Giảng Đường Bị Chiếm Đóng: Vì Sao Giới Trẻ Mỹ Quên Lịch Sử Và Sợ Lòng Yêu Nước
Năm 1975, cha mẹ chúng ta bỏ lại nhà cửa, mồ mả ông bà, lên ghe ra biển. Họ chạy trốn một chế độ mà họ đã sống cạnh, đã thấy tận mắt, đã chôn người thân vì nó. Gần 50 năm sau, con cháu của họ bước vào những giảng đường danh tiếng nhứt nước Mỹ, đóng học phí hàng trăm ngàn Mỹ kim, rồi trở về nhà nói với cha mẹ rằng chủ nghĩa xã hội nghe cũng có lý, nước Mỹ được dựng lên trên tội ác, và người treo cờ Mỹ trước nhà là kẻ có đầu óc phát xít.
Người cha ngồi lặng thinh. Ông không hiểu đứa con mình đã học những gì trong 5 năm đó. Bài này viết cho ông, và cho những ai còn muốn biết vì sao chuyện ấy xảy ra.
Câu trả lời nằm ở một kế hoạch dài hơi, vạch ra từ nửa thế kỷ trước, và được thi hành kiên nhẫn từng năm một, từng ghế giáo sư một.
Cuộc trường chinh qua các định chế
Cuối thập niên 1960, phong trào Tân Tả phái ở Âu Mỹ hiểu ra một điều: họ không thể làm cách mạng ngoài đường phố. Công nhân Mỹ không chịu theo. Người dân Mỹ vẫn tin vào Thượng Đế, vào gia đình và lá cờ. Rudi Dutschke, lãnh tụ sinh viên thiên tả Tây Đức, đưa ra khẩu hiệu "cuộc trường chinh qua các định chế": thay vì đánh chiếm nhà nước, hãy vào ngồi trong trường học, tòa báo, tòa án, rồi đổi nước từ bên trong.
Herbert Marcuse, triết gia Mác-xít của trường phái Frankfurt, dạy tại Đại học California, cung cấp lý thuyết. Trong bài "Repressive Tolerance" năm 1965, ông viết rằng sự khoan dung nên dành cho phe tả, còn phe hữu thì không đáng được nghe. Tư tưởng ấy ngày nay có mặt trong mọi cuộc la ó, đuổi diễn giả bảo thủ ra khỏi khuôn viên đại học.
Thế hệ sinh viên biểu tình chống chiến tranh Việt Nam năm ấy, những người giương cờ Mặt Trận Giải Phóng ở Berkeley và Columbia, về sau không đi đâu xa. Họ lấy bằng tiến sĩ, lên làm giáo sư, làm khoa trưởng, ngồi trong hội đồng tuyển dụng. Mỗi người họ tuyển thêm người giống mình. 50 năm sau, cuộc trường chinh đã tới nơi.
Đảng Dân Chủ là nơi gặt hái thành quả ấy. Giảng đường đào tạo ra cử tri, cử tri bầu lên chánh khách, chánh khách rót ngân sách liên bang trở lại giảng đường. Một vòng khép kín, nuôi nhau mà sống.
Những con số nói thay
Người ta có thể cãi về chữ nghĩa, nhưng khó cãi với con số.
Năm 2018, giáo sư Mitchell Langbert của Brooklyn College xem xét đảng tịch của 8.688 giáo sư tại 51 trường đại học văn khoa hàng đầu nước Mỹ. Kết quả: cứ 10,4 giáo sư Dân Chủ mới có một giáo sư Cộng Hòa. Bỏ ra hai trường võ bị West Point và Annapolis, tỷ lệ lên tới 12,7 đối 1.
39% số trường không có lấy một giáo sư Cộng Hòa nào. Ngành nhân chủng học: 133 đối 1. Ngành truyền thông: 108 đối 0.
Một nghiên cứu khác của Langbert và Sean Stevens trên hơn 12.000 giáo sư ở 31 tiểu bang đếm tiền đóng góp tranh cử: 2.081 người cho tiền ứng cử viên Dân Chủ, chỉ 22 người cho phe Cộng Hòa. Tỷ lệ 95 đối 1.
Tại Harvard, trường lâu đời nhứt nước, cuộc thăm dò năm 2023 của tờ Harvard Crimson cho thấy hơn 77 phần trăm giáo sư phân khoa Văn Khoa và Khoa Học tự nhận thiên tả, chưa tới 3 phần trăm tự nhận bảo thủ. Năm nay, 2026, hơn 60 phần trăm giáo sư được hỏi chống lại mọi nỗ lực tuyển thêm giáo sư bảo thủ. Trong số ít ỏi giáo sư bảo thủ còn lại, 45 % nói họ thường hay luôn luôn phải ngậm miệng về chánh trị trước mặt đồng nghiệp.
Một ngôi trường mà người bảo thủ phải im lặng để giữ chén cơm thì đã thành một chủng viện, và ông giáo sư đã thành người giảng đạo.
DEI, CRT và lịch sử bị viết lại
Khi đã nắm trọn ban giảng huấn, phe tả bắt tay viết lại lịch sử.
Năm 1980, Howard Zinn cho ra cuốn "A People’s History of the United States". Trong cuốn sách ấy, nước Mỹ hiện ra như một chuỗi tội ác nối tiếp: diệt chủng, nô lệ, đế quốc. Các vị lập quốc chỉ là những người giàu lo giữ quyền lợi giai cấp.
Cuốn sách bán hơn hai triệu bản và được dùng trong vô số lớp học.
Năm 2019, tờ New York Times tung ra Dự Án 1619, cho rằng nước Mỹ thật sự ra đời năm 1619, năm chiếc tàu chở nô lệ đầu tiên cập bến Virginia, và một trong những lý do chánh của cuộc Cách Mạng 1776 là để bảo vệ chế độ nô lệ.
5 sử gia hàng đầu, trong đó có Gordon Wood và James McPherson, hai người từng đoạt giải Pulitzer, viết thư phản đối rằng luận điểm ấy sai với sử liệu. Tờ báo chỉ sửa vài chữ. Dự án vẫn được đem vào hàng ngàn lớp học.
Critical Race Theory (CRT), tức lý thuyết chủng tộc phê phán, đi thêm một bước: chia xã hội thành kẻ áp bức và người bị áp bức theo màu da. Đó là công thức đấu tranh giai cấp của Marx, chỉ thay chữ "tư sản" bằng chữ "da trắng".
Rồi tới DEI, viết tắt của Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập. Nhiều trường, như Đại học California tại Berkeley, từng chấm bản tuyên bố về đa dạng của người xin việc trước khi xét tới bằng cấp chuyên môn. Một nhà toán học giỏi mà không chịu đọc kinh DEI có thể bị loại ngay vòng đầu. Người Việt mình đã thấy cảnh ấy rồi: dưới chế độ Cộng sản, lý lịch đứng trước tài năng.
Năm 2023, Tối Cao Pháp Viện xử vụ Sinh Viên Đòi Tuyển Sinh Công Bằng (SFFA) kiện Harvard và tuyên bố tuyển sinh dựa trên chủng tộc là vi hiến. Hồ sơ vụ kiện cho thấy sinh viên gốc Á bị chấm điểm "nhân cách" thấp hơn một cách có hệ thống. Con em người Việt tị nạn, học ngày học đêm, bị trừ điểm vì màu da của mình.
Một thế hệ không biết sợ Cộng sản.
Kết quả của nửa thế kỷ ấy hiện ra trong các cuộc thăm dò. Năm 2020, Quỹ Tưởng Niệm Nạn Nhân Cộng Sản tại Hoa Thịnh Đốn, cùng hãng YouGov, hỏi ý kiến người Mỹ đủ mọi lứa tuổi. Bốn mươi chín phần trăm thế hệ Z có cảm tình với chủ nghĩa xã hội. Ba mươi phần trăm có cảm tình với chủ nghĩa Mác. Hai mươi tám phần trăm có cảm tình với chủ nghĩa Cộng sản. Mười tám phần trăm cho rằng Cộng sản công bằng hơn tư bản và đáng được đem ra thử ở Mỹ.
Cuộc thăm dò năm trước đó cho thấy thế hệ Z dễ tin rằng khủng bố đã giết nhiều người hơn Cộng sản trong sáu mươi năm qua. Một phần tư người Mỹ tưởng Đức Quốc Xã giết nhiều người hơn Liên Xô. Và chính những người trẻ ấy kể rằng thầy cô đã giới thiệu Cộng sản cho họ một cách có cảm tình, từ trung học tới đại học.
Hơn 100 triệu nhân mạng. Nạn đói Ukraine. Cách Mạng Văn Hóa. Cánh đồng chết Cam Bốt. Trại cải tạo. Mồ chôn tập thể ở Huế Tết Mậu Thân. Hàng trăm ngàn thuyền nhân bỏ xác ngoài biển Đông. Những chuyện ấy có thật, có hình, có nhân chứng còn sống, vậy mà sinh viên Mỹ tốt nghiệp đại học không hề nghe tới, hoặc nghe như nghe chuyện đời xưa.
Một dân tộc quên những gì Cộng sản đã làm thì sẽ có ngày mở cửa rước nó vào nhà. Người Việt mình biết điều đó hơn ai hết, vì chúng ta đã trả giá bằng cả một đất nước.
Khi yêu nước bị gọi là phát xít
Bước cuối cùng của cuộc tẩy não là làm cho người trẻ xấu hổ về chính quê hương mình.
Theo Gallup, tính chung các cuộc thăm dò từ 2021 tới 2025, chỉ có 41 phần trăm thế hệ Z nói họ hết sức hay rất hãnh diện là người Mỹ. Năm 2001, con số của cả nước là 87 phần trăm. Một thế hệ lớn lên trong trường học dạy rằng nước Mỹ là tội ác thì làm sao hãnh diện cho được.
Trong giảng đường ngày nay, nói "nước Mỹ trên hết" bị coi là kỳ thị. Treo cờ, hát quốc ca, đặt tay lên ngực, bị gán cho là dấu hiệu dân tộc cực đoan. Ủng hộ biên giới có kiểm soát bị gọi là phân biệt chủng tộc. Bầu cho Donald Trump bị gọi là phát xít. Chữ "phát xít" bị dùng nhiều tới mức mất hết nghĩa, chỉ còn là cái nhãn dán lên bất cứ ai không chịu nghe lời.
Người Việt tị nạn nghe chữ ấy mà thấy quen. Năm xưa Cộng sản cũng gọi cha anh chúng ta là "ngụy", là "tay sai đế quốc", là "phản động". Gán nhãn trước, rồi tước quyền ăn nói, rồi tới trại tù. Kịch bản cũ, chỉ đổi diễn viên.
Lòng yêu nước của người Mỹ bình thường, người thợ ở Ohio, người lính ở Texas, bà mẹ ở Florida, là tình cảm tự nhiên của con người đối với mảnh đất đã cho mình tự do. Chính lòng yêu nước ấy đã đưa gần ba triệu lính Mỹ qua Việt Nam đánh Cộng sản, và đã mở cửa đón người Việt tị nạn chúng ta.
Tối nay, khi đứa con hay đứa cháu đại học của bạn về nhà ăn cơm, xin đừng cãi lẫy. Hãy lấy ra tấm hình cũ. Tấm hình chiếc ghe nhỏ chật người, tấm hình người ông mặc áo lính, tờ giấy ra trại cải tạo đã ngả màu. Hãy kể cho nó nghe vì sao nó được sanh ra ở Cali, ở Houston, thay vì trong một con hẻm Sài Gòn dưới lá cờ đỏ. Hãy đọc cho nó nghe tên những người đã không tới được bờ.
Giáo sư có 4 năm. Cha mẹ có cả một đời. Lịch sử nào nhà trường không dạy, gia đình mình phải dạy. Nếu chúng ta im lặng, những người đã hy sinh sẽ chết thêm một lần nữa, lần này trong trí nhớ của chính con cháu mình.
Nov 11, 2026
Tác giả: Vô Danh 
THE TAKEOVER OF AMERICA’S UNIVERSITIES: WHY YOUNG AMERICANS ARE FORGETTING HISTORY AND BECOMING ASHAMED OF PATRIOTISM
November 11, 2026
In 1975, our parents left behind their homes, their ancestors’ graves, and everything they had ever known. They boarded small fishing boats and risked their lives crossing the open sea in search of freedom and survival. They were fleeing a regime they had lived under, whose atrocities they had witnessed firsthand, and because of which they had lost loved ones.
Nearly half a century later, their children and grandchildren enter some of America’s most prestigious universities, paying hundreds of thousands of dollars in tuition. Yet, when they return home, they tell their parents that socialism actually sounds reasonable, that America was founded on crimes and oppression, and that someone who displays the America flag outside their home may be a fascist.
The father sits in silence. He cannot understand what his child has been taught during five years of college.
This article is written for him, and for everyone who still wants to understand why this happening.
The answer does not lie simply in the lectures of a few professors. It is connected to a long-term ideological strategy that began more than half a century ago and has been implemented gradually, year after year, generation after generation, and institution after institution.
THE LONG MARCH THROUGH THE INSTITUTIONS
In the late 1960s, the New Left movement in Europe and the United States recognized something important: they could not easily achieve a revolution through street demonstrations alone. American workers were not following them. Most Americans still believed in God, family, and the national flag.
Rudi Dutschke, a West German left-wing student leader, became associated with the slogan "The Long March Through the Institutions." Rather than attempting to overthrow the government through street violence, this strategy sought to enter and transform established institutions from within, particularly schools, the media, the courts, and organizations that shape public opinion.
Herbert Marcuse, a Marxist philosopher associated with the Frankfurt School who taught at the University of California, provided an important intellectual foundation for this movement.
In his 1965 essay, Repressive Tolerance, Marcuse argued that society should not extend equal tolerance to all political viewpoints. Ideas he considered progressive deserved preferential treatment, while conservative viewpoints could legitimately be restricted.
This philosophy brings to mind the protests, heckling, and attempts to prevent conservative speakers from appearing on some university campuses today.
Many members of the generation that protested the Vietnam War, including students who displayed National Liberation Front flags at Berkeley and Columbia, later pursued advanced degrees and became professors, department chairs, and members of university hiring committees.
Once they occupied influential positions, they had opportunities to shape the recruitment and education of the next generation.
Over several decades, this influence contributed to significant changes in the intellectual and ideological climate at many American universities.
The Democratic Party has often benefited politically from left-leaning tendencies within academia. A cycle of mutual influence has developed: universities educate young people; those young people participate in politics; elected officials shape public policy and government spending, including funding for higher education.
This relationship between academia and politics deserves the attention and scrutiny of the American public.
THE NUMBERS SPEAK FOR THEMSELVES
People can argue about opinions, but statistical findings deserve serious consideration.
In 2018, Professor Mitchell Langbert of Brooklyn College examined the political affiliations of 8,688 professors at 51 leading liberal arts colleges and universities in the United States.
His findings showed approximately 10.4 Democratic professors for every Republican professor. When the two military academies, West Point and Annapolis, were excluded, the ratio increased to 12.7 to 1.
As many as 39% of the institutions surveyed had no Republican professors at all. In anthropology, the ratio was 133 Democratic professors to one Republican. In communications, there were 108 Democratic professors and no Republican professors.
Another study by Langbert and Sean Stevens examined more than 12,000 professors across 31 states and analyzed their political campaign contributions.
The findings showed that 2,081 professors contributed to Democratic candidates, compared with only 22 who contributed to Republican candidates. That represents a disparity of approximately 95 to 1.
At Harvard, one of America’s oldest and most prestigious universities, a 2023 survey conducted by The Harvard Crimson found that more than 77% of professors in the Faculty of Arts and Sciences identified as left-leaning, while fewer than 3% identified as conservative.
According to figures cited from a 2026 survey, more than 60% of professors questioned opposed efforts to recruit additional conservative faculty members. Among the small number of conservative professors who remained, 45% said they often or always felt compelled to remain silent about their political views in front of colleagues.
An academic environment in which professors must conceal their political beliefs to protect their jobs can hardly be considered an environment of intellectual freedom.
When a university campus accepts only one political perspective, it is no longer fully fulfilling its mission of education and open academic debate. It risks becoming an institution for promoting one-sided ideology.
DEI, CRT, AND THE REWRITING OF HISTORY
When an ideological movement gains substantial influence among university faculty, the issue extends beyond faculty recruitment. It also affects how history is taught, interpreted, and understood.
In 1980, Howard Zinn published A People’s History of the United States. In this book, American history is presented primarily through the experiences of disadvantaged and oppressed groups, emphasizing issues such as the genocide of Native Americans, slavery, and imperialism.
The Founding Fathers, rather than being viewed through the ideals of liberty and the principles upon which the nation was established, and frequently examined through the lens of their economic interests and social class.
The book has sold more than two million copies and has been widely used in classrooms.
In 2019, The New York Times launched the 1619 Project, placing particular emphasis on the arrival of the first enslaved Africans in Virginia in 1619.
The project argued that American history should be reconsidered through the legacy of slavery. It also advanced the controversial claim that one of the principal motivations behind the American Revolution of 1776 was the preservation of slavery.
Five prominent historians, including Gordon Wood and James McPherson, both Pulitzer Prize winners, challenged some of the project’s historical arguments, asserting that they were inconsistent with the historical record.
The New York Times subsequently revised certain passages, but the 1619 Project continues to be used in educational programs.
Critical Race Theory (CRT) introduces another way of analyzing society through structures of power and racial inequality.
Critics of CRT argue that this approach can divide society into two opposing groups: oppressors and the oppressed, based on skin color.
From this critical perspective, it resembles the Marxist division of society into opposing economic classes, replacing the conflict between the bourgeoisie and the proletariat with conflict between racial groups.
Then came DEI, short for Diversity, Equity, and Inclusion.
At some universities, diversity and equity criteria have been incorporated into faculty recruitment procedures, sometimes creating controversy over the relative importance of political perspectives, personal identity, and professional qualifications.
A talented mathematician should not be judged less favorably simply because that person does not express the viewpoints preferred by a hiring committee.
Vietnamese Americans have witnessed a society in which political background and family history could take precedence over talent and professional ability.
Under the Communist regime, many educated and qualified individuals were denied opportunities because of their family backgrounds or political records.
We do not want our children and grandchildren to face another form of discrimination in a country founded on the principles of freedom and equality under the law.
In 2023, the United States Supreme Court ruled in Students for Fair Admissions (SFFA) v. Harvard and the University of North Carolina that the race-conscious admissions policies examined in those cases violated the Constitution.
The case records also presented evidence that Asian American applicants had been systematically disadvantaged in certain evaluation criteria, including personal ratings.
For many Vietnamese refugee families, this is a matter of great concern.
Our children have studied day and night, overcome countless obstacles, and worked hard to earn admission to prestigious universities. They deserve to be evaluated based on their abilities, achievements, and individual character—not disadvantaged because of their racial or ethnic backgrounds.
A GENERATION THAT NO LONGER FEARS COMMUNISM
The consequences of ideological changes in education and political culture over several decades are becoming visible in public opinion polls.
In 2020, the Victims of Communism Memorial Foundation in Washington, D.C., in partnership with YouGov, conducted a survey examining Americans’ attitudes toward socialism, Marxism, and Communism.
According to the published findings, 49% of Generation Z respondents viewed socialism favorably; 30% viewed Marxism favorably; and 28% viewed Communism favorably.
Even more concerning, 18% believed Communism was fairer than capitalism and deserved to be tried in the United States.
An earlier survey also found that many young people had misconceptions about the number of people killed under Communist regimes compared with other forms of terrorism. Some Americans even believed that Nazi Germany had killed more people than the Soviet Union.
Even more troubling, some young people reported that their teachers had presented Communism in a favorable light, from high school through college.
More than 100 million lives have been lost under Communist regimes around the world.
The Ukrainian famine.
The Cultural Revolution in China.
The Killing Fields of Cambodia.
The reeducation camps in Vietnam after 1975.
The mass graves in Hue during the Tet Offensive of 1968.
Hundreds of thousands of Vietnamese boat people who perished in the South China Sea.
These are not imaginary stories. They are historical realities, supported by photographs, documents, and the testimonies of survivors who are still alive today.
Yet many American university graduates may never have received a comprehensive education about these tragedies, or may have heard about them only as distant historical events.
A nation that forgets what Communism has done risks losing its ability to recognize similar dangers. Eventually, it may even open its doors to the very ideology responsible for the suffering of millions.
We Vietnamese understand this better than most because we paid the price with our homeland, our families, and the lives of generations.
WHEN PATRIOTISM IS LABELED FASCISM
The final stage of ideological transformation is to make young people feel ashamed of their own country.
According to Gallup polling conducted between 2021 and 2025, only approximately 41% of Generation Z respondents said they were extremely or very proud to be American.
By comparison, in 2001, 87% of Americans overall expressed pride in their country.
When a generation grows up in an educational environment that frequently emphasizes America’s mistakes and historical sins, while providing less attention to the principles of liberty, democracy, and the sacrifices that built this nation, how can we expect them to develop a complete sense of national pride?
On some university campuses today, slogans such as "America First" can be associated with discrimination and prejudice.
Displaying the American flag, singing the national anthem, or placing a hand over one’s heart can sometimes be interpreted as expressions of extreme nationalism.
Supporting controlled borders may be labeled racist. Voting for Donald Trump may immediately result in someone being called a fascist.
When the word "fascist" is used so casually to label anyone with a different political opinion, it gradually loses the serious historical meaning it was meant to convey.
Vietnamese refugees hear these accusations and cannot help recognizing something familiar.
In the past, the Communist regime labeled our fathers and brothers "puppet soldiers," "puppet government officials," "imperialist collaborators," and "reactionaries."
First came the labels. Then came isolation, the denial of their voices and rights, and finally, arrests and imprisonment.
It is a frightening pattern: using political labels to deny other people their dignity and their right to speak.
Patriotism, for an ordinary American—the factory worker in Ohio, the servicemember in Texas, or the mother in Florida—is a natural expression of love for one’s homeland, family, and the country that protects one’s freedom.
It was this spirit of patriotism that sent nearly three million American servicemembers to Vietnam during the war against the expansion of Communism
It was also this same country that opened its arms to Vietnamese refugees and gave us the opportunity to begin new lives.
We can criticize America’s mistakes without rejecting the fundamental values that make this nation great.
Loving America does not mean believing that America is perfect. It means appreciating what is good, having the courage to correct what is wrong, and remaining committed to protecting freedom for future generations.
IF SCHOOLS DO NOT TEACH HISTORY, FAMILIES MUST
Tonight, when your son, daughter, or grandchild returns home from college for dinner, please do not rush into an argument or criticize them.
Instead, bring out the old photographs.
The photograph of the small fishing boat packed with refugees crossing the open sea.
The photograph of their grandfather wearing his Republic of Vietnam military uniform.
The faded document showing his release from a reeducation camp.
The family photograph taken on the day they first arrived in America.
Tell your children why they were born and raised in California, Houston, or Florida, instead of growing up in a small alley in Saigon under the Communist red flag
Tell them about the days of hunger and thirst, the repeated attempts to escape by boat, the people who perished in the middle of the ocean, and those fortunate enough to be rescued by American naval vessels.
Let them understand that freedom is not a gift that everyone automatically receives
Some people had to sacrifice their families, their homeland, and even their lives for the opportunity to live in freedom.
Read to them the names of those who never reached the shore.
Explain why the yellow flag with three red stripes remains a symbol of freedom, honor, and gratitude for generations of Vietnamese refugees.
Professors may have four years to teach our children in university classrooms. But parents and grandparents have an entire lifetime to pass down history, experience, and values that no textbook can ever fully replace.
Do not allow the stories of our fathers and mothers to disappear into silence.
If schools do not teach history, families must.
If we fail to tell these stories, those who sacrificed their lives for freedom will die a second time—not on the battlefield, in prison camps, or in the middle of the ocean, but in the memories of their own children and grandchildren.
Never allow the next generation to inherit a free country without understanding why they have that freedom.
Vo Danh