Người viết bình luận chánh trị nào cũng muốn bênh vực quan điểm của mình và tin rằng điều mình viết ra là đúng. Lần nầy, lần đầu tiên trong đời, tôi mong từng chữ dưới đây sẽ sai. Ngặt nỗi sự thật phũ phàng quá, và lòng tôi đau như cắt khi nghĩ tới những ngày đen tối đang chờ nước Mỹ.
Đêm thứ Ba 3 tháng 11, khi màn ảnh truyền hình tô xanh tiểu bang Texas, tôi thấy một cơn lạnh chạy dọc sống lưng. Ai trong chúng ta từng ôm cái máy thâu thanh nghe tin Ban Mê Thuột thất thủ hồi tháng 3 năm 1975 hẳn biết cơn lạnh ấy. Nó tới rất êm, như tiếng một cánh cửa khép lại ở đằng xa, và người nghe hiểu rằng mình vừa mất một thứ không bao giờ lấy lại được.
Texas đã thất thủ trong một đêm. 32 năm nay phe Dân Chủ không thắng nổi một ghế toàn tiểu bang nào ở đó. Đêm ấy họ lấy ghế Thượng Nghị Sĩ liên bang, lấy ghế Thống Đốc, lấy luôn mọi chức vụ hành pháp toàn tiểu bang có trên lá phiếu, rồi chiếm Hạ viện tiểu bang. Trong hai ngành hành pháp và lập pháp của tiểu bang, phe Cộng Hòa chỉ còn giữ được Thượng viện, như một đồn lẻ giữa vùng đã mất.
Mùa xuân năm 1975, Ban Mê Thuột mất chưa đầy hai tháng thì Sài Gòn mất. Ai sống qua mùa xuân ấy cũng hiểu rằng khi thành trì đầu tiên sụp, những gì tới sau chỉ còn là chuyện ngày giờ. Với tôi, Texas đêm 3 tháng 11 là Ban Mê Thuột của đảng Cộng Hòa.
Trước ngày bầu cử, chính ông Trump đã nói với cử tri Texas một câu mà lúc ấy tôi đọc như lời hù dọa của mùa tranh cử: "Tôi sẽ là vị tổng thống Cộng Hòa cuối cùng, và đất nước chúng ta sẽ sống trong địa ngục." Sáng thứ Tư đọc lại, tôi nghe nó như một lời tiên tri.
Bài nầy là lời giải thích vì sao tôi tin lời tiên tri ấy sẽ thành sự thật, dầu tôi mong nó sai hơn bất cứ điều gì trên đời.
Người ở xa có thể nghĩ Texas chỉ là 1 trong 50 tiểu bang. Với đảng Cộng Hòa, Texas là cột cái của cả ngôi nhà. Tiểu bang ấy có 40 phiếu đại cử tri, chỉ thua California. Từ năm 1980 tới nay, nó chưa một lần phụ người Cộng Hòa. Suốt 40 năm, mọi con đường của đảng Cộng Hòa tới Tòa Bạch Ốc đều khởi đi từ một điều không ai dám nghi ngờ: Texas nằm sẵn trong túi. Texas mà còn xanh thì sẽ không còn người Cộng Hòa nào vào được Tòa Bạch Ốc.
Thử rút cái cột ấy ra. Năm 2024, ông Trump thắng trận lớn nhứt của đảng Cộng Hòa trong gần 40 năm, với 312 phiếu đại cử tri. Bỏ Texas ra, ông còn 272, qua mức 270 đúng 2 phiếu. Để có con số ấy, ông phải thắng trọn 7 tiểu bang chiến địa, không sót một nơi nào. Thiếu Texas, chỉ cần trượt chân ở Nevada, nơi có vỏn vẹn 6 phiếu, là trận ấy thua.
Thành thử từ nay về sau, người Cộng Hòa nào ra tranh cử Tổng Thống cũng phải đi trên một sợi dây căng giữa 2 đỉnh núi, bên dưới không có lưới. Đi 1 lần, may ra qua được. 4 năm đi một lần, đời nầy qua đời khác, thì sớm muộn gì cũng có ngày rơi.
Mà cái cột ấy còn đang lớn. Sau cuộc thống kê dân số năm 2030, các ước tính gần đây cho Texas thêm 3, 4 ghế dân biểu. Chuyện dân số dồn về Texas lẽ ra là món quà trời cho đảng Cộng Hòa trong thập niên tới. Đêm 3 tháng 11, món quà ấy đổi chủ.
Tôi đã thử tự an ủi rằng một đêm thua chưa phải là mất hẳn. Rồi tôi nhìn sang California, và lời an ủi ấy tắt ngúm.
Ít ai còn nhớ California là quê hương chánh trị của Ronald Reagan. Từ năm 1952 tới 1988, tiểu bang ấy bầu cho người Cộng Hòa 9 lần trong 10 cuộc bầu cử Tổng Thống. Đầu thập niên 1990, California đổi màu, và 34 năm qua nó chưa quay lại lần nào. Người Cộng Hòa chót thắng một ghế toàn tiểu bang ở đó là năm 2006. Từ đó tới nay, đảng Cộng Hòa California sống như một bóng ma: vẫn có ứng cử viên, vẫn có người đi bầu, mùa nào cũng hăng hái, và mùa nào cũng thua.
Một đảng đã nắm trọn chánh quyền tiểu bang thì viết lại luật chơi theo ý mình, và phe thua không còn sức cản. Năm 2024, California ra luật cấm các thành phố đòi cử tri trình thẻ căn cước, nhắm thẳng vào Huntington Beach, sát nách Little Saigon, nơi dân chúng đã bỏ phiếu đòi thẻ. Năm 2025, họ vẽ lại địa hạt dân biểu liên bang để lấy thêm 5 ghế của phe Cộng Hòa. Đêm 3 tháng 11, họ lấy đủ cả 5.
Texas đang đi đúng con đường ấy, chỉ có điều đi nhanh hơn. California mất 20 năm mới có được 2 phần 3 ghế nghị viện. Texas đi một bước dài chỉ trong 1 đêm. Từ tháng Giêng, Thống Đốc Texas là người Dân Chủ, cầm quyền phủ quyết mọi đạo luật bầu cử, và quyền bổ nhiệm viên chức coi việc bầu cử cao nhứt tiểu bang, dầu Thượng viện tiểu bang còn phải chuẩn y. Hạ viện tiểu bang là của họ. Năm 2031, sau cuộc thống kê dân số, nếu nghị viện bế tắc thì địa hạt nghị viện sẽ do một hội đồng 5 người vẽ lại, và 4 trong năm ghế ấy vừa về tay phe Dân Chủ. Họ chỉ cần giữ chúng qua kỳ bầu cử 2030.
Phe Cộng Hòa Texas chỉ còn Thượng viện tiểu bang làm chiến hào cuối cùng. Người Việt chúng ta biết chiến hào cuối cùng ra sao: nó giữ được ít lâu, đủ để người trong đó còn hy vọng, rồi một ngày nó cũng không còn.
Người Việt chúng ta biết rõ một nền Cộng Hòa chết ra sao. Kẻ thù đánh từ bên ngoài, nhưng nhát dao chí tử thường tới từ những người đứng về phía mình mà không chịu ra tay khi còn kịp.
Ngày 10 tháng 4 năm 1975, Tổng Thống Ford xin Quốc Hội 722 triệu Mỹ kim viện trợ quân sự khẩn cấp cho miền Nam. Quốc Hội không cho. Có buổi họp của Ủy ban Quân vụ Hạ viện để xét lời xin ấy phải giải tán vì không đủ túc số. Ngày 23 tháng 4, ông Ford đứng trước sinh viên Viện Đại học Tulane nói rằng cuộc chiến ấy, đối với nước Mỹ, đã chấm dứt, và cả cử tọa vỗ tay. Bảy ngày sau, chiến xa Cộng quân ủi sập cổng Dinh Độc Lập.
51 năm sau, tôi nghe lại cái giọng ấy, lần nầy từ chính đảng Cộng Hòa.
Suốt 2 năm qua, đảng Cộng Hòa nắm Tòa Bạch Ốc và cả hai viện Quốc Hội, với 53 ghế Thượng viện trong tay. Một chánh đảng may lắm mới có được 2 năm như vậy. Tháng 2, Hạ viện thông qua dự luật SAVE America, đòi chứng minh quốc tịch khi ghi danh và thẻ có hình khi đi bầu. Ông Trump nói với các dân biểu Cộng Hòa rằng không có đạo luật ấy thì "rắc rối lớn".
Phe bảo thủ đòi Lãnh Tụ Đa Số John Thune dùng lối "talking filibuster", bắt phe Dân Chủ phải đứng nói cho tới khi đuối sức. Ông Thune trả lời rằng không đủ phiếu, rằng đó chỉ là chuyện số học, rồi buông một câu mà tôi nghĩ sẽ theo ông suốt đời: "Tôi chẳng làm gì được chuyện đó."
Tháng 5, tài tử James Woods gọi ông Thune là "con chuột phản trắc". Tháng 6, ông Thune còn nói rằng muốn có đạo luật ấy thì phải đợi một cuộc bầu cử để cử tri bầu thêm người Cộng Hòa. Cuộc bầu cử ấy vừa tới. Cử tri không bầu thêm. Họ lấy luôn cái đa số mà ông đã không chịu dùng.
Đêm bầu cử, ông Woods viết thêm một câu cay như muối xát: xin chúc mừng những người Dân Chủ thắng cử, và chúc mừng luôn những người Cộng Hòa lười biếng, vô dụng đã để chuyện nầy xảy ra. Còn ông Thune, lúc 1 giờ sáng, viết: "May mà chúng ta vẫn còn Tổng Thống Trump trong Tòa Bạch Ốc." Đọc câu ấy, tôi nghĩ tới người giữ thành bỏ ngỏ cổng rồi tự an ủi rằng trong thành vẫn còn vua.
Phe bảo thủ gọi John Thune là RINO, Cộng Hòa chỉ có cái tên. Tôi từng thấy chữ ấy nặng. Bây giờ, xin độc giả thứ lỗi cho chữ nặng, như ông Woods đã xin lỗi trước khi chửi: với tôi, ông Thune là một tên RINO khốn kiếp. Năm 1975, những người không chịu ra tay ít ra còn ở bên kia đại dương. Năm 2026, người không chịu ra tay ngồi ngay ghế chỉ huy của đảng mình.
Mấy tháng trước, tôi viết rằng cuộc bầu cử 2028 có thể là cánh cửa cuối cùng còn mở. Đêm 3 tháng 11, tôi nghe cánh cửa ấy khép lại quá phân nửa.
Tôi đã cố tìm lý do để hy vọng. Đảng nắm Tòa Bạch Ốc thường thua kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ rồi 2 năm sau gượng dậy: năm 2010 phe Cộng Hòa thắng lớn, năm 2012 ông Obama vẫn tái đắc cử. Giá xăng rồi sẽ hạ, cuộc chiến ở Iran rồi sẽ dứt.
Nhưng những lý lẽ ấy chỉ an ủi được tôi một đêm. Cơn giận của cử tri nguôi được, còn những cái ghế đã mất thì không tự trở về. California cũng có những mùa cử tri giận rồi nguôi, và 34 năm nay nó chưa trở lại.
Nếu phe Dân Chủ thắng năm 2028, họ sẽ nắm trọn Tòa Bạch Ốc lẫn Quốc Hội. Khi đó 51 phiếu là đủ để dẹp filibuster, tấm khiên cuối cùng mà ông Thune nâng niu như món đồ cổ. Ông Trump đã nói trước những gì đi theo sau: Puerto Rico và Hoa Thịnh Đốn thành tiểu bang, "thêm 4 nghị sĩ Dân Chủ, thêm nhiều phiếu đại cử tri, thêm 10 dân biểu, và các ông sẽ không bao giờ có lại một tổng thống Cộng Hòa."
Người Mễ Tây Cơ đã sống 71 năm như vậy dưới đảng PRI. Năm nào cũng có bầu cử, cũng có đảng đối lập. Chỉ có kết quả là không bao giờ đổi.
Tôi nhắm mắt lại và thấy nước Mỹ chừng 15 năm nữa. Tháng 11 nào cũng có bầu cử, cũng có người xếp hàng trước phòng phiếu ở Houston và ở Westminster, nhưng ai cũng biết kết quả từ khi trời chưa sáng. Lá cờ sao sọc có thêm 2 ngôi sao, và mỗi ngôi sao là hai ghế nghị sĩ không bao giờ đổi màu.
Những người lính già của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa lần lượt nằm xuống trên mảnh đất mà họ tưởng là bến bờ cuối cùng, và lá cờ vàng ba sọc đỏ trước hiên nhà họ thành dấu tích của hai nền Cộng Hòa đã mất. Các cháu ngồi nghe ông bà kể chuyện mất nước, lần nầy bằng tiếng Anh. Năm 1975, ngoài khơi Vũng Tàu còn những chiếc tàu của Đệ Thất Hạm Đội chờ người di tản. Lần nầy sẽ không có chiếc tàu nào chờ chúng ta, và bên kia đại dương không còn một bờ tự do nào để tới.
Viết tới mấy dòng chót nầy, tôi vẫn mong mình sai. Cha anh chúng ta cũng đã mong như vậy, cho tới sáng ngày 30 tháng Tư năm 1975, khi cái máy thâu thanh trong nhà vang lên lệnh buông súng.
Xin mời xem bài kỳ trước:
https://www.facebook.com/share/p/19pa4adeXf/?mibextid=wwXIfr 
AnhMinh Nguyen(813) 570-0122
(VACA)