From: Lion Nguyen <luonguyen5920>
Date: Sat, Nov 21, 2026 at 07:09
Subject: Dđ TuoiHac -> Tin tức: 11/22/2026
Randy Forbes: Vụ Huawei cho thấy công nghệ Mỹ dẫn trước rất xa
Hôm 12/11, ông Jensen Huang (Hoàng Nhân Huân) từ chức Giám đốc điều hành (CEO) Nvidia vì mối quan hệ ngoài hôn nhân với một phụ nữ bị nghi là gián điệp của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ). Sự việc này một lần nữa nhắc nhở mọi người rằng Bắc Kinh luôn tìm mọi cách để có được công nghệ Mỹ.
Công ty Nvidia và Huawei (Ảnh: Shutterstock)
Một số báo đưa tin người phụ nữ này đã giúp đưa lượng chip trị giá 7,5 tỷ USD sang Trung Quốc, làm dấy lên lo ngại nghiêm trọng về an ninh quốc gia Mỹ. Đương nhiên, đây không phải lần đầu hoạt động gián điệp kiểu này xảy ra.
Tại New York, tập đoàn công nghệ Trung Quốc Huawei đang bị xét xử về hàng loạt cáo buộc, trong đó có đánh cắp bí mật thương mại của các công ty Mỹ và vi phạm các lệnh trừng phạt quốc tế đối với Iran và Triều Tiên.
Thẩm phán liên bang Ann Donnelly đã không cho báo chí và công chúng dự một phần phiên xử, vì vụ án hết sức nhạy cảm và bà lo ngại thế lực ĐCSTQ có thể trả thù nhân chứng cùng gia đình họ. Ai cũng biết Huawei bề ngoài là một công ty tư nhân, nhưng thực chất là công cụ của chế độ ĐCSTQ và là bộ phận then chốt trong chiến lược kinh tế của chế độ này.
Điều này đủ để chúng ta biết ơn các công ty công nghệ Mỹ. Đúng là Thung lũng Silicon ở California cũng từng nhúng tay vào việc kiểm duyệt nội dung và khai thác dữ liệu, và thường làm ngơ trước những lo ngại chính đáng của người dân về các trung tâm dữ liệu. Nhưng Trung Quốc cho chúng ta thấy một nền kinh tế xã hội chủ nghĩa thực thụ là như thế nào.
Dù còn nhiều khiếm khuyết, các công ty công nghệ Mỹ vẫn cạnh tranh trên một thị trường (tương đối) tự do, nơi rào cản gia nhập rất thấp và vốn lưu động dồi dào. Còn dưới sự cai trị của ĐCSTQ, mọi thứ đều do chính quyền thao túng và bị đưa vào chương trình nghị sự chống phương Tây của họ.
Điều chúng ta cần lúc này không phải là trở nên giống Trung Quốc hơn để cạnh tranh với ĐCSTQ, mà là nỗ lực gấp bội để bảo vệ tự do, cạnh tranh và sự năng động của nước Mỹ.
Hãy lấy chất bán dẫn, một trong những phát minh quan trọng nhất của Mỹ, làm ví dụ. Lịch sử của những con chip giúp các thiết bị của chúng ta hoạt động chính là lịch sử của các nhà phát minh Mỹ không ngừng khám phá và các công ty Mỹ cạnh tranh với nhau. Lịch sử ấy đi từ Phòng thí nghiệm Bell ở bang New Jersey, nơi phát minh ra bóng bán dẫn sau chiến tranh, đến William Shockley (1910-1989, nhà vật lý và nhà tiên phong về chất bán dẫn người Mỹ), người phát minh bóng bán dẫn tiếp giáp, rồi tới Robert Noyce (1927-1990, nhà vật lý và doanh nhân ngành bán dẫn người Mỹ), nhân vật huyền thoại khai sinh mạch tích hợp.
Cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) Mỹ-Trung được chú ý rất nhiều, nhưng các linh kiện bán dẫn mà AI cần đến lại ít được nhắc tới. Ước tính đến cuối năm sau, 65% năng lực AI của Trung Quốc sẽ đến từ chất bán dẫn của Mỹ.
Đó là lý do lợi thế của Mỹ có ý nghĩa quan trọng. Và không chỉ riêng nước Mỹ. Từ Anh đến Đức, từ Arm Holdings (công ty thiết kế chất bán dẫn và phần mềm, trụ sở tại Cambridge, Anh) đến Infineon Technologies (nhà sản xuất chất bán dẫn, trụ sở tại bang Bavaria, Đức), nhiều công ty khắp phương Tây đang dẫn đầu thế giới trong việc phát triển công nghệ bán dẫn mới.
Điều này hết sức quan trọng, bởi muốn có AI bền vững, vừa cải thiện cuộc sống của chúng ta vừa tiêu tốn ít năng lượng hơn, thì cần những con chip mạnh hơn. Không còn nghi ngờ gì, sự bùng nổ của AI đang thúc đẩy ngành chip AI tăng trưởng nhanh. Cạnh tranh giữa các công ty phương Tây ngày càng gay gắt. Sự bùng nổ ấy cũng mang lại doanh thu cao hơn cùng nhiều việc làm hơn.
Riêng về AI, Mỹ và ĐCSTQ đang cạnh tranh quyết liệt trong lĩnh vực công nghệ then chốt này. Dù một số tiêu đề giật gân tuyên bố ĐCSTQ đã san bằng lợi thế dẫn trước của Mỹ về AI, những tuyên bố đó thường nói quá sự thật.
Viện Lowy (The Lowy Institute, trụ sở tại Sydney, Australia) gần đây công bố một nghiên cứu so sánh lĩnh vực AI của Mỹ và ĐCSTQ, mang tên “Ảnh chụp nhanh quyền lực châu Á: Trung Quốc, Mỹ và cuộc đua giành vị thế thống trị AI” (8/11/2026). Nghiên cứu kết luận “Mỹ dẫn đầu cuộc đua AI”, vì “năng lực xử lý (hay ‘năng lực tính toán’) của các trung tâm dữ liệu Mỹ gần gấp 40 lần Trung Quốc”và “chip AI của Mỹ gấp 31 lần Trung Quốc”. Viện này còn ước tính: “Các mô hình hàng đầu của Mỹ có hiệu năng tốt hơn những mô hình tốt nhất của Trung Quốc, phù hợp với ý kiến cho rằng Mỹ đang dẫn trước 6 đến 9 tháng.”
Dù ĐCSTQ không ngừng đánh cắp sở hữu trí tuệ và rót trợ cấp nhà nước, Mỹ vẫn giữ vị trí dẫn đầu về mô hình AI và các linh kiện tính toán cho AI. Căn cứ vào đâu? Trong năm 2025, Mỹ có 1.953 công ty AI mới được rót vốn, trong khi Trung Quốc chỉ có 161. Kết quả này chủ yếu nhờ 286 tỷ USD đầu tư tư nhân vào AI ở Mỹ, so với chỉ 12,4 tỷ USD ở Trung Quốc.
Ngay cả ở thời điểm tồi tệ nhất, nước Mỹ vẫn năng động hơn ĐCSTQ. Chúng ta vẫn là đất nước nơi người ta có thể khởi nghiệp ngay trong gara nhà mình, và chỉ cần có ý tưởng tốt là có thể huy động được nguồn vốn lớn.
Nếu thực sự muốn vượt ĐCSTQ về chip, AI và các công nghệ khác, chúng ta biết phải đi theo hướng nào. Mỹ nên đơn giản hóa hơn nữa thủ tục để doanh nghiệp mới gia nhập ngành công nghệ. Điều đó có nghĩa là phải dỡ bỏ những rào cản không chỉ làm tăng chi phí gia nhập thị trường, mà thậm chí khiến việc gia nhập trở nên bất khả thi.
Chẳng hạn, chế độ bằng sáng chế hiện nay của Mỹ cho phép các công ty đi trước dựng hàng rào sở hữu trí tuệ bao quanh cả một nhóm sản phẩm để chặn doanh nghiệp mới. Chế độ này cần được cải cách gấp. Chi phí xây dựng và cấp phép cao cũng ngăn các công ty dựng lên hạ tầng mà họ cần. Đây cũng là nguyên nhân chính khiến phần lớn hoạt động sản xuất chip chuyển ra nước ngoài.
Chúng ta hãy giữ cho ngành công nghệ Mỹ luôn năng động, không bao giờ biến thành những tập đoàn độc quyền kiểu ĐCSTQ. Chỉ khi đó, chúng ta mới bảo vệ được nền kinh tế trước những kẻ xấu như Huawei.
Bài viết được đăng lại với sự cho phép của The Daily Signal, ấn phẩm thuộc Quỹ Di sản (The Heritage Foundation, trụ sở tại Washington, D.C.).
Về tác giả: Randy Forbes từng là hạ nghị sĩ Đảng Cộng hòa, đại diện khu vực bầu cử số 4 của bang Virginia suốt 16 năm. Ông là nghiên cứu viên cao cấp của Quỹ Trường Cao đẳng Chiến tranh Hải quân Mỹ (Naval War College Foundation, trụ sở tại bang Rhode Island).
Nguyên tác tiếng Anh “Huawei Reminds Us Why We Need American Tech Companies” đăng trên The Epoch Times.
Theo Randy Forbes/ The Epoch Times
Đội bán hàng Nvidia làm cầu nối cho bà Hoàng Lạc với Alibaba
Trang tin The Information của Mỹ hôm thứ Tư (18/11) đưa tin, đội bán hàng của hãng chip Nvidia đã hai lần giới thiệu nữ doanh nhân Hoàng Lạc (Alice Huang) với tập đoàn Alibaba trong năm 2022. Nhờ đó, bà có được một khách hàng lớn, còn công ty Megaspeed của bà tại Singapore có điều kiện vay ngân hàng để mua máy chủ gắn chip Nvidia.
Trụ sở Alibaba tại Thẩm Quyến, Trung Quốc, năm 2019. (Nguồn ảnh Shutterstock)
Theo 3 người trực tiếp am hiểu sự việc mà The Information dẫn lời, đội bán hàng Nvidia đã giới thiệu bà Hoàng Lạc với Alibaba, tập đoàn công nghệ lớn của Trung Quốc. Cuộc giới thiệu này diễn ra vài tháng trước khi lệnh kiểm soát xuất khẩu chất bán dẫn tiên tiến của Mỹ có hiệu lực vào năm 2022. Bà Hoàng Lạc bị cáo buộc tham gia buôn lậu chip Nvidia vào Trung Quốc.
Hai trong số 3 người này cho biết Nvidia đã giới thiệu hai lần trong vài tháng của năm 2022, giúp bà Hoàng Lạc và công ty của bà giành được Alibaba làm khách hàng lớn. Từ đó, dù mới bước chân vào mảng cho thuê chip, bà đã vay được vốn ngân hàng để mua chip Nvidia.
Trước đó, các lãnh đạo Alibaba vốn không quen biết bà Hoàng Lạc, hai người này nói thêm.
Alibaba cũng thông qua bà Hoàng Lạc lập được một kênh tiếp cận và thuê chip Nvidia tại Đông Nam Á, lách lệnh kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.
Một bài khác của The Information viết rằng ông Jay Puri, người nhiều năm phụ trách mảng bán hàng của Nvidia, từng là đầu mối quan hệ khách hàng với bà Hoàng Lạc. Tháng 6/2026, ông Puri thông báo nghỉ hưu, nhưng vẫn ở lại Nvidia với vai trò cố vấn cấp cao.
Nhiều ngân hàng khu vực ở châu Á đã cho công ty sắp thành lập của bà Hoàng Lạc vay tiền mua máy chủ gắn chip Nvidia, một người trực tiếp tham gia thu xếp vốn tiết lộ. Các khoản vay này được cấp trước khi bà chính thức ra mắt mảng cho thuê chip của Megaspeed vào năm 2023.
Trong các cuộc gặp với giới ngân hàng, theo những người am hiểu sự việc, bà Hoàng Lạc và các cộng sự đã thảo luận kế hoạch xây dựng mảng kinh doanh trung tâm dữ liệu tại Đông Nam Á và cho các khách hàng lớn như Alibaba thuê máy chủ AI.
Một người trực tiếp nắm được sự việc cho biết bộ phận tuân thủ của các ngân hàng đồng ý cho vay sau khi xác định rằng việc này không vi phạm quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ, miễn là không bán chip bị hạn chế cho Trung Quốc.
Do công ty của bà Hoàng Lạc đã có Alibaba trong danh sách khách hàng chính, các ngân hàng dễ quyết định cho vay hơn, người này nói.
Các hồ sơ nộp cho cơ quan quản lý sau đó đã xác nhận quan hệ hợp tác giữa Megaspeed và Alibaba. Hồ sơ doanh nghiệp tại Malaysia và Singapore cho thấy, năm 2024, Speedmatrix, công ty con của Megaspeed tại Malaysia, đã thế chấp một loạt tài sản cho một công ty Singapore do Alibaba nắm quyền kiểm soát cuối cùng.
Megaspeed không phải công ty duy nhất được Nvidia giới thiệu với Alibaba vì mục đích này, nhưng danh tính các công ty khác chưa được công bố, một người am hiểu sự việc cho biết.
Theo Lâm Yến/ Epoch Times
Walmart: Sự cố công nghệ khiến người tiêu dùng Mỹ tích trữ nhiều hàng

Bên ngoài Siêu thị Walmart, Boston, USA. (Ảnh: ShutterStock)
Thứ Năm (19/11), người phát ngôn Walmart cho biết, trong tháng này người mua sắm Mỹ đã tích trữ bình khí propane, nước đóng chai và đồ cắm trại. Theo hãng tin Reuters, loạt sự cố công nghệ gần đây tại Mỹ, từ Microsoft, hệ thống kiểm soát không lưu đến ngân hàng JPMorgan Chase, đã khiến người tiêu dùng bất an.
Bên ngoài Siêu thị Walmart, Boston, USA. (Ảnh: ShutterStock)
Walmart, một trong những nhà bán lẻ lớn nhất nước Mỹ và thế giới, đưa ra thông tin này qua người phát ngôn khi trả lời Reuters.
Các sự cố xảy ra dồn dập chỉ trong vài ngày. Hôm 12/11, Microsoft gặp sự cố gián đoạn trên phạm vi toàn cầu. Ngày hôm sau, mạng liên lạc của hệ thống kiểm soát không lưu gặp trục trặc, khiến các sân bay trên toàn nước Mỹ phải tạm dừng cho máy bay cất cánh.
Hôm thứ Hai (16/11), United Airlines gặp sự cố kỹ thuật. Một số chuyến bay do United trực tiếp khai thác bị chậm khi đang chờ cất cánh, vì không nhận được dữ liệu cần thiết để khởi hành. Cùng ngày, phần mềm của ngân hàng JPMorgan Chase gặp lỗi, làm gián đoạn một số dịch vụ.
Ngân hàng JPMorgan Chase hôm thứ Hai (16/11) cho biết một số dịch vụ ngân hàng tiêu dùng bị gián đoạn do sự cố kỹ thuật. Sự cố còn lan sang nhiều ngân hàng lớn khác của Mỹ và mạng lưới chuyển tiền giữa cá nhân Zelle. Một ngày sau, Apple cũng gặp sự cố khiến Apple Pay và iCloud (dịch vụ chia sẻ dữ liệu giữa các thiết bị Apple) tạm thời bị gián đoạn.
Trong báo cáo ngày 16/11, các nhà phân tích của ngân hàng Mizuho viết rằng sau các sự cố, người dân đã mua đồ dự phòng khẩn cấp, khiến nhu cầu tại chuỗi Costco tăng vọt trong thời gian ngắn vào cuối tháng 10 và đầu tháng 11. Báo cáo cũng cho rằng Walmart cùng chuỗi Sam’s Club của tập đoàn này sẽ có mức tăng nhu cầu tương tự khi người tiêu dùng tích trữ hàng trong nhà.
Cũng trong ngày thứ Năm (19/11), Walmart nâng dự báo doanh số và lợi nhuận cả năm. Tập đoàn đặt cược vào đà tăng trưởng của mảng giao hàng và dịch vụ hội viên trước mùa mua sắm quan trọng dịp lễ cuối năm.
Trong giao dịch hằng ngày, người Mỹ ngày càng dựa vào các hình thức thanh toán số thay vì tiền mặt.
Khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew, thực hiện từ tháng 5 đến tháng 6 với gần 10.000 người trưởng thành, cho thấy chỉ khoảng 46% người Mỹ luôn hoặc phần lớn thời gian mang theo tiền mặt.
Khoảng 42% người trưởng thành ở Mỹ cho biết trong một tuần bình thường, họ không dùng tiền mặt để mua bất cứ thứ gì. Năm 2015, tỷ lệ này là 24%.
Người trẻ là nhóm ít mang tiền mặt nhất. Trong số người trưởng thành dưới 30 tuổi, 51% cho biết trong một tuần bình thường, họ không dùng tiền mặt cho bất kỳ khoản mua sắm nào.
Bloomberg News là hãng đầu tiên đưa tin về việc người mua tích trữ hàng tại Walmart. Hãng dẫn lời Giám đốc Tài chính Walmart John David Rainey trong cuộc phỏng vấn thực hiện trước đó cùng ngày.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance hôm thứ Hai (16/11) đề cập việc tích trữ khi trả lời phỏng vấn người dẫn chương trình Laura Ingraham của Fox News.
“Rất nhiều bạn bè hỏi tôi có nên chuẩn bị xây hầm trú ẩn hay tích trữ thức ăn, nước uống không. Tôi trả lời là không cần. Chúng tôi không thấy khủng hoảng đang đến gần, nhưng phải chuẩn bị cho mọi tình huống,” ông Vance nói. Theo ông, điều đó “không có nghĩa là khủng hoảng sắp xảy ra”.
- 6 sự cố hệ thống trong 6 ngày tại Mỹ: Ông Vance lên tiếng
- 4 ngân hàng lớn tại Mỹ gặp sự cố trực tuyến, Chase ghi nhận hơn 20.000 lượt báo lỗi
- Ông Rubio: Không có bằng chứng tin tặc đứng sau các sự cố gần đây ở Mỹ
Bình Minh (t/h)
Thiên Vân (t/h), theo Gizmodo, Reuters, Associated Press










