Trong cảnh xung đột giữa Israel và Hamas chưa có dấu hiệu hạ nhiệt,
nhiều câu hỏi được đặt ra xung quanh 6 tỷ USD mới nhận được từ Mỹ
của Iran.
Theo Reuters, cuộc tấn công bất ngờ của Hamas nhằm vào Israel hôm
7/10, và chiến dịch trả đũa của Israel sau đó, đã khiến hơn 1.100 người
thiệt mạng.
Ngoài hai phía giao tranh trực tiếp, sự chú ý còn hướng về phía Iran khi
trong cuộc phỏng vấn với đài BBC (nước Anh) ngày 8/10,
ông Ghazi Hamad – người phát ngôn phong trào Hồi giáo Hamas – nói
rằng họ đã nhận được sự hỗ trợ từ đồng minh Iran để thực hiện cuộc
tấn công.
Trong cảnh ấy, 6 tỷ USD vừa được "phá băng" của Iran bỗng trở thành
tâm điểm. Số tiền này là gì và tại sao nó bỗng thu hút sự chú ý ở hiện
tại?
Hãng tin của Anh cho hay, đó là 6 tỷ USD được "phá băng" trong cuộc
trao đổi tù nhân giữa Mỹ và Iran vào tháng 9.Hôm 8/10,Ngoại trưởng
Mỹ Antony Blinken thông báo, Iran vẫn "chưa thể tiêu một đồng nào
trong số 6 tỷ USD được trao từ Mỹ này".
Trước những cáo buộc liên quan tới việc Iran tham gia vào cuộc tấn công
của Hamas nhằm vào Israel, ông Blinken cho biết "chưa có bằng chứng
cho thấy Iran chỉ thị hoặc đứng sau cuộc tấn công này
Công dân Mỹ được trả tự do sau thỏa thuận trao đổi tù nhân giửa Mỹ với Iran. Ảnh: AP
Thỏa thuận trao đổi tù nhân Iran
Trong tháng 8/2023, thông tin chi tiết về một thỏa thuận phức tạp mà
Joe Biden phê duyệt đã được công khai. Theo đó, Tehran đồng ý trả
tự do cho 5 công dân Mỹ mà nước này giam giữ để đổi lấy 6 tỷ USD .
Bên cạnh đó, 5 người Iran bị tạm giữ ở Mỹ cũng được trả tự do.
6 tỷ USD là tiền gì?
6 tỷ USD là tiền của Iran bị phong tỏa tại các ngân hàng Hàn Quốc.
Sau khi cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump ban hành lệnh cấm hoàn
toàn đối với hoạt động xuất cảng dầu của Iran
và áp đặt các lệnh trừng phạt đối với lĩnh vực ngân hàng của nước
này năm 2019, các khoản thu từ dầu mỏ của Iran đã bị phong tỏa
và đóng băng ở Seoul.
"Đây là tài nguyên mà Iran tích lũy được từ việc bán dầu nhưng bị kẹt
lại trong một ngân hàng ở Hàn Quốc" – Ông Blinken nói.
Các nhà hoạt động nhân quyền đã chỉ trích thỏa thuận của ông Biden.
“Chính quyền Biden đã trao cho Chế độ Hồi giáo một khoản tiền mặt
trị giá 6 tỷ USD, cho phép họ tiếp tục tài trợ chủ nghĩa khủng bố và
đàn áp người dân Iran.
Máu của người dân Iran có chảy xuống hay không đang được quyết
định bởi ông Biden",
Sarah Raviani – nhà hoạt động nhân quyền người Mỹ gốc Iran – viết
trên X (tên gọi mới của Twitter) vào ngày 10/8.
“Ông Biden đã chi khoản tiền chuộc lớn nhất lịch sử Hoa Kỳ cho các
giáo sĩ Hồi giáo ở Tehran", ông Mike Pence – ứng cử viên tổng thống
năm 2024 của đảng Cộng hòa – viết trên X ngày 11/8.
Trong một video được công bố vào thứ 5 (17/08), ôngTrump
đã gọi khoản tiền ông Biden đổi lấy con tin là “một lần đầu hàng
khác của ông Biden và nỗi nhục nhã khó chịu hơn nữa của Hợp
chủng quốc Hoa Kỳ trước thế giới".
“Nhưng tệ hơn, quyết định này là vô cùng nguy hiểm. Ông Biden
đang trao 6 tỷ USD cho nhà tài trợ khủng bố hàng đầu thế giới…
Khoản tiền chuộc của ông Biden sẽ ngay lập tức được sử dụng để
gây ra bạo lực, đổ máu và hỗn loạn trên khắp Trung Đông và toàn
thế giới, cướp đi vô số sinh mạng vô tội", ông Trump cảnh báo.
Tổng thống Trump nói rằng khoản tiền chuộc khiến Iran "rất có
khả năng" sẽ bắt nhiều người Mỹ hơn làm con tin trong tương lai,
vì chính quyền Hoa Kỳ đã cho thấy rằng họ sẵn sàng trả tiền để
đổi lấy con tin.
Điều này có nghĩa là việc bắt cóc người Mỹ sẽ cho phép các tổ chức
tội phạm kiếm được “lợi nhuận khổng lồ”.
“Nói cách khác, ông Biden đã treo thưởng cho cái đầu của mọi công
dân Mỹ ở nước ngoài".
Cựu Tổng thống Trump chỉ ra rằng dưới sự lãnh đạo của ông, hơn
50 con tin người Mỹ đã được đưa về nước từ khắp nơi trên thế giới
mà Hoa Kỳ không phải trả bất kỳ khoản tiền chuộc nào.
“Chúng tôi đã làm điều đó bằng ngoại giao, chúng tôi đã làm điều
đó bằng sức mạnh ".
Cựu tổng thống cũng nhấn mạnh khả năng rằng :
“chế độ Iran cuồng tín” sẽ sử dụng khoản tiền 6 tỷ USD mà họ
nhận được để thúc đẩy chương trình vũ khí hạt nhân của họ.
Điều này đặt Hoa Kỳ, Israel và toàn thế giới vào “nguy cơ rất
nghiêm trọng”.
(Naveen Athrappully)