Dđ TuoiHac -> 4 lý do cần bổ sung vitamin D để cải thiện sức khỏe cho người cao tuổi

https://www.epochtimesviet.com/4-ly-do-can-bo-sung-vitamin-d-de-cai-thien-suc-khoe-cho-nguoi-cao-tuoi_372435.html

Amy Denney
woman-taking-pill-870x522-1.jpeg
Việc thiếu vitamin D thường đi kèm với các triệu chứng và bệnh thường bị coi là “tuổi già.”

Vốn hoạt động giống như hormone hơn là vitamin, vitamin D đóng vai trò quan trọng và có thể ảnh hưởng đến mọi thứ từ nhận thức đến ung thư. Một trong số các vai trò của vitamin D là giúp kiểm soát lượng canxi và phosphate trong cơ thể.

Những triệu chứng đôi khi có vẻ là suy giảm nhanh chóng về thể chất và nhận thức liên quan đến lão hóa có thể thực sự là do thiếu vitamin D. Những ý kiến ủng hộ thì cho rằng có thể bổ sung vitamin D để cơ thể không bị thiếu.

Thiếu vitamin D có thể dẫn đến loãng xương, bệnh tim mạch, ung thư, tiểu đường, bệnh tự miễn dịch và trầm cảm. Phần lớn dân số trên toàn thế giới bị thiếu vitamin D.

Có một danh sách các triệu chứng không rõ ràng do thiếu vitamin D – như mệt mỏi, suy nhược, “sương mù não” và lo lắng kèm theo nhiều bệnh tật. Cũng có thể tình trạng thiếu vitamin D đang rình rập mà không có bất kỳ triệu chứng nào.

Cách duy nhất để biết chắc chắn liệu mức vitamin D của bạn có thấp hay không là xét nghiệm, nhưng xét nghiệm không phải lúc nào cũng được bảo hiểm chi trả và giả sử bác sĩ có khuyến nghị ngay từ đầu đi nữa thì Medicare cũng hiếm khi thanh toán cho xét nghiệm đó. Một lần xét nghiệm vitamin D có giá từ 30–100 dollar. Nhưng xét nghiệm cũng không thể đưa ra giá trị tính toán cụ thể hay mức vitamin D như thế nào là cần thiết để giúp ích cho những người muốn tự bảo vệ mình trước các bệnh do thiếu vitamin D.

Nghiên cứu cũng không thể đưa ra con số rõ ràng về lượng vitamin D chúng ta cần bao nhiêu là đủ và liệu có bất kỳ rủi ro nào xảy ra do hấp thu quá nhiều vitamin D không. Tình huống đó gây bối rối cho bệnh nhân và thậm chí cả bác sĩ cũng có thể bị tê liệt phân tích (không thể đưa ra quyết định). Nhưng có những phát hiện cụ thể có thể áp dụng được—đặc biệt là đối với người cao tuổi—cho thấy việc bổ sung vitamin D sẽ tạo ra sự khác biệt lớn.

Hiểu về mức vitamin D

Bước đầu tiên là hãy kiểm tra thay vì đoán mức vitamin D của bạn.

Vitamin D được tổng hợp trên da và một lượng ít hơn thì được hấp thụ qua thức ăn. Sau đó vitamin D được gửi đến gan để chuyển đổi thành 25-hydroxycholecalciferol, hay còn gọi là 25-hydroxyvitamin D, hoặc 25 (OH)D. Đây là chất mà xét nghiệm sẽ đo.

Chính xác cần bao nhiêu 25 (OH)D có trong máu là vấn đề cần tranh luận

GrassrootsHealth là một tổ chức nghiên cứu sức khỏe cộng đồng phi lợi nhuận gồm 48 nhà khoa học đã đưa ra khuyến cáo rằng mọi người ở mọi lứa tuổi cần đạt được và duy trì mức huyết thanh 25(OH)D trong khoảng 40–60 nanogam/ml (ng/ ml) để có sức khỏe tối ưu. Một báo cáo năm 2017 trên tạp chí Nature Reviews Endocrinology cho biết mặc dù có nhiều khuyến nghị khác nhau từ các tổ chức y tế, nhưng tất cả đều đồng ý rằng nên tránh mức huyết thanh 25(OH)D dưới 10 ng/ml ở mọi lứa tuổi. Một số chuyên gia cho rằng 25 ng/ml là bình thường, trong khi số khác cho rằng chỉ số này quá thấp.

Thiếu vitamin D khiến quá trình lão hóa trở nên phức tạp, một phần là vì khi chúng ta già đi thì việc tổng hợp vitamin D từ ánh sáng mặt trời trở nên khó khăn hơn. Lượng vitamin D hấp thụ từ thực phẩm như cá hồi, cá ngừ, sữa, trứng, thịt lợn và gan bò cũng thấp hơn khi về già. Chúng ta biết rằng hầu hết người lớn tuổi đều bị thiếu chất và việc giải quyết vấn đề này đã trở thành một trở ngại y tế.

Vấn đề cũng trở nên phức tạp đến mức gây tranh cãi khi giới nghiên cứu cứ cho ra những tiêu đề mới và khó hiểu sau vài tháng. Ngay cả khi lướt qua các bài báo không ghi ngày tháng trên trang web của Y Lão Ngày nay (Today’s Geriatric Medicine) thì bạn cũng không giải quyết được các câu hỏi về lợi ích của vitamin D, ai nên dùng và liều lượng bao nhiêu.

Ngoài ra, số lượng các câu chuyện về nguy cơ và độc tính của vitamin D dường như không tương xứng với rủi ro thực tế. Có một nhóm nhỏ những người không chịu bổ sung vitamin D và đó là lý do tại sao mức độ vitamin D nên được bác sĩ theo dõi bằng xét nghiệm trong phòng thí nghiệm.

Bao nhiêu vitamin D thì đủ?

Lần gần đây nhất, Viện Y học (Institute of Medicine) đã đưa ra tiêu chuẩn vào năm 2019 về liều vitamin D tối đa chấp nhận được là 4,000 đơn vị quốc tế (IU) mỗi ngày, trong khi Hiệp hội Nội tiết cùng thời điểm đó khuyến nghị tối đa là 10,000 IU mỗi ngày.

Khuyến nghị của Viện Y tế Quốc gia là 600 IU/ngày cho những người từ 51 đến 70 tuổi và 800 IU/ngày cho những người trên 70 tuổi nhưng không quá 4,000 IU/ngày. Nhưng liệu lượng bổ sung này có cho phép bệnh nhân đạt được mức huyết thanh 25 ng/ml hay không thì tùy từng trường hợp. The Epoch Times gần đây đã đưa tin về xu hướng sử dụng vitamin D liều cao hơn cho các bệnh nan y và nghiên cứu cho thấy rằng có những lợi ích khi đạt được mức từ 40 đến 60 ng/ml.

DVitamin-1200x800-1024x683.jpegMột hộp chứa viên nang Vitamin D. (Ảnh: AP/Mark Lennihan)Liều lượng là nghệ thuật hơn là khoa học, theo như một nghiên cứu năm 2017 trên tạp chí Da liễu-Nội tiết đã lưu ý. Một trong những mục tiêu của nghiên cứu này là đạt mức huyết thanh trung bình là 40 ng/ml trong số 3,882 người tham gia. Một mục tiêu khác là nghiên cứu kỹ lưỡng độc tính của Vitamin D.

Những người tham gia nghiên cứu ban đầu đã dùng trung bình 2,100 IU vitamin D mỗi ngày với nồng độ huyết thanh trung bình là 35 ng/ml. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng cần 6,000 đến 7,000 IU (tùy thuộc vào cân nặng) để đạt được mức vitamin D là 40 ng/ml. Khi kết thúc nghiên cứu, nồng độ trung bình huyết thanh của tất cả những người tham gia là 51 ng/ml. Lượng vitamin D hấp thụ lên tới 15,000 IU/ngày được cho là an toàn trong nghiên cứu này.

Một chuyên gia chăm sóc tích hợp chính là bác sĩ Ellie Campbell nói với The Epoch Times rằng mức độ bà đưa ra là ở mức dưới 20 ng/ml khi bà kiểm tra lần đầu tiên vào năm 2006 và bà đã phải mất 1.6 triệu IU vitamin D để đạt được mức huyết thanh trên 50 ng /ml. Từ đó bà nhận thấy rằng cần 5,000 IU mỗi ngày để giữ được mức huyết thanh đó.

Nhiều bệnh nhân không biết về mức độ vitamin D của họ và điều khiến bác sĩ Campbell thất vọng là các phòng thí nghiệm báo cáo mức 25 ng/ml và 30 ng/ml là “bình thường”.

Bác sĩ Campbell cho biết: “Mức huyết thành bình thường được xác định bằng biểu đồ phân tán của 100 mẫu vật cuối cùng hoặc hơn. Họ không báo cáo tối ưu.”

Nói cách khác, không có cơ sở khoa học tốt để đưa ra bất kỳ tuyên bố cụ thể nào về mức 25(OH)D lý tưởng. Những gì chúng ta biết là bệnh tật phát sinh khi nồng độ huyết thanh này quá thấp và những người có nồng độ cao hơn thì sẽ tốt hơn.

Có ít nhất bốn lý do khiến người cao tuổi nên cân nhắc bổ sung vitamin D.

1. Vitamin D làm giảm nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ

Một nghiên cứu mới kiểm tra thói quen bổ sung vitamin D của 12,388 người tham gia từ dữ liệu của Trung tâm Điều phối Bệnh Alzheimer Quốc gia đã liên kết việc bổ sung với tỷ lệ mắc chứng mất trí nhớ thấp hơn đáng kể. Kết quả đã được công bố trong tháng này trên tạp chí Alzheimer’s & Dementia: Chẩn đoán, đánh giá và theo dõi bệnh tật.

Trong số gần 3,000 người tham gia mắc chứng mất trí nhớ trong nghiên cứu kéo dài một thập kỷ này, 75% không có vitamin D và 25% còn lại chỉ bị phơi nhiễm cơ bản. Nhìn chung, nghiên cứu này cho thấy vitamin D có liên quan đến nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ thấp hơn 40%.

Theo nghiên cứu này, hiện có khoảng 50 triệu người mắc chứng mất trí nhớ trên toàn thế giới và con số này dự kiến sẽ tăng gấp ba lần vào năm 2050.

Người đứng đầu nghiên cứu là giáo sư Zahinoor Ismail của Đại học Calgary và Đại học Exeter cho biết:

“Chúng ta biết rằng vitamin D có một số tác dụng trong não có thể tác động làm giảm mất trí nhớ, tuy nhiên cho đến nay nghiên cứu đã cho ra những kết quả mâu thuẫn. Phát hiện của chúng tôi đưa ra những hiểu biết quan trọng về các nhóm có thể đặc biệt nhắm tới việc bổ sung vitamin D. Nhìn chung, chúng tôi tìm thấy bằng chứng cho thấy việc bổ sung vitamin D sớm có thể đặc biệt có lợi trước khi bắt đầu suy giảm nhận thức.”

2. Vitamin D giảm chóng mặt tái phát

Một nghiên cứu được công bố vào năm 2020 trên tạp chí Thần kinh học cho thấy những người bổ sung vitamin D (và canxi) để đạt được mức 25(OH)D tối thiểu 20 ng/mL đã giảm khả năng tái phát các cơn chóng mặt lành tính do tư thế (BPPV) nhiều nhất. Các cơn chóng mặt lành tính do tư thế thường xảy ra khi thay đổi vị trí đầu gây ra cảm giác quay cuồng.

Được tiến hành tại Hàn Quốc, nghiên cứu này đã so sánh một nhóm 445 người dùng vitamin D với 512 người trong một nhóm quan sát không được bổ sung hoặc theo dõi nồng độ vitamin D. Nghiên cứu cho biết tỷ lệ tái phát các cơn chóng mặt lành tính do tư thế hàng năm đối với những người dùng vitamin D đã giảm 24%.

Phương pháp điều trị truyền thống bao gồm một chuyển động thể chất do bác sĩ thực hiện để di chuyển các hạt trong tai gây chóng mặt, có thể góp phần gây ra té ngã, gãy xương và chấn thương đầu.

Tiến sĩ Ji-Soo Kim của Đại học Y khoa Quốc gia Seoul ở Hàn Quốc cho biết: “Kết quả của chúng tôi rất thú vị vì cho đến nay, việc đến gặp bác sĩ để được bác sĩ thực hiện các cử động đầu là cách chính mà chúng tôi điều trị chứng chóng mặt lành tính do tư thế”. “Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy một phương pháp điều trị rẻ tiền, ít rủi ro như vitamin D và viên canxi có thể có hiệu quả trong việc ngăn ngừa chứng rối loạn phổ biến và thường tái phát này.”

3. Vitamin D giúp ngừa ung thư

Theo một nghiên cứu năm 2020 được công bố trên Tạp chí của Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ, khi nói đến ung thư giai đoạn cuối thì việc bổ sung vitamin D là có thể kéo dài tuổi thọ. Trong một thử nghiệm lâm sàng trên 25.871 bệnh nhân, vitamin D làm giảm nguy cơ ung thư di căn hoặc tử vong ở những người có chỉ số khối cơ thể (BMI) bình thường.

Hàm lượng vitamin D trong máu càng cao thì tỷ lệ mắc bệnh ung thư vú càng thấp. (Ảnh: Rishiken / Shutterstock)Hội đồng Vitamin D (Vitamin D Council) đặc biệt khuyến nghị phụ nữ bị ung thư vú nên bổ sung 5.000 đến 15.000 IU vitamin D mỗi ngày và kiểm tra nồng độ để đảm bảo rằng vitamin D luôn ở mức trên 70 ng/ml. Để phòng ngừa, mức khuyến cáo là 60 ng/ml. Một số nghiên cứu cho thấy một lợi ích của vitamin D nữa là có thể giảm ung thư vú.

Vì tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư, bác sĩ Campbell cho biết bà kiên quyết giữ mức vitamin D cao. Tùy thuộc vào liều lượng, vitamin D đã được chứng minh là làm giảm nguy cơ ung thư vú tới 83% từ 30% tại Hội nghị thường niên của Hiệp hội Nghiên cứu Ung thư Hoa Kỳ năm 2008.

Bác sĩ Campbell cho biết: “Không có loại thuốc nào trên thị trường có thể làm giảm nguy cơ ung thư vú đến mức đó. “Mọi người nên biết về điều này.”

4. Vitamin D giảm té ngã và gãy xương

Các nghiên cứu cũ hơn cho thấy tỷ lệ té ngã giảm tới 72% ở những người có mức vitamin D cao hơn trong viện dưỡng lão. Mặt khác, một nghiên cứu gần đây và được công bố rộng rãi trên Tạp chí Y học New England đã kết luận rằng không có mối tương quan giữa vitamin D và gãy xương ở người lớn tuổi.

Những người chỉ trích nghiên cứu mà vốn có sự không nhất quán về liều lượng đó, cũng như một số nghiên cứu khác vào năm 2022, nói rằng việc bổ sung vitamin D mang lại lợi ích rõ rệt. Một trong những nghiên cứu trên Tạp chí Chuyển hóa Xương và Khoáng chất đã xem xét 28 nghiên cứu về 61.744 trường hợp và 9.767 bệnh nhân gãy xương hông và kết luận rằng nồng độ vitamin D huyết thanh thấp ở người cao tuổi có liên quan đến sự gia tăng nguy cơ gãy xương hông.

Bác sĩ Campbell nói: “Chúng ta có thể giúp tạo ra sự khác biệt cho người cao tuổi trong viện dưỡng lão vì họ ít bị ngã hơn. Đây là một trong những biện pháp can thiệp rẻ nhất và dễ nhất. Nếu chúng ta tăng nồng độ vitamin D đến mức mà khoa học khuyến nghị thì các bệnh nhân sẽ là người nhận được lợi ích.”

Nghiên cứu của Tạp chí Y học New England đã nhận được nhiều sự chú ý nhưng cũng bị chỉ trích. Những người tham gia thử nghiệm ban đầu được cung cấp liều cao vitamin D và sau đó nhận được liều lượng nhỏ hơn 2.000 IU/ngày, trong khi nhóm giả dược (placebo – phương pháp điều trị y tế không sử dụng các hoạt chất của thuốc để chữa bệnh mà dựa vào niềm tin của người bệnh) được phép dùng tới 800 IU/ngày. Grassroots Health đã chỉ trích loại nghiên cứu này vì tạo sự hoài nghi và ngăn cản cản việc sử dụng thuốc tối ưu.

Nghiên cứu bổ sung phát hiện rằng nồng độ vitamin D thấp không chỉ dẫn đến té ngã nhiều hơn mà còn liên quan đến yếu cơ và đau, cũng như rối loạn dáng đi. Dữ liệu chứng minh rằng những người có mức 20 ng/ml 25(OH)D trở lên sử dụng các chi dưới tốt hơn.

Hội đồng Vitamin D giữ một danh sách cập nhật các tình trạng có thể có lợi nhờ sử dụng hormone này, cùng với các mối liên hệ với các nghiên cứu. Grassroots Health cũng có thông tin về vitamin D, xét nghiệm, mức độ và các câu chuyện chuyển đổi.

Công Thành biên dịch

Quý vị tham khảo bản gốc từ The Epoch Times

Truyện ngắn – Đưa Tiễn

duatien_1.jpg
Điệp Mỹ Linh

Thấy Thủy buồn quá, lòng Thắng xốn xang, vội gợi chuyện – bằng tiếng Anh pha tiếng Việt “ba rọi” – với mục đích làm cho Mẹ đừng nghĩ ngợi nhiều đến chuyến ra khơi của chàng:

–Măng! Măng muốn nghe chuyện vui của con không?

–Nghe chứ. Chuyện gì, con?

–Chuyện lần đầu tiên Vân và con quen nhau.

–Thôi, chuyện riêng của mấy người trẻ, kể cho “bà già” nghe làm chi.

–Con thích kể cho Măng mà Măng không muốn nghe, con buồn lắm đó!

–Thôi, kể đi, “cậu”!

–Lúc Vân vừa từ đại học Texas A&M chuyển về, nhiều thằng theo lắm, nhưng cô nàng rất khó chinh phục. Con hơi khớp. Nhưng bị tụi bạn khích tự ái, con nhất quyết phải chinh phục Vân cho tụi nó “biết tay”. Con thấy mỗi chiều, sau giờ Tâm–Lý–Học, Vân thường vào thư viện. Một hôm, con vào sau Vân khoảng mấy phút. Nhìn quanh, thấy Vân ngồi một mình và các bàn khác đều có người, con thầm mừng. Tiến đến bàn Vân ngồi, con cố gợi sự chú ý của nàng; nhưng nàng vẫn “tỉnh bơ”. Con nhích nhẹ cái ghế đối diện với Vân, hỏi:

–Xin lỗi, tôi ngồi đây được không, cô?

Vẫn không thèm ngẩng lên, Vân đáp:

–Dạ, được ạ!

Con giả vờ đọc sách, nhưng con cứ lén nhìn sóng mũi thẳng, nhọn và khuôn mặt trái soan của Vân. Càng nhìn Vân con càng thích nàng trong khi nàng cứ đọc, chép, lật hết trang nọ sang trang kia. Con cũng giả vờ ghi chép một chốc rồi con ngẩng lên nhìn nàng:

–Xin lỗi, cô cho tôi hỏi một câu, được không, cô?

–Dạ, được.

–Đánh vần chữ “tôi đã gặp” – I met – như thế nào, thưa cô?

Vân tròn mắt ngạc nhiên nhìn con rồi thong thả đánh vần: “Ai em i ti.” (I, M, E, T, cũng có thể hiểu theo nghĩa tiếng Anh: I am ET (1)). Con đứng bật dậy, chìa tay thẳng về phía nàng:

–Hi, Miss ET! Tôi tên Thắng.

Vân trố mắt nhìn con như nhìn một giã nhân. Chỉ một thoáng thôi, đôi gò má của Vân đỏ dần, và nàng cười…

Thủy cười:

–Anh chàng này “xạo” dữ hén!

Hai Mẹ con đang vui, chợt máy phát thanh vang lên:

–Mời quý vị đáp chuyến bay số 7 đi San Diego ra cửa số 9. Bắt đầu từ vé số 50 đến số 40.

Thắng đứng lên:

–Con đi, Măng!

–Ủa, họ gọi người đi San Diego mà.

–Dạ, tất cả quân nhân Hải Quân đều đến San Diego rồi mới được đưa sang Saudi Arabia.

Thủy cúi mặt, cố nén sự bịn rịn/nỗi luyến thương. Thắng tiếp:

–Măng về đi!

–Măng chờ con đi đã.

–Măng đừng lo. Okay. Con không sao đâu!

–Con cẩn thận.

–Đừng khóc, Măng!

Thủy quẹt nước mắt, nhìn Thắng nhích từng bước theo đoàn người…

Một mình đi ngược lại khoảng không gian mà hai Mẹ con đã bước cạnh nhau trước đó không lâu, Thủy cảm thấy thương nhớ Thắng đến quay quắt. Ra đến cửa chính, bất ngờ có tiếng gọi “Thủy”. Quay lại, nhận ra Hương – nhân viên phụ trách vấn đề tị nạn – Thủy sửa bộ mặt tươi tỉnh:

–Hey! Đi đón người tị nạn nữa hả?

–Ừ. Lần này là mấy ông H.O… “mồ côi”.

Vừa nói Hương vừa đưa mắt về phía xe Van, nơi nhóm người đen đúa, gầy gò đang đứng chờ, rồi tiếp:

–Bồ đi đâu mà đi một mình vậy? Anh Hiệp đâu?

–Thôi, đừng nói tới ông Hiệp, “tui” “rầu” lắm! Mình đi đưa cháu Thắng.

–A, “anh chàng” Thắng Hải Quân đó hả? Trong nhóm người mình đón hôm nay có một “ông Hải Quân”. Ủa, mà cháu Thắng đi đâu vậy?

–Sang Trung Đông.

–Giỡn hoài. Chi vậy?

–Cháu được bổ nhiệm đi tàu và chiếc Hàng Không Mẫu Hạm ấy đang trấn giữ vùng biển Trung Đông.

–Oh! Gosh!

Tự biết không thể nén được xúc động, Thủy vội từ giã:

–Đi nghe. Hôm khác nói chuyện nhiều.

Hương chưa kịp chào từ giã bạn thì giọng một người đàn ông vang lên:

–Cô ơi! Có phải bà vừa nói chuyện với cô tên là Thủy không, cô?

Nhìn “ông H.O.” gầy gò, hom hem – tên Khoa – Hương đáp:

–Dạ. Ông biết bà ấy à?

–Nếu đúng là bà Thủy ở Nha Trang thì tôi biết; vì hồi đó tàu của tôi thường ghé Nha Trang.

*****

Thủy ngồi lặng lẽ sau tay lái. Từ CD, trong tình khúc Autumn in Rain, tiếng piano của Sasha Alexseev rời rạc, nhẹ nhàng như hạt mưa rơi âm thầm bên mái hiên. Sang tình khúc By Candle Light, ngón đàn của Sasha Alexseev tạo nên những dòng âm thanh dồn dập, cuồng loạn, chẳng khác gì tiếng piano của Khoa vào một chiều nào xa lắm, trong ngôi biệt thự nhỏ, trên ngọn đồi cao ở Cầu Đá, Nha Trang.

Chiều xưa cũng như tối hôm nay, Khoa đã tìm lại được nhân dáng xưa, nhưng tìm lại chỉ để rồi mất nhau! Dù nhận biết được điều đó, Khoa cũng vẫn còn nhiều quyến luyến:

–Em tha thứ cho anh, nha, Thủy!

–Còn gì để mà tha thứ? Thôi, em phải về.

–Anh vẫn còn yêu em, Thủy à!

–Hừ! Yêu!

–Mấy mươi năm rồi, dù nhiều lần Mẹ anh thúc hối anh lập gia đình, anh cũng vẫn ở vậy. Em tin anh không?

Nghe Khoa nhắc đến Mẹ, Thủy nổi giận, mỉa mai:

–Anh mà dám làm trái ý Mẹ anh ư?

–Cho anh xin đi, em! Mẹ anh đã qua đời. Mình không nên xúc phạm đến Người. Ngày đó cũng lỗi của anh một phần chứ không phải lỗi hoàn toàn do Mẹ anh.

–Thôi, anh vào đi.

–Em cho anh giải thích với em một lần, rồi thôi.

Im lặng. Khoa tiếp:

–Thời gian anh thọ phạt, Mẹ anh nghĩ rằng anh đã bị em mê hoặc cho đến độ phải đào ngũ, theo em, cho nên, Mẹ anh giận lắm. Mẹ anh buộc anh phải chấm dứt tình cảm với em và Bà vận động cho anh đổi về gần gia đình. Anh không muốn mất em mà anh cũng không muốn làm Mẹ anh buồn; do đó anh phải tạm ngưng liên lạc với em một thời gian, chờ cho Mẹ anh nguôi giận.

–Dù anh có cãi lời Mẹ anh mà tiếp tục liên lạc với em đi nữa thì cuộc diện cũng chẳng đổi khác được chút nào đâu!

–Em quên anh nhanh đến vậy sao?

–Không quên cũng không được. Chính Mẹ anh viết thư hăm dọa em mà!

–Thật không?

–Thôi, anh vào nhà đi! Em nói láo đó.

–Em có biết là khi hay tin em lập gia đình, anh đau khổ đến mức nào không? Một thời gian sau, khi chiến hạm ghé Nha Trang, anh đến nhà em đúng vào lúc hai Bác sắp sang nhà em dự lễ cúng đầy tháng con trai đầu lòng của em. Cùng một buổi chiều mà em thì hạnh phúc với “tác phẩm” đầu tay, còn anh cuồng loạn bên piano và chai cognac!

Uất quá, Thủy gằn giọng:

–Thôi, anh vào nhà đi!

–Anh muốn nói chuyện với em, tại sao em cứ xua đuổi anh? Mỗi lần gặp được em là phải nhờ bà Hương nhắn lên nhắn xuống bao nhiêu lần chứ phải dễ sao! Anh biết em không còn chút gì cho anh nữa. Nhưng anh chỉ muốn em biết rằng hoàn cảnh đã buộc anh như vậy. Anh vẫn còn yêu em, dù đó là tình yêu đơn phương.

Thủy tự biết nàng còn yêu Khoa nhiều lắm; nhưng yêu và hận! Suốt mấy mươi năm qua, nếu Hiệp – chồng của Thủy – đừng trả thù quá tàn tệ và Thắng không là biểu tượng rõ nét của Khoa thì có thể hình bóng Khoa đã phai nhòa. Đằng này, một bên là sự hành xử thâm độc của Hiệp, một bên là hình ảnh rạng rỡ của Khoa lồng trong Thắng, thì, làm thế nào một phụ nữ đa cảm/lãng mạn như nàng có thể quên được Khoa!

Không nghe Thủy nói gì, Khoa chuyển đề tài với mục đích làm cho Thủy nguôi giận:

–Bà Hương nói người con của em là sĩ quan Hải Quân Hoa Kỳ, đúng không?

Thủy nhìn Khoa, nghẹn lời! Con của em hay là con của chúng ta? Trời ơi! Có người đàn ông nào bất hạnh cho đến độ không biết đó là con của mình? Thủy gục xuống tay lái, nghẹn ngào:

–Anh đừng bao giờ tìm cách liên lạc với tôi nữa!

–Anh sẽ làm theo yêu cầu của em. Có điều, anh mong em hiểu rằng anh vẫn yêu em.

Thủy quyết liệt, vói tay mở cửa xe cho Khoa:

–Anh vào nhà đi.

Vừa bước ra khỏi xe, chưa kịp nói lời tạm biệt, Khoa đã nghe tiếng cửa xe đóng ầm và chiếc SUV lao vào bóng đêm. Nhìn vào kính chiếu hậu, Thủy thấy Khoa đang tần ngần dõi mắt nhìn theo.

Cũng dáng người dong dỏng cao/cũng nụ cười buồn/cũng ánh mắt xa vắng diệu vợi, người đàn ông đang run rẩy nhìn theo nàng trong từng cơn gió buốt và đứa con của nàng đang tham chiến tận cuối trời xa có được bao nhiêu nét khác biệt?
Trong khi Thủy lau nước mắt thì, từ CD, tiếng piano của Sasha Alexseev thánh thót trong sầu khúc Serenata. Theo tiếng Bass trầm trầm, Thủy tưởng như có thể thấy lại được hình dáng Khoa và nàng im lặng đi bên nhau trong khuôn viên Hải Học Viện Nha Trang. Đang đi, Khoa chậm bước, nhón tay vịn vai Thủy, vừa xoay người nàng lại vừa nói theo giọng điệu nhà binh:

–Đằng sau… quay!

–Ủa, sao vậy?

–Đi về. Chiều rồi.

Đi bên nhau được vài bước, Khoa bảo:

–Thủy! Hát bài Serenata cho anh nghe đi.

–Hát gì không có đàn mà hát!

–Thì hát đi. Anh chỉ muốn nghe giọng soprano của em thôi.

Thủy hát nho nhỏ. Đến đoạn cuối, khi giọng nàng vút cao một “octave” và ngân dài hai chữ “mãi mãi”, Khoa bóp nhẹ bàn tay của nàng. Trên đường về, Khoa hỏi:

–Thủy! Nếu có gì xảy ra cho anh, em có chờ đợi anh không?

–Gì vậy, anh?

–Chuyến này về thế nào anh cũng bị ra tòa án quân sự.

–Anh làm em sợ quá!

–Mấy hôm nay ghé thăm em, anh đã đào ngũ…

–Trời!

–Anh đo lường được hậu quả về sự nông nỗi của anh. Nhưng vì yêu em, anh không hối tiếc gì cả. Có điều, sau khi thi hành lệnh phạt, chưa biết họ sẽ ‘vất’ anh chỗ nào và anh sẽ khó gặp em.

Hai người đứng lặng bên nhau như hai pho tượng!

Hôm sau, Thủy đến phi trường quân sự Nha Trang đưa Khoa lên đường, về trình diện Bộ Tư Lệnh Hải Quân. Khi bóng Khoa khuất nhanh vào lòng chiếc C–130, Thủy chợt nhận biết được sự mất mát, nỗi nhớ thương đang òa vỡ trong hồn nàng. Từ đó, mỗi khi đến phi trường – dù là phi trường dân sự – lòng Thủy cũng gợn lên những thương nhớ bâng quơ/những ray rứt âm thầm/những xót xa vô bờ của một vết đau đã qua thời kỳ mưng mủ!

*****

“Thắng, con!

Thật là bất ngờ khi con gọi về. Măng mừng đến phát khóc. Ba thì vẫn trầm tư, ít nói, nhưng nét mặt của Ba trông vui hẳn lên.

Từ hôm con đi, mỗi khi về nhà ăn trưa, nhìn góc xô–pha, nơi con thường ngồi đàn, măng buồn và nhớ con vô cùng…”

Mới viết ngang đây, Thủy giật mình vì tiếng hét của Hiệp:

–Cô muốn gì, nói đi?

Môi Thủy run. Mặt nàng tái xanh. Từ ngày gặp lại Khoa đến nay, nhiều khi nàng không làm gì sai, nhưng cứ thấy mặt hoặc nghe giọng sừng sộ của Hiệp là Thủy mất bình tĩnh. Sở dĩ Thủy hãi sợ đến như vậy là vì tâm lý của nàng bị khủng hoảng trầm trọng sau những lần bị Hiệp theo dõi/rình rập và tiếp theo là thái độ hành hạ bằng những lời đay nghiến/những câu mỉa mai/lời dằn vặt từng đêm/từng ngày. Trong tất cả mọi trường hợp, Thủy chỉ né tránh chứ chưa bao giờ dám phản ứng. Bây giờ, thấy Thủy có vẻ sợ, Hiệp xấn tới:

–Thư đâu? Viết gì? Đưa đây, mau!

–Tôi đã nói với anh từ mấy mươi năm nay rồi. Tôi có tội đối với anh. Nhưng ngược lại, tôi cũng đã trả một giá quá đắt cho cuộc hôn nhân này. Tha thứ hay không là quyền của anh. Nhưng giữa Khoa và tôi không còn gì nữa.

Hiệp gào lên như con thú bị thương:

–Còn thằng Thắng kia, chưa đủ sao?

–Anh muốn hành xử với Mẹ con tôi như thế nào cũng được; nhưng xin anh đừng đày đọa tâm hồn tôi nữa!

–Ai đày đọa tâm hồn ai suốt mấy mươi năm qua, hả?

–Hãy xét lại sự trả thù của anh trong suốt thời gian ấy xem đã đủ chưa?

–Biết bao nhiêu cho đủ. Thứ đàn bà hư.

–Thì anh cứ bỏ tôi đi.

Một cái tát “bay” vào má của Thủy rồi Hiệp gằn từng tiếng:

–Đi! Đi lấy nó đi!

–Nếu anh muốn, tôi sẽ đi và thằng Thắng cũng sẽ đi.

–Cô có dám cho thằng Thắng biết sự thật không?

–Có thể lắm.

–Mày tàn nhẫn đến vậy hả? Tao giết mày! Tao giết mày!

Thủy hoảng sợ, vừa chạy ra khỏi phòng vừa đáp:

–Suốt mấy mươi năm ông tệ bạc với tôi; bây giờ ông đòi giết tôi. Tôi không sống với ông nữa.

–Mày không ở với tao nữa thì đi đi! Đi một mình mày đi!

–Chờ thằng Thắng nó về rồi ông sẽ biết tôi đi mấy mình.

–Tao giết mày! Tao giết mày!

Thủy chạy vào phòng bên cạnh, khóa cửa lại.

Còn lại một mình, cơn giận dịu xuống, Hiệp lượm lá thư Thủy viết cho Thắng lên, đọc. Đọc xong, Hiệp nhìn ra cửa sổ. Hình ảnh Thắng hiện lên trong bóng đêm dày đặc. Từ mấy mươi năm qua, nỗi đau triền miên của Hiệp là sự dằng co tâm lý về Thắng, bắt nguồn từ cuộc hôn nhân được xếp đặt giữa hai gia đình.

Thời gian đầu Hiệp rất toại ý, vì Thủy là một phụ nữ có văn hóa cao, dáng vóc rất đài các, khuôn mặt phúc hậu, chỉ có đôi mắt hơi buồn. Sự ra đời của Thắng không những đem đến cho Hiệp niềm hạnh phúc vô biên mà còn mang lại cho Cha Mẹ của Hiệp niềm hy vọng; vì Hiệp là con trai duy nhất trong gia đình, và Thắng là cháu đích tôn, nối dõi tông đường.

Cả Hiệp, Thủy và Cha Mẹ của Hiệp đều mong Thủy sinh thêm để… lấy lời. Nhưng suốt năm năm, sau ngày Thắng ra đời, Thủy cũng vẫn không sinh thêm được người con nào nữa. Nghe lời người thân, Hiệp cùng Thủy đi bác sĩ khám nghiệm. Không ngờ kết quả thí nghiệm cho biết Hiệp không thể có con! Đến lúc đó Thủy mới biết hậu quả khốc liệt của những ngày lãng mạn với Khoa. Đến lúc đó Hiệp mới biết bao nhiêu tình thương của người Cha chàng đã “trút” hết cho Thắng rồi! Và cũng đến lúc đó Hiệp mới thấy rằng chàng cần Thắng để Cha Mẹ già nuôi hy vọng; để tự ái cá nhân và danh dự gia đình không bị tổn thương! Vì những lý do đó, bao nhiêu năm qua, cả Hiệp và Thủy đều giấu Thắng. Từ ngày gặp lại Khoa, nhiều lần Thủy muốn cho Khoa và Thắng biết sự thật; nhưng nghĩ lại, nàng không nỡ tàn nhẫn đối với Hiệp!

*****

Sau thời gian dài công tác bên Trung Đông, Hàng Không Mẫu Hạm USS Independence trở về San Diego Naval Station “đại kỳ” (sửa chữa/tu bổ). Trong thời gian tu bổ, tuần tự, một số quân nhân được đi phép.

Trước ngày Thắng trở lại chiến hạm, Hiệp rủ Thắng đi trượt nước (water ski) và Hiệp muốn Thủy ở nhà nấu những món ăn Thắng thích để tối ba người cùng ăn.

Hôm sau, vừa đặt hành lý vào thùng xe Thắng vừa nói với Hiệp:

–Ba đi làm đi. Sang đến nơi con gọi Ba ngay.

Sau khi Hiệp bắt tay chàng, Thắng “hugs” Hiệp thật lâu rồi đến xe, Thủy đang ngồi chờ. Ngồi vào sau tay lái, Thắng cười, nói với Mẹ:

–Hôm nay mình đi vòng vòng chơi cho đã rồi mới ra phi trường, nha, Măng!

–Tùy con.

Từ khi xe rời nhà, như linh cảm được điều quan gì trọng sắp xảy đến, hai Mẹ con đều im lặng, không “líu lo” như mọi khi. Bất ngờ Thắng dừng xe ngay trước chung cư Khoa cư ngụ! Thủy nhìn sững Thắng và tưởng như tất cả nỗi đau của nhân loại trên hành tinh này đang dồn hết vào tim nàng! Thắng không dám nhìn Mẹ, chỉ lắp bắp:

–Măng chờ con một chút. Okay.

Không đợi Thủy trả lời, Thắng mở cửa xe, bước nhanh về phía chung cư của Khoa. Nhìn theo Thắng, Thủy muốn khóc mà khóc không được!

Không lâu, Thắng trở ra với thái độ có phần bình tĩnh. Thắng cho xe chạy chầm chậm ra bờ hồ rồi dừng lại dưới tàn cây thông. Trong khi Thủy im lặng như một tội nhân sẵn sàng nhận chịu hình phạt, Thắng quay ra ghế sau, lấy tập truyện. Lật đến bài Cung Đàn Xưa, Thắng nghiêng sang Thủy:

–Măng! Măng đọc cho con nghe bài này đi, Măng!

–Bài gì? Tại sao con bắt Măng đọc?

–Từ nhỏ, mỗi đêm trước khi con ngủ, Măng thường kể chuyện hoặc đọc sách cho con nghe. Măng nhớ không?

–Nhưng từ ngày con lên trung học con không thích nữa mà!

–Dạ. Nhưng hôm nay con muốn sống lại chuỗi ngày vô tư đó. Măng đọc đi, Măng!

Thủy cầm cuốn sách từ tay Thắng. Giọng nàng nho nhỏ, đều đều. Đến những đoạn trùng hợp với hoàn cảnh gia đình, Thủy không cầm được nước mắt. Đang đọc, thấy Thắng kín đáo thấm nước mắt, Thủy bảo:

–Thắng! Con là một sĩ quan, đừng khóc!

–Con có là gì đi nữa thì con cũng chỉ là con của Măng thôi. Con cần Măng.

–Có bao giờ Măng có ý xa con đâu. Con là tất cả cuộc đời của Măng mà!

–Măng không xa con, thật chứ?

Thủy gật đầu. Thắng nhìn thẳng vào mắt Thủy, tiếp:

–Măng hứa với con không?

Thủy lại gật đầu. Giọng Thắng thiết tha hơn:

–Măng hứa với con đi, Măng!

–Măng hứa.

–Măng à! Ba bất an lắm, Măng biết không?

–Ba bất an về cái gì?

–Về tinh thần đó, Măng.

–Con trách Măng nhiều lắm, phải không?

–Dạ, không! Hoàn cảnh đã đưa Măng đến đoạn đường này chứ không phải Măng muốn vẽ ra mà thành. Nhưng từ nay Măng có thể cải thiện được phần nào nghịch cảnh.

–Con muốn nói gì?

–Măng có thương Ba không?

–Thắng! Tại sao con hỏi Măng một câu “hóc búa” như vậy?

–Mấy mươi năm qua, sự tàn tệ của phía Nội đối với Măng cùng những thù hằn Ba trút xuống Măng, Măng đã âm thầm chịu đựng. Những điều đó cũng đủ để Măng không thương Ba, đúng không?

–Vì Măng có lỗi với Ba!

–Con không đồng ý. Những người con gái rơi vào tình cảnh của Măng rất đáng thương. Nếu người đàn ông đủ cao thượng để tha thứ cho người phụ nữ đó thì tiếp tục lấy bà đó làm vợ; còn không thì thôi! Người đàn ông không có quyền sống với bà đó rồi hành hạ bà ta để trả thù. Thử hỏi có người đàn ông nào còn… trinh trắng khi lấy vợ hay không? Thế thì tại sao lại đòi hỏi người phụ nữ? Tình yêu từ trái tim chứ có phải từ trinh tiết đâu!

–Nhưng, Thắng ơi! Cả Ba và Măng đều không biết cho nên Măng không thú thật với Ba cho đến sau khi bác sĩ làm thí nghiệm và cho kết quả!

–Đến lúc đó Ba vẫn có thể giải quyết vấn đề một cách minh bạch.

–Như vậy là con thiên vị Măng.

–Không. Con không thiên vị Măng; vì phần của Măng con chưa đề cập tới.

Thủy thở dài. Thắng tiếp:

–Măng rất lãng mạn và phức tạp.

Im lặng. Thắng lại tiếp:

–Tại sao Măng còn yêu ông Khoa?

–Thắng! Ông Khoa là…

–Măng muốn nói ông Khoa là Cha của con chứ gì? Không! Cha của con là Ba Hiệp – người đã chấp nhận và thương yêu con trong suốt cuộc đời của con.

–Nhưng ông Khoa mới là Cha ruột của con.

–Măng biết lúc nãy con nói gì với ông Khoa hay không?

Thủy lắc đầu. Thắng tiếp:

–Con nói: “Thưa ông, nếu ông còn nghĩ đến người phụ nữ mà – vì ông thiếu tinh thần tự lập, thiếu ý chí phán xét, để bị gia đình ông chi phối – ông phải đoạn tình, thì giờ đây, tôi chính thức yêu cầu ông đừng tìm cách liên lạc với bà đó nữa!”

Thủy cúi mặt, khóc! Một lúc sau, Thủy hỏi:

–Con có tiết lộ với ông Khoa về sự liên hệ ruột thịt giữa con và ông ấy hay không?

–Dạ, không. Ngoài những phân tử hóa học của ông Khoa trong dòng máu của con, trái tim và lý trí của con không bao giờ chấp nhận ông ấy.

Nhìn Mẹ bi lụy một lúc, Thắng hỏi:

–Măng còn yêu ông Khoa, phải không?

Im lặng. Sau một lúc đo lường sức chịu đựng của Mẹ, Thắng tiếp:

–Măng nên thực tế đi, Măng! Một người đàn ông không đủ can đảm nhận trách nhiệm để trình bày hoặc biện luận cho hành động của mình; một người đàn ông không đo lường được hậu quả khốc hại về việc làm của mình, lại đặt chữ hiếu không đúng chỗ để di hại cả đời người đàn bà, thì thử hỏi người đàn ông ấy có xứng đáng với tình yêu của người đàn bà đó hay không?

–Con nên nhớ rằng ông Khoa – cũng như Măng – đều không biết ông ấy đã lưu lại trong lòng Mẹ một đứa con!

–Ông Khoa biết hay không biết con là con của ông ấy, không thành vấn đề. Vấn đề con muốn nói là Ba/Măng và con. Dù sao đi nữa, Ba cũng đã chấp nhận Măng, chấp nhận con trong nhiều nỗi đắng cay. Vả lại, bây giờ Ba và con đều cần Măng.

–Có nghĩa là…

–Vâng! Măng xa Ba thì… Măng cũng xa con.

–Thắng!

–Măng biết tính con rất giống tính Măng. Lý trí của Mẹ con mình lúc nào cũng mạnh cả. Đúng không, Măng?

Thắng vừa dứt câu, nhạc từ radio đột ngột vang lên. Thủy giật mình. Thắng cười:

–Đến giờ Măng phải đưa con ra phi trường. Radio báo động đó.

*****

Vừa nhích theo đoàn người Thắng vừa nói nhỏ với Thủy:

–Kỳ này có lẽ lâu lắm con mới được về phép. Măng đừng có lo. Okay! Măng lo cho Ba và lo cho Măng đi!

Thủy gật đầu. Thắng tiếp:

–Chuyến đi này hành lý của con nặng quá!

Thủy vô tình, nhìn quanh:

–Ủa, gửi hết rồi mà, con.

Thắng cười cười:

–Sáng nay, đưa Măng đi trên những con đường quen thuộc, con đã gói tất cả kỷ niệm thời con gái của Măng và những đau thương/những ưu phiền/những oán hận của Ba Măng vào một gói gọn ghẽ để – Thắng ngập ngừng một cách cố ý –… mang theo.

–Mang theo?

–Vâng! Con mang theo để vất vào lòng biển sâu.

Thủy vịn vai con, im lặng. Thắng bẹo má Mẹ, thì thầm:

–My Mommy! Con thương Măng!

ĐIỆP MỸ LINH
https://www.diepmylinh.com
T242_Hoa_LaHoaHong_72x52.png

(1) ET: Extraterrestial, tên một sinh vật ngoài không gian, trong phim ET.

Diep My Linh

Diep My Linh

Mến gởi quý anh chị số báo mới nhất 1- Trẻ 1345

Tre Magazine <baotrehaingoai> đã viết:

Mến gởi quý anh chị số báo mới nhất 1345.Xin chúc quý anh chị một cuối tuần tươi đẹp.

Xin vui lòng forward đến bạn bè, thân nhân để Trẻ có cơ hội được gặp gỡ các bạn đọc phương xa.

Chân thành cám ơn.

TRẺ

  • Nếu bạn chưa có tên trong danh sách nhận báo Trẻ PDF hàng tuần, bạn có thể ghi danh bằng cách gởi email về địa chỉ bTrẻ 1345.pdf

PHV -> Những cuốn sách cũ ‘Sài Gòn trước bảy lăm’ nay ở đâu ?

Nguyễn vĩnh Nguyên

Quán Sách Mùa Thu, một địa chỉ bán sách cũ tại Sài Gòn.

Có cuốn mới tinh, có cuốn rách bìa, đa số thì ố vàng và đã nhạt màu mực. Mỗi cuốn sách một số phận, trôi nổi qua biết bao biến cố, bỗng một hôm trở về với người sưu tầm, người đọc như những báu vật của thời gian… Gọi đó là “sách Sài Gòn trước Bảy Lăm.” Trên đường sách Sài Gòn giữa Quận Một ngày nay, có mấy kiosk bán sách cũ Sài Gòn xuất bản trước 1975. Ngoài sách, các ấn phẩm của thời kỳ này như báo chí, bản đồ, post-card và tờ nhạc cũng xuất hiện trở lại một cách công khai.

Quán Sách Mùa Thu là nơi có hàng ngàn đầu sách đầy bất ngờ tụ về từ những thư viện gia đình khóa kín gần nửa thế kỷ. Nếu các ông Duyên Anh, Phạm Công Thiện mà sống lại, dạo bước qua mấy chỗ này hẳn sẽ bất ngờ vì tác phẩm của mình còn được đám hậu duệ sưu tầm đủ. Các sách văn học, triết học, chính trị… đình đám của một thời kỳ xuất bản tự do đã trở lại với độc giả hôm nay, bằng chính nguyên bản như mới, được người bán trau chuốt giữ gìn, đóng bìa, may lại gáy. Màu giấy vàng, lối làm bìa sách thanh nhã của một thời… khoác lên những giá sách quý một màu thời gian sâu thẳm.

Trong một cuộc triển lãm sách cũ do các bạn sưu tập tổ chức, tôi đã gặp một độc giả năm xưa đứng khóc ròng như trẻ thơ khi cầm trên tay cuốn sách “Quốc Sử” của Lớp Nhất, vì cuốn sách gợi nhớ đến một người bạn chung lớp đã bỏ xác trên biển hồi sau 1975.

Sách chạm vào ký ức của từng người theo một cách thế riêng, âm thầm. Tôi cũng từng dẫn những bạn bè lớn tuổi đến đây sau nhiều năm xa nước, họ mân mê những bản sách cũ đã trôi dạt qua những biến cố lịch sử như chính cuộc đời họ, mà quên cả thời gian trở về với thực tại.

Gặp lại sách là gặp lại những người bạn thân thiết đã trải qua biết bao thăng trầm dâu bể. Những cuốn sách cũ khơi gợi lại kỷ niệm và gợi nhắc những ký ức đẹp đẽ hay đau buồn. Những quyển sách cũ lặng lẽ nối chuyện thời cuộc và ký ức cá nhân đã trở nên là một.

Vào khoảng thời gian sau 1975, nhiều người kể lại rằng, nhiều tủ sách, kho sách Sài Gòn đã bị đẩy ra vỉa hè để đốt. Một kiến trúc sư nói với tôi trong nước mắt rằng, cha anh đã phát điên bởi vì thương sách. Ông ta nhìn cái cảnh những cuốn sách mình nâng niu trân quý trở thành mồi cho ngọn lửa trong suốt vài ngày trời mới hết, và nghĩ mình chỉ còn một con đường hoặc ra đi hoặc tự sát.

Nhưng ở vào thời kỳ đó, đâu chỉ ba của bạn tôi, nhiều người đã phải lựa chọn. Họ phải chôn xuống đất những gì chế độ mới coi là “tàn dư” để bảo toàn mạng sống và tránh những liên lụy cho người thân. Sau cùng người ta đã chọn những cách thế tồn tại trong một hoàn cảnh đầy ngặt nghèo và khốc liệt.

Người nâng niu sách như những hiện thân của giá trị văn hóa, của đời sống thanh tao làm sao không đau đớn phát điên cho được khi phải lựa chọn thiêu sách để tự cứu lấy mình.

Ấy vậy mà bằng những phương cách nào đó thật lạ lùng, những cuốn sách cũ của một thời đã lách qua những cơn bão lửa của thời cuộc để neo giữ một tinh thần, tái hiện một vàng son. Những pho sách qua thời gian đã làm toát lên một phong vị văn hóa khó lẫn, một sự quyến rũ như người giàu có trải nghiệm đang kể câu chuyện cuộc đời mình, đầy mê hoặc.

Đã có lúc, đâu chừng mươi mười năm trước, dân sưu tầm những sách “trước Bảy Lăm” còn rón rén rụt rè. Tôi còn nhớ thời đó, một tập thơ của Thanh Tâm Tuyền còn được đem ra đấu giá trong giới chơi sách, trong tình trạng lén lút vì sợ bị an ninh theo dõi tịch thu. Sau đó, một tờ báo đã bị nhắc nhở vì đăng bản tin bán đấu giá sách có nhắc đến tên một nhà thơ Sài Gòn cũ. Nhưng nhu cầu quy hồi những giá trị thuộc về văn hóa một thời đã dẫn dắt thị trường sách cũ theo một chiều hướng lạ lùng. Nó buộc những gọng kìm bấy lâu khóa chặt phải mở ra để văn hóa được liền lạc.

Về Sài Gòn bây giờ đi tìm sách cũ, sẽ không lạ gì chuyện các nhà sưu tầm, giới chơi sách cho đến buôn bán sách cũ đa phần là trẻ. Nhiều người sinh ra sau 1975, nhưng họ có một thao thức, bằng cách này cách khác, làm cho những di sản của một thời kỳ xuất bản được xuất hiện lại một cách tự nhiên, công khai, không rón rén. Họ nói về lịch sử xuất bản, tiểu sử các tác giả… một cách thông thạo như thể những người đã đắm mình trong sinh khí văn hóa một thời Sài Gòn.

Cùng với các nhà sách offline, các diễn đàn sách xưa trên mạng cũng nhộn nhịp. Thông tin về từng đầu sách được giới thiệu trở lại một cách chi tiết. Như vậy, những ai chuyên tìm kiếm sách cũ có thể hình dung đến một không gian riêng mà đám an ninh không muốn dây vào cấm đoán nhưng cũng không công khai thừa nhận. Từ nguồn sách này, sẽ phát lộ nhiều chất liệu quý để thấy rõ những giá trị tinh hoa của trí thức, văn nghệ sĩ Sài Gòn thời kỳ đã qua. Chúng như những chứng tích này sẽ giúp người đọc hôm nay có một cái nhìn thấu suốt, khách quan về một giai đoạn văn hóa.

Nhiều cuốn sách cũ đã được giới xuất bản tìm cách tái bản. Trường hợp tác phẩm của các nhà văn Nguyễn Thị Thụy Vũ, Bà Tùng Long, Du Tử Lê, Võ Phiến, Lê Tất Điều hay Dương Nghiễm Mậu… được giới làm xuất bản sinh sau đẻ muộn tìm kiếm ấn bản gốc từ những kho sách cũ như vậy để nhập liệu, làm văn bản và tìm cách tái bản. Dù việc này cũng chưa thật sự suôn sẻ trong bối cảnh kiểm duyệt xuất bản, nhưng những nỗ lực khai thông các trở lực để đặt một gạch nối hôm nay với hôm qua trong văn hóa Sài Gòn, ở giai đoạn này, đáng được nhìn với ánh mắt hoan hỉ hơn xét nét nghiệt ngã bởi những định kiến.

Quá khứ không còn biến thành những thêu dệt huyền hoặc, những cuốn sách cũ nói với hôm nay về thực tại của văn hóa hôm qua một cách chi tiết. Cho dù, chúng trở thành những báu vật (và được định giá rất cao so với sách mới xuất bản) nhưng những người cần vẫn không ngại ngần để đón về một di chỉ của ký ức.

Đi qua thời gian và những thăng trầm, những cuốn sách cũ “Sài Gòn trước Bảy Lăm” đang quay trở lại trong đời sống hôm nay thật lộng lẫy, huy hoàng, điều mà có lẽ nhiều người viết ra chúng, người ấn hành chúng, người bảo vệ chúng trong những kho tàng ẩn mật khó hình dung được.

Nói mỗi cuốn sách có một số phận, là đúng. Như người Sài Gòn, mỗi người một cách thế phiêu dạt cùng thành phố, cùng thời cuộc. Tiếng nói, ngôn từ của người một thời đã được ghi trên giấy, kinh qua những biến cố, đã không hư nát và chìm vào thăm thẳm thời gian, mà còn vang vọng, bằng cách này, cách khác. Dù trong lặng lẽ, thì vẫn là những chứng tích của một khoảnh khắc bừng sáng trong thời gian.

Đó chẳng phải là điều đáng để vui, dù là vui trong nước mắt?!

(Bài đăng trên Giai Phẩm Người Việt Xuân Canh Tý 2020)

PHV -> Tin về TT Trump

  • Phần lớn dân biểu FL ủng hộ Trump.

Trang mạng Newsmax cho biết một số lớn các dân biểu Florida đã lên tiếng ủng hộ ông Trump hơn ủng hộ thống đốc DeSantis. Chứng tỏ hậu thuẫn trong đảng CH của cựu TT Trump vẫn rất mạnh ngay trên đất của ông DeSantis.

Tuy nhiên, cũng phải nói, một lý do nữa là thống đốc De Santis cho đến nay vẫn chưa chính thức nhẩy ra tranh cử TT, ý định cuối cùng của ông vẫn chưa ai biết, nên nhiều người chưa ủng hộ.

https://www.newsmax.com/politics/florida-gop-donald-trump/2023/04/21/id/1117112/

  • TNS Graham ủng hộ Trump

Thượng nghị sĩ CH của South Carolina, Lindsey Graham tuyên bố ủng hộ ông Trump ra tranh cử TT. Theo ông Graham, các bà Nikki Haley và TNS Tim Scott, đều là dân South Carolina như ông Graham, không có gì đáng chê trách, nhưng ông Trump đã chứng tỏ có khả năng ‘làm được việc’ -gets things done.

https://www.cnn.com/videos/politics/2023/04/23/sotu-lindsey-graham-trump-endorsement-scott-haley.cnn

  • Hậu thuẫn của Trump tiếp tục leo thang.

Thăm dò mới nhất của Đại Học Emerson, hậu thuẫn của ông Trump đã tăng vọt lên tới 62% khối cử tri CH, trong khi hậu thuẫn của TĐ DeSantis tuột xuống còn có 16%. Tất cả các chính khách khác của đảng CH, không ai có tới 10%.

Bên DC, không có lựa chọn nào khác. 65% cử tri DC chấp nhận Biden, trong khi 35% muốn một người khác.

https://www.newsmax.com/newsfront/donald-trump-ron-desantis-2024/2023/04/27/id/1117730/?ns_mail_uid=899a15c3-7644-484e-9950-94bbfcf6b307&ns_mail_job=DM465061_04272023&s=acs&dkt_nbr=010502rvcnby

  • Hợp tác với DeSantis.

Có tin hành lang chưa được kiểm chứng là trong hậu trường, đang có những vận động để ông Trump mời ông DeSantis ra đứng chung liên danh làm phó. Tin cho biết cả hai ông Trump và DeSantis đều đồng ý nghiên cứu đề nghị này.

NEWSWEEK TÓM LƯỢC BẦU CỬ.

Theo tạp chí Newsweek, nếu có thể tóm gọn ngắn nhất, thì cuộc bầu TT tới sẽ dựa trên 3 yếu tố chính:

1- Lá bài của phe CH là tình trạng kinh tế thảm hại, với lạm phát cao nhất từ hơn 40 năm qua. Yếu tố then chốt sẽ là từ giờ tới cuối năm nay 2023 và đầu năm tới 2024, xem kinh tế có bị suy trầm hay không. Nếu không thì coi như Biden thoát nạn, nếu có thì Biden có quyền đi mua cần câu.

2- Lá bài phe DC sẽ khai thác tối đa là phá thai, chuyển giới, đồng tính. Nhất là phá thai là điều đại đa số phụ nữ Mỹ quan tâm. Nếu đại đa số các bà, nhất là trong giới trẻ, bực mình vì chuyện bị cấm phá thai thả giàn, đổ xô đi bầu chống CH thì cụ Biden sẽ có triển vọng tiếp tục ngồi trong Tòa Bạch Ốc, còn không thì lo đi mua cần câu thôi.

3- Nhưng yếu tố then chốt nhất có lẽ vẫn là ông thần Trump. Cuộc bầu TT tới, nếu vẫn là giữa hai bô lão Biden và Trump, không ai khác, thì sẽ chỉ là một trưng cầu dân ý về ông Trump, bất cần biết ông Biden được hậu thuẫn bao nhiêu. Theo đa số các chuyên gia, ông Trump sẽ tiếp tục thống trị đảng bảo thủ CH, nhưng việc ông đắc cử TT hay không là câu hỏi lớn khi phe độc lập không theo đảng nào có tiếng nói quyết định bên nào thắng.

Thật ra, Newsweek còn quên một yếu tố then chốt, đó là vấn đề tuổi tác của hai ứng cử viên. Có thể Newsweek tránh, muốn bao che cái tuổi lụ khụ của Biden. Ông Trump kể ra cũng không trẻ hơn bao nhiêu, năm nay đã 77 tuổi. Nếu kể về số năm thì không khác bao nhiêu, nhưng nếu kể về đầu óc, khả năng làm việc của các giây thần kinh thì có thể nói cụ Biden năm này đã quá 100 tuổi trong khi ông Trump mới trên dưới 60 !

Nôm na ra, bỏ qua hai yếu tố cá nhân là tuổi tác của Biden và cá tính của Trump, thì hai vấn đề then chốt trong cuộc bầu TT tới sẽ là kinh tế và văn hóa thức tỉnh. Ta sẽ biết dân Mỹ coi kinh tế hay văn hóa, vấn đề nào quan trọng hơn.

https://www.newsweek.com/joe-biden-donald-trump-reversal-fortunes-presidential-race-2024-1796242

This is why the Biden family corruption matters: Miranda Devine | Will Cain Podcast

This is why the Biden family corruption matters: Miranda Devine | Will Cain Podcast
youtube.png

This is why the Biden family corruption matters: Miranda Devine | Will C…

5,782,638 views Apr 20, 2022 The Will Cain Podcast

Story #1: The bullies always claim to be victims, the attempt to take down Libs of Tik Tok account. Story #2: Those with Royal titles claim to want equality. Story #3: What’s exactly inside the ‘laptop from hell,’ and why it matters ft. New York Post Columnist Miranda Devine.

Dđ TuoiHac -> Tin Thế Giới Cập Nhật (3/5/2023)

03/05/2023

NATO mở văn phòng tại Nhật Bản, tăng cường sự hiện diện ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương
image.png
Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg (T) bắt tay thủ tướng Nhật Fumio Kishida, tại Tokyo, Nhật Bản, ngày 31/01/2023. via REUTERS – POOL
Thanh Phương
Liên minh Bắc Đại Tây Dương NATO lên kế hoạch mở văn phòng liên lạc tại Tokyo, Nhật Bản, vào năm tới, theo tin của trang mạng Nikkei Asia hôm nay, 03/05/2023. Đây sẽ văn phòng liên lạc đầu tiên của NATO ở châu Á.

Văn phòng NATO tại Tokyo sẽ giúp liên minh quân sự tiến hành tham vấn định kỳ với Nhật Bản và các đối tác quan trọng trong khu vực như Hàn Quốc, Úc và New Zealand, trong bối cảnh Trung Quốc nổi lên như một thách thức mới đối với NATO, bên cạnh đối thủ trọng tâm truyền thống của khối này là Nga.

Theo Nikkei Asia, NATO và Nhật Bản cũng sẽ nâng cấp hợp tác, hướng tới ký kết Chương trình Đối tác phù hợp với từng nước (ITPP) trước Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Vilnius, Litva, vào ngày 11-12/07. Hai bên sẽ tăng cường hợp tác trong việc giải quyết các mối đe dọa trên mạng, phối hợp lập trường về các công nghệ mới nổi và mang tính đột phá, đồng thời trao đổi các tài liệu về việc chống thông tin sai lệch. Các kế hoạch nói trên đã được cả quan chức Nhật Bản và NATO xác nhận.

Dự định mở văn phòng liên lạc lần đầu tiên được thảo luận giữa thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida và tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg trong chuyến thăm Tokyo của lãnh đạo Liên minh Bắc Đại Tây Dương vào cuối tháng 1 năm nay. Đến giữa tháng 4, NATO đã đưa ra một dự thảo đề xuất cho 31 nước thành viên của khối này, dự kiến mở văn phòng liên lạc ở Tokyo vào năm 2024.

NATO hiện đã có các văn phòng liên lạc tương tự tại Liên Hiệp Quốc ở New York, tại Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu ở Vienna, cũng như ở các nước Gruzia, Ukraina, Bosnia- Herzegovina, Moldova và Koweït. Theo Nikkei Asia, Nhật Bản cũng có kế hoạch thành lập một phái bộ độc lập tại NATO, tách phái bộ này khỏi sứ quán Nhật ở Bỉ.

Hội nghị thượng đỉnh của NATO ở Vilnius dự kiến sẽ có sự tham dự của các nhà lãnh đạo Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc và New Zealand – giống như năm ngoái – thể hiện sự tham gia sâu hơn của NATO vào khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Mỹ khẳng định đưa tầu ngầm hạt nhân đến Hàn Quốc để răn đe Bắc Triều Tiên
image.png
Ảnh minh họa: Tàu ngầm hạt nhân lớp Ohio USS Florida (SSGN 728) trên đường tới căn cứ tàu ngầm Kings Bay, bang Georgie, Hoa Kỳ. Ảnh chụp ngày 11/04/2006. © U.S. Navy/Photographer’s Mate 2nd Class Lynn Friant
Thu Hằng
Một tầu hạt nhân ngầm mang tên lửa đạn đạo (SNLE) lớp Ohio sẽ được điều đến Hàn Quốc, chiểu theo thỏa thuận giữa Seoul và Washington vào tuần trước. Ngày 02/05/2023, bộ Quốc Phòng Mỹ khẳng định, sự kiện trên nhằm tăng cường nỗ lực răn đe của Mỹ đối với những mối đe dọa từ Bắc Triều Tiên.

Chuẩn tướng Pat Ryder, người phát ngôn của bộ Quốc Phòng Mỹ, xác nhận chuyến thăm của « tầu ngầm SNLE lớp Ohio » nhưng từ chối trả lời câu hỏi liệu tầu ngầm có được trang bị vũ khí hạt nhân không. Ông cũng « không thông báo về thời điểm triển khai » tầu ngầm.

Ngoài chuyến thăm của một tầu ngầm hạt nhân, « Tuyên bố Washington » giữa hai nguyên thủ Yool Suk Yeol và Joe Biden còn kêu gọi triển khai « thường xuyên hơn » những phương tiện chiến lược Mỹ ở Hàn Quốc và thành lập một Nhóm tư vấn hạt nhân mới (NCG). Nhóm này giúp Seoul có thể tham gia nhiều hơn vào cách chuẩn bị đối phó của Washington đối với những tình huống khẩn cấp hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên.

Trước đó, Bình Nhưỡng đã lên án thỏa thuận giữa Mỹ và Hàn Quốc, cho đó là « lời biện bạch hợp pháp » để triển khai thường xuyên hơn một tầu ngầm hạt nhân hoặc các phương tiện chiến lược khác chống Bắc Triều Tiên.

Ngày 01/05, cơ quan thông tấn trung ương Bắc Triều Tiên KCNA đăng bình luận của nhà phân tích các vấn đề an ninh quốc tế Choe Ju Hyon, chỉ trích « nghịch lý » của Seoul và Washington khi biện minh rằng kế hoạch triển khai tàu ngầm hạt nhân chiến lược của Mỹ không vi phạm Thỏa thuận Liên Triều năm 1991 và không đặt ra vấn đề pháp lý.

Liên Âu muốn sản xuất 1 triệu đạn pháo hàng năm để củng cố kho dự trữ và hỗ trợ Ukraina
image.png
Ảnh minh họa : Đạn pháo của quân đội Ukraine được cất giữ tại một địa điểm ở vùng Donetsk, Ukraine. Ảnh chụp ngày 23/11/2022. AP – Roman Chop
Thu Hằng
Liên Hiệp Châu Âu đặt mục tiêu sản xuất khoảng 1 triệu quả đạn pháo mỗi năm để củng cố kho vũ khí và cung cấp cho Ukraina. Ngày 03/05/2023, Ủy Ban Châu Âu đề xuất một cơ chế tài chính trị giá 500 triệu euro để nâng cao năng lực sản xuất.

Theo AFP, đề xuất này là giai đoạn thứ ba của kế hoạch hành động được Liên Hiệp Châu Âu thông qua vào tháng 03/2023 nhằm cung cấp ít nhất một triệu đạn pháo 155 ly cho quân đội Ukraina và để củng cố kho đạn chiến lược của các nước châu Âu, gần như cạn kiệt ở một số nước.

Số tiền 500 triệu euro, trong đó 260 triệu được trích từ Quỹ Quốc Phòng Châu Âu, sẽ cho phép đầu tư chung vào các tập đoàn công nghiệp để tăng sản lượng của các nhà máy ở Liên Âu. Hiện có khoảng 15 doanh nghiệp sản xuất ở 11 nước thành viên. Tuy nhiên, theo phát biểu ngày 02/05 của ủy viên châu Âu phụ trách công nghiệp Thierry Breton, các nhà sản xuất này « hiện không có đủ quy mô để đáp ứng nhu cầu an ninh của Ukraina, cũng như của các nước thành viên Liên Âu. Nhưng họ có tiềm năng làm việc đó ».

Trước đó, một quan chức chính phủ thành viên Liên Âu nhận định với AFP là « nhịp độ sản xuất hiện nay không cho phép hỗ trợ cuộc chiến của Ukraina, vì tiêu thụ nhiều đạn dược hơn khả năng sản xuất của Liên Âu ». Cho nên, ông Thierry Breton khẳng định Liên Hiệp Châu Âu « có thể và phải củng cố cơ sở công nghiệp để thích ứng với nhu cầu của cuộc xung đột cường độ cao ». Ông cũng tỏ ra « tự tin là từ nay đến 12 tháng nữa », Liên Hiệp Châu Âu « có thể tăng khả năng sản xuất, đạt 1 triệu đạn pháo mỗi năm ở châu Âu ».

Theo số liệu mà AFP có được, kể từ khi tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky kêu gọi hôm 09/02/2023, các nước Liên Hiệp Châu Âu đã chuyển cho Kiev gần 40.000 đạn pháo và hơn 1 triệu tên lửa để vũ trang cho lực lượng phòng không và chống tăng của Ukraina.

https://freedom-vaca.org/vaca-main-blog/

PHV -> Ngân hàng First Republic Bank chính thức sụp đổ

Theo CNBC, ngân hàng First Republic Bank chính thức bị

bán lại cho JPMorgan Chase.

CNBC dẫn thông báo của Bộ quản lý tài chính bang California
cho biết, cơ quan này đã nắm quyền kiểm soát ngân hàng First
Republic Bank kể từ ngày 1/5, đồng thời Tập đoàn tài chính
JPMorgan Chase cũng thông báo việc sẽ thâu tóm First Republic
Bank.

“JPMorgan sẽ tiếp nhận tất cả các khoản tiền gửi, bao gồm cả
khoản tiền gửi không được bảo hiểm – tất cả tài sản của First
Republic Bank”, Bộ Bảo vệ Tài chính và Đổi mới California (DFPI)
cho biết trong tuyên bố gần đây.

Ngân hàng First Republic Bank. (Ảnh: CNBC)

Cũng theo CNBC, đây là vụ sụp đổ ngân hàng lớn thứ 3 ở Mỹ kể
từ đầu tháng 3/2023 cho đến nay. Khởi đầu sự kiện ngân hàng
Silicon Valley Bank (SVB) tuyên bố phá sản vào ngày 10/3.

Giống như SVB, First Republic Bank cũng là ngân hàng có hoạt
động cho vay thế chấp lớn và là tổ chức tín dụng lớn thứ 14 của
Mỹ.

Tình trạng kinh doanh sa sút và giá cổ phiếu ngân hàng này giảm
mạnh trong những tuần gần đây khiến First Republic Bank rơi vào
nguy cơ sụp đổ.

First Republic Bank (FRB) trở thành ngân hàng Mỹ lớn thứ ba sụp đổ kể từ đầu tháng 3 đến nay.First Republic Bank (FRB) trở thành ngân hàng Mỹ lớn thứ ba sụp đổ kể
từ đầu tháng 3 đến nay.

Theo nguồn tin của CNBC, JPMorgan Chase đã mua lại tất cả các
khoản tiền gửi của First Republic Bank, bao gồm cả các khoản tiền
gửi không được bảo hiểm và phần lớn tài sản đáng kể của ngân
hàng này.
Cổ phiếu của JPMorgan Chase đã tăng 2,6% trong phiên giao dịch
sáng ngày 1/5 trước khi có thông báo chính thức First Republic
Bank sẽ bị thâu tóm.

FDIC cho biết, sau khi thương vụ mua lại First Republic Bank kết
thúc, 84 văn phòng giao dịch của ngân hàng này tại 8 bang sẽ
được mở cửa trở lại với danh nghĩa là chi nhánh của JPMorgan
Chase Bank.

“Tất cả những khách hàng đang gửi tiền tại ngân hàng First
Republic Bank sẽ trở thành khách hàng JPMorgan Chase và tập
đoàn này sẽ có toàn quyền truy cập vào tất cả các khoản tiền
gửi của First Republic Bank”, thông báo của FDIC cho biết thêm.