From: Lion Nguyen
Mời nghe:
https://www.facebook.com/share/v/19Q31qmJ21/?mibextid=wwXIfr
https://www.facebook.com/share/v/1KY2V1t8ZB/?mibextid=wwXIfr
Xuất khẩu dầu thô qua eo biển Hormuz đã trở lại mức trước chiến tranh, nhưng hoạt động vận chuyển nhiên liệu vẫn bị hạn chế
Thứ Tư, ngày 30 9 năm 2026
Spencer Kimball
Deena Zaidi
- Theo dữ liệu từ Kpler, tính đến thứ Hai, lưu lượng dầu thô qua eo biển Hormuz đã quay trở lại mức ghi nhận trước khi chiến tranh nổ ra.
-
Tuy nhiên, sự phục hồi này không đồng đều do hoạt động vận chuyển các sản phẩm dầu đã qua tinh chế từ Trung Đông vẫn bị hạn chế.
-
Thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nhiên liệu khi giá dầu diesel ở mức hoặc gần mức cao kỷ lục, gây ra mối đe dọa lớn đối với sức khỏe của nền kinh tế.
động xuất khẩu dầu thô qua eo biển Hormuz về cơ bản đã trở lại mức bình thường như trước cuộc chiến tranh liên quan đến Iran, nhờ vào việc quân đội Mỹ hộ tống các tàu vận chuyển và các đường ống dẫn dầu được điều hướng dòng chảy.
Tính đến thứ Hai, lượng dầu thô vận chuyển qua Hormuz đạt mức trung bình 13,5 triệu thùng/ngày trong vòng 7 ngày, ngang bằng với mức cơ sở trước chiến tranh đối với hoạt động vận chuyển qua eo biển này. Thông tin trên dựa theo dữ liệu được công bố vào thứ Tư bởi Kpler, một công ty chuyên theo dõi tàu chở dầu và các luồng thương mại toàn cầu.
Trong suốt cuộc chiến, Iran luôn khẳng định quyền kiểm soát đối với Hormuz và nhiều lần tuyên bố đóng cửa eo biển này. Tuy nhiên, Tehran đang dần mất đi tầm ảnh hưởng khi khối lượng lớn dầu vẫn được vận chuyển qua Hormuz, theo nhận định của Matt Smith, giám đốc bộ phận nghiên cứu hàng hóa tại Kpler.
Hoạt động vận chuyển dầu thô từ khu vực Trung Đông, bao gồm Vịnh Ba Tư và Biển Đỏ, đôi khi còn vượt mức trước chiến tranh. Dữ liệu của Kpler cho thấy khu vực này đạt mức trung bình 19,5 triệu thùng/ngày trong vòng 7 ngày tính đến thứ Hai, vượt qua mức cơ sở khoảng 17 triệu thùng/ngày ghi nhận trước chiến tranh.
nhiên, sự phục hồi này không đồng đều, theo bà Natasha Kaneva, người đứng đầu bộ phận chiến lược hàng hóa toàn cầu tại JPMorgan. Bà Kaneva cho biết: "Thị trường dầu thô phần lớn đã trở lại bình thường, trong khi nguồn cung các sản phẩm dầu đã qua tinh chế vẫn bị hạn chế".
Thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu do nguồn cung từ Trung Đông bị hạn chế và các cuộc tấn công dồn dập của Ukraine nhắm vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Theo dữ liệu từ Kpler, tính đến thứ Hai, khối lượng sản phẩm dầu đã qua chế biến vận chuyển qua eo biển Hormuz đạt mức trung bình 7 ngày là 677.000 thùng/ngày, so với mức 3,6 triệu thùng/ngày trước khi chiến tranh nổ ra.
Dữ liệu cũng cho thấy tổng khối lượng vận chuyển dầu thô và các sản phẩm dầu đạt mức trung bình 7 ngày là 14,2 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 80% mức cơ sở trước chiến tranh tại eo biển Hormuz (khoảng 17 triệu thùng/ngày).
Tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu toàn cầu đã đẩy giá dầu diesel tại Mỹ lên mức cao kỷ lục, gây ra mối đe dọa lớn đối với sức khỏe nền kinh tế. Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc lệnh cấm xuất khẩu trong bối cảnh ông phải đối mặt với áp lực chính trị từ các nghị sĩ Đảng Cộng hòa trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
"Thị trường dầu diesel chính là nguồn cơn gây ra những khó khăn lớn nhất", ông Francisco Blanch, Giám đốc bộ phận hàng hóa toàn cầu tại Bank of America, chia sẻ trong chương trình "Squawk on the Street" của đài CNBC vào ngày 8 tháng 9.
Xuất khẩu của Iran sụt giảm nghiêm trọng
Trong khi đó, theo dữ liệu của Kpler, hoạt động xuất khẩu dầu thô của chính Iran đã sụt giảm nghiêm trọng do Hải quân Mỹ thực hiện phong tỏa quốc gia Hồi giáo này. Ông Trump đang nỗ lực ép Tehran phải đi đến một thỏa thuận bằng cách cắt đứt nguồn thu nhập chính của họ. Mỹ cũng đã tăng cường chiến dịch trừng phạt.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent phát biểu trên kênh Fox News hôm Chủ nhật rằng Iran sẽ thực hiện các đợt giao dầu thô cuối cùng cho Trung Quốc trong khoảng hai tuần tới, khiến họ "không còn gì để trao đổi lấy bất cứ thứ gì khác".
"Tại Washington, có những ý kiến cho rằng hãy để lệnh phong tỏa phát huy tác dụng — chúng ta có thể chờ đợi cho đến khi Iran phải nhượng bộ", bà Helima Croft, Giám đốc chiến lược hàng hóa toàn cầu tại RBC Capital Markets, nhận định trong chương trình "Power Lunch" của CNBC vào ngày 25 tháng 9.
Tuy nhiên, không có bằng chứng xác thực nào cho thấy áp lực kinh tế từ Mỹ sẽ làm thay đổi căn bản lập trường của Iran, ông Scott Modell – Giám đốc điều hành (CEO) của Rapidan Energy và là cựu sĩ quan CIA – chia sẻ với chương trình "Squawk on The Street" của đài CNBC vào thứ Hai.
Tuần trước, Iran đã đề xuất mở lại eo biển Hormuz trong vòng 7 ngày nếu Mỹ quay lại thực hiện bản ghi nhớ (MOU) đã thất bại từ tháng 6. Theo bản MOU này, Mỹ đã đưa ra những nhượng bộ lớn, bao gồm việc đồng ý dỡ bỏ lệnh phong tỏa và cho phép Iran đàm phán với Oman về cơ chế quản lý eo biển Hormuz trong tương lai.
Bản MOU đã đổ vỡ vào mùa hè khi xung đột tái diễn. Các quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ với tờ The Wall Street Journal rằng Tổng thống Trump đã bác bỏ đề xuất mới nhất của Iran và nói với các trợ lý rằng ông dự định nối lại các cuộc oanh tạc nhắm vào Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Cách khu vực Vịnh thích ứng
Mặc dù sản lượng xuất khẩu đã quay về hoặc tiệm cận mức trước chiến tranh, tình hình an ninh tại eo biển này vẫn chưa thể trở lại bình thường. Iran vẫn tiếp tục nã pháo vào các tàu chở dầu trong những cuộc tấn công đôi khi gây chết người.
Theo dữ liệu từ Kpler, để đối phó với tình hình này, hơn 70% lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz trong tháng 8 đã được chuyển tải giữa các tàu ở vùng biển ngoài khơi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) hoặc Oman. Các tàu trung chuyển sẽ vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz để đến Vịnh Oman; tại đây, hàng hóa được chuyển sang một tàu khác để tiếp tục hành trình đến châu Á.
Hệ thống trung chuyển này được quân đội Mỹ bảo vệ, giúp giảm thiểu nguy cơ bị Iran tấn công. Tuy nhiên, chưa rõ hệ thống này có thể duy trì được bao lâu do sự phụ thuộc vào sự bảo vệ của quân đội Mỹ.
"Chi phí cho hoạt động này rất lớn và đòi hỏi sự cam kết mạnh mẽ từ quân đội Mỹ", bà Croft nhận định.
CEO Rapidan Energy: Lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel chỉ mang lại hiệu quả tạm thời (XEM NGAY)
VIDEO 04:55
CEO Rapidan Energy: Lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel chỉ mang lại hiệu quả tạm thời
Bà cũng cho biết thêm rằng các quốc gia vùng Vịnh không coi "giải pháp chắp vá" – bao gồm việc chuyển tải dầu giữa các tàu và hộ tống quân sự – là sự thay thế thỏa đáng cho việc eo biển Hormuz được mở cửa hoàn toàn.
Các đường ống dẫn dầu do Ả Rập Xê Út và UAE vận hành cũng đang đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì dòng chảy dầu khí. Theo dữ liệu từ Kpler, hiện có khoảng 40% lượng dầu thô từ vùng Vịnh được vận chuyển qua các đường ống này thay vì đi qua eo biển Hormuz, so với mức 17% trước khi chiến tranh nổ ra.
Tuy nhiên, các đường ống dẫn dầu cũng dễ trở thành mục tiêu tấn công. Ả Rập Xê Út đã tạm ngừng hoạt động đường ống Đông-Tây vào đầu tháng này sau khi nó bị hư hại trong một vụ tấn công bằng máy bay không người lái xuất phát từ Iraq. Hoạt động bốc xếp dầu tại cảng Yanbu trên Biển Đỏ của nước này đã gia tăng trở lại, cho thấy đường ống đã hoạt động bình thường.
Dòng chảy dầu thô vẫn duy trì ổn định trong thời gian đường ống ngừng hoạt động nhờ việc Riyadh có thể chuyển hướng xuất khẩu trở lại qua eo biển Hormuz, tận dụng hệ thống vận chuyển con thoi được quân đội Mỹ bảo vệ.
Dù vậy, nguồn cung dầu của khu vực có thể lại đối mặt với nguy cơ gián đoạn khi bế tắc ngoại giao làm gia tăng khả năng tái bùng phát xung đột.
"Tôi cho rằng Tổng thống sẽ đẩy mạnh leo thang căng thẳng sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ; chúng tôi cũng liên tục nghe tin phía Iran sẽ gia tăng hành động khi tiến gần đến cuộc bầu cử này," ông Modell từ công ty Rapidan nhận định. "Tình hình đang diễn biến theo chiều hướng leo thang căng thẳng."
https://www.cnbc.com/2026/09/30/iran-war-strait-hormuz-gulf-oil-fuel.html?__source=iosappshare%7Ccom.apple.UIKit.activity.CopyToPasteboard
Oil exports through Hormuz hit prewar levels, but fuel shipments constrained
Liên Minh Bảo Hiến Mỹ Gốc Việt
Vietnamese American Conservative Alliance (VACA)
https://freedom-vaca.org/vaca-blog-tieng-viet-nam/
https://freedom-vaca.org/vaca-main-blog-english-articles/