Thủ Tướng Đan Mạch Frederiksen tái khẳng định rằng Greenland “không phải để bán” và tuyên bố Đan Mạch “sẵn sàng bảo vệ từng tấc đất của NATO, bao gồm cả lãnh thổ của chính mình” trong trường hợp bị tấn công.
- Ngày 18 tháng 9 năm 2026: Ông Trump thông báo đã đạt được thỏa thuận nhằm tăng cường sự hiện diện quân sự của Hoa Kỳ tại Greenland. Các quan chức Đan Mạch tỏ ra thận trọng nhưng lạc quan; bà Frederiksen nhấn mạnh rằng thỏa thuận dự kiến này công nhận chủ quyền của Đan Mạch cũng như quyền tự quyết của người dân Greenland.
- Ngày 22 tháng 9 năm 2026: Ba bên ký kết thỏa thuận tại trụ sở Liên Hiệp Quốc, New York.
Kết luận: Trong khi cuộc họp Thượng Đỉnh Hoa-Mỹ đang diễn tiến, dư luận hầu như không chú trọng nhiều đến vấn đề Greenland, mà bàn tán sôi nổi về những biến cố xảy ra trước và trong cuộc họp, như ý nghĩa của việc TT Trump đích thân đón Tập Cận Bình trong khi oanh tạc cơ tàng hình B2 , tiêm kích cơ F-22, F-16 bay trên không phận, hoặc những sự kiện trước đó như TT Trump công bố thỏa thuận dầu hỏa với Venezuela, ký kết khai thác đất hiếm với các quốc gia ở Châu Phi và Nam Dương, trong khi tự thân Hoa Kỳ đang tiến hành việc khai thác và tinh lọc đất hiếm, mà nguyên liệu này vốn là “lá bài tủ” của Tập Cận Bình.
Tuy nhiên, nếu xét kỹ, thì thỏa ước Greenland là một nước cờ tuyệt diệu của TT Trump trên bàn cờ thế giới hiện nay, chẳng những hóa giải căng thẳng với Đan Mạch nói riêng và trong khối NATO nói chung vì lợi thế chiến lược trong vùng Bắc Cực, hiện đang bị Nga và Trung Cộng thao túng như đã nói, trong lúc các vị Tổng Thống Hoa Kỳ tiền nhiệm không quan tâm đúng mức, và Âu Châu không đủ khả năng đối đầu với Nga &Trung Cộng trên vùng đất này.
Thiết tưởng, rồi đây chúng ta sẽ nhìn thấy hiệu quả chiến lược của thỏa ước Greenland trong những ngày sắp tới!